Wel economische zorgen

Nederlanders door coronacrisis positiever over politiek en samenleving

30 juni 2020 00:06 Aangepast: 30 juni 2020 05:22
Mensen op straat met een mondkapje (archieffoto) Beeld © ANP

Nederlanders hebben door de coronacrisis meer vertrouwen gekregen in de politiek. Ook zijn we een stuk positiever geworden over de samenleving. Wel zijn er veel zorgen over de economie, blijkt uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Nooit eerder in de afgelopen 12,5 jaar waren er zulke grote veranderingen in de publieke stemming over de politiek, samenleving en economie dan tussen afgelopen januari en april. Volgens het SCP heeft dat alles met de coronacrisis te maken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Coronacrisis was traumatisch voor kwart van zorgpersoneel

Nederlanders zijn volgens het SCP over het algemeen tevreden over de aanpak van de coronacrisis, waardoor het vertrouwen in maatschappij en politiek is toegenomen. Het sterkst gestegen is ons vertrouwen in de regering: 76 procent geeft de regering in april een voldoende. In januari was dat nog 51 procent.

Vertrouwen

Vergeleken met andere landen is het vertrouwen in politieke instituties in Nederland groot, zegt Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, tegen RTL Nieuws. "Nederlanders hebben niet alleen veel vertrouwen in de regering, maar bijvoorbeeld ook in de politie, de wetenschap en het rechtssysteem."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit mag wel, maar dat niet? Tweede Kamer vreest draagvlak coronaregels

Volgens Van Lange komt dat deels doordat deze instituties in Nederland transparant zijn. "Tijdens de persconferenties over het coronavirus is Rutte bijvoorbeeld heel open en eerlijk. Hij erkent niet alle informatie over het coronavirus te hebben, maar zegt toch een beslissing te moeten nemen. Die eerlijkheid waarderen Nederlanders."

Wel is er laatste maand sprake van een verschuiving, zegt Van Lange. Steeds meer mensen laten horen dat ze niet tevreden zijn met het overheidsbeleid. "Dat is met name de afgelopen twee weken duidelijk geworden. Mensen willen een versoepeling bovenop de versoepeling. Vooral jongeren en ondernemers denken er zo over."

Samenleving

Uit de cijfers van het SCP blijkt ook dat Nederlanders tevredener zijn over de samenleving, die nu een 6,9 als rapportcijfer krijgt. Vorig kwartaal was dat nog een 6,4. Dit is te danken aan saamhorigheid, respect en solidariteit in de coronacrisis, zegt het SCP. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zij demonstreerden vandaag op het Malieveld: dit is waarom

Niet alleen is er meer steun voor het idee dat de meeste mensen wel te vertrouwen zijn (nu 69 procent, vorig kwartaal 63 procent), mensen zijn ook minder somber over hulpbereidheid en wederzijds respect, aandacht voor wie het minder heeft en het multiculturele samenleven.

47 procent vindt dat het met Nederland de goede kant op gaat, vorig kwartaal was dit nog 36 procent. Ook dat komt volgens het SCP door corona: het ergste lijkt in april achter de rug, het beleid van de regering geeft vertrouwen en elders gaat het slechter.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Met meer vrijheid de zomer in, maar die 1,5 meter blijft

Maar hoe komt het eigenlijk dat de coronacrisis mensen dichterbij elkaar brengt? Volgens Van Lange heeft dat te maken met twee dingen. "Enerzijds gaat het om gezamenlijke lotsverbondenheid, want iedereen maakt dezelfde vervelende situatie mee. Anderzijds weten mensen ook dat we de crisis alleen gezamenlijk kunnen oplossen. De bereidheid om een ander te helpen neemt dan toe."

Economie

Hoewel het vertrouwen in de politiek en de maatschappij is toegenomen, zijn de verwachtingen voor de economie dramatisch verslechterd. 85 procent van de Nederlanders verwacht verslechtering, begin van het jaar was dit maar 29 procent.

Bovendien verwacht 21 procent er financieel op achteruit te gaan, vorig kwartaal was dit nog 14 procent. 63 procent verwacht voor zichzelf geen verandering, vorig kwartaal was dit slechts 1 procent minder.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Meer coronadiscussie in winkels, typetjes wijzen mensen op regels

Uit de cijfers van het SCP blijkt ook dat mensen de coronacrisis niet alleen als waarschuwing zien, maar ook als een kans. De onderbreking van het normale bestaan gaf Nederlanders reden en ruimte om na te denken over wat écht belangrijk is in het leven. Veel mensen geven ook aan dat de coronacrisis het bewijs is dat er meer verandering mogelijk is in de samenleving dan men dacht.

Toekomst

Ook de wensen voor de toekomst zijn duidelijk: 'samen' is het sleutelwoord. Nederlanders willen graag een samenleving met gemeenschapszin en verdraagzaamheid, waarin mensen naar elkaar omkijken en respectvol met elkaar omgaan.

Dat is geen nieuw gegeven, maar mensen zijn wel hoopvoller geworden door voorbeelden van hulpvaardigheid tijdens de coronacrisis. Andere veelgenoemde wensen voor de toekomst zijn een beter klimaat, een 'herkenbaar Nederland' en de afwezigheid van armoede.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore