Risico in brak water

Strandgangers Zeeland opgepast, de venijnige kruiskwal is er weer

23 juni 2020 21:32 Aangepast: 24 juni 2020 07:43
In het Veerse Meer bij Wolphaartsdijk komt dit kwalletje veel voor

Wat is er in een hittegolf lekkerder dan een frisse duik? Maar wie in het Veerse Meer in Zeeland wil plonzen, moet oppassen voor de Japanse kruiskwal. Dat is een klein kwalletje dat toch venijnig kan steken. Slachtoffers kunnen zelfs in het ziekenhuis belanden.

Op twee plaatsen wordt momenteel gewaarschuwd voor de kwal, maar dat kunnen er meer worden, zegt een woordvoerder van de provincie Zeeland. "Tijdens het zwemseizoen, van 1 mei tot 1 oktober, wordt gekeken waar de kwallen voorkomen. Zijn dat er veel, dan zetten we een bord neer."

Volgens Lex van Hees, maker van de site Kwallenradar.nl, komt de kruiskwal specifiek in Zeeland veel voor: "Daar komt zout zeewater samen met zoetwater uit rivieren, en krijg je dus brak water. Daar kan deze kwal heel goed overleven."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

En, krijgen we een hittegolf? 'Zet de ventilator maar vast klaar'

Hooguit 2 centimeter groot

De Japanse kruiskwal is een kleine kwal, hij wordt hooguit zo'n 2 centimeter groot. Zoals de naam al doet vermoeden komt de kwal van oorsprong niet in Nederland voor. Waarschijnlijk is de kwal in ballastwater van schepen meegekomen vanuit Azië. De kwal is te herkennen aan een soort donker kruis op zijn rug.

Aan de tentakels van de kwal zitten netelcellen. Die cellen zijn gevuld met gif en hebben een soort haakje. Raak je zo'n tentakel aan, dan prikken de cellen in je huid en injecteren ze het gif.

De meeste kwallensoorten die je in Nederland tegenkomt, kunnen geen kwaad. Eigenlijk is alleen de kompaskwal gevaarlijk. Deze kwal heeft bruine V-vormige strepen. Lex van Hees van Kwallenradar: "Dat is een hele gemene kwal. Hij komt vooral in juli en augustus voor en heeft tentakels die wel drie meter lang kunnen worden. Daar kun je als strandganger dus flink last van hebben."

Ook een kompaskwal kan gemeen steken Ook een kompaskwal kan gemeen steken

Voor de meeste mensen is een kwallenbeet hoogstens even onprettig, vergelijkbaar met een wespensteek. Een enkeling belandde zelfs in het ziekenhuis. Vooral als je allergisch bent, kunnen de gevolgen heftig zijn.

Spierschokken

Dat ervoer ook Marjanne Zwemer uit Serooskerke, toen ze een aantal jaar geleden werd gestoken door een kruiskwal. Marjanne: "Ik was mee op kamp met mijn zoontje. Tijdens het kanoën gingen we even zwemmen. Ik voelde dat ik op mijn bovenarm werd gestoken."

In eerste instantie was er weinig aan de hand, zegt Marjanne: "Toen we even aan de kant gingen om wat te drinken, merkte ik dat mijn keel steeds dichter kwam te zitten. Ik ging ook raar praten. We zijn naar de huisarts gegaan, die me gelijk doorstuurde naar het ziekenhuis. Daar moest ik nog een nacht blijven. Ik had ook steeds last van spierschokken."

Marjanne zwemt alleen nog aan de 'veilige kant' van het Veerse Meer Marjanne zwemt alleen nog aan de 'veilige kant' van het Veerse Meer

Sindsdien is Marjanne behoorlijk alert bij het zwemmen. "De schrik zat er goed in. Als je keel ineens dicht komt te zitten is dat toch wel beangstigend. Je weet niet wat er kan gebeuren. Ik wist helemaal niet dat ik hier allergisch voor was, dus ik ben blij dat mijn huisarts zo alert is geweest. Ik zou anderen ook adviseren snel naar de dokter te gaan als ze raar reageren na een kwallenbeet."

Spoelen met zout water

Over het algemeen kun je na een steek het beste spoelen met zout water, zegt Van Hees van Kwallenradar. "Zo spoel je de achtergebleven netelcellen weg. Maar als je zoet water gebruikt, worden die cellen juist geactiveerd. Het is ook belangrijk om de achtergebleven tentakel weg te halen. Dat kun je het beste met een pincet doen, of eventueel met het hoekje van een bankpas."

Verder kan na de beet een zalfje helpen om de pijn te verlichten. Ook een warm kompres van zo'n 45 graden helpt daarbij, zegt de GGD Zeeland.

Dat het helpt om over een kwallenbeet heen te plassen, noemt Van Hees een fabeltje. "Dat werkt eerder juist averechts, omdat het zuur in de urine de netelcellen weer kan activeren. Ik zou het afraden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore