Discussie komt op gang

RTL en NPO worstelen met stereotypen: 'Kijk eens hoe raar wij zijn'

12 juni 2020 18:09 Aangepast: 13 juni 2020 12:27
'Nikker Simon', gespeeld door Jeroen van Koningsbrugge. Fragment uit Neonletters van 10 september 2010.

De 'witte neger' Oboema van Jiskefet, Wendy van Dijk als Ushi of de Chinees Mr. Cheung bij Ik Hou van Holland. Allemaal tv-figuren die met terugwerkende kracht onder vuur liggen. Toch zijn veel programma's en fragmenten nog gewoon te vinden via de officiële kanalen. Al is er intern discussie over.

RTL en NPO worstelen met de typetjes van toen. "Het komt weleens voor dat we programma's aanpassen of verwijderen omdat er sprake is van een discutabele inhoud", zegt RTL. "Zo hebben we alle content met Zwarte Piet van onze platformen verwijderd of vervangen door schoorsteenpiet."

"Een beleid voor oude content is er nog niet, maar dat komt er wel", zegt RTL. "Daarbij hoort de afweging om of te verwijderen of om waarschuwingen te geven. Dat zal wellicht per programma verschillen."

"Relevant en urgent", noemt een NPO-woordvoerder de discussie die gaande is. De publieke omroep wil wachten tot de gemoederen bedaard zijn voordat een beslissing wordt genomen.

"Wij hebben de omroepen gevraagd zo snel mogelijk met ons om tafel te gaan. Of we content verwijderen of voorzien van extra context, zijn vragen die we dan zullen stellen. Wij willen eerst de omroepen aan het woord laten."

Wendy van Dijk als 'Ushi' Wendy van Dijk als 'Ushi'

Presentatrice Wendy van Dijk heeft al meer dan eens kritiek gekregen op haar rol als Ushi, een onnozele Aziatische journaliste. Ondanks aandringen is ze niet bereikbaar, zegt haar manager en broer Mike. Die zegt dat hij niet bekend is met de ophef over stereotype typetjes. 

Geen interviews

"Ik weet helemaal niet wat er nu speelt en ik heb er ook niets over te zeggen", zegt hij. "Wendy wil hier niet op reageren. Moet je luisteren, we zijn bezig met opnames voor nieuwe programma's. Op dit moment hebben we hier helemaal geen reactie op."

Ook presentatrice Linda de Mol blikt op dit moment niet terug op Mr. Cheung, die al enkele jaren geen rol meer heeft in 'Ik hou van Holland'. Voor wie het programma niet kent: Mr. Cheung is een Chinese man van geringe lengte die slecht Nederlands spreekt en tot een paar jaar geleden iedere aflevering een Nederlandstalig liedje zong voor de deelnemers. Wie het eerst raadde welk liedje, won de ronde.

De Mol geeft geen interviews tot in het najaar, zegt haar manager.

Er zijn niet veel mensen van oost-Aziatische afkomst te zien op de Nederlandse televisie, zegt Pete Wu, schrijver van het boek 'De Bananengeneratie'. "De rol die Mr. Cheung en Ushi spelen is bepalend voor het beeld dat veel mensen van oost-Aziatische Nederlanders hebben. Die typetjes zijn gebaseerd op het idee: kijk eens hoe raar wij zijn."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wendy van Dijk: typetje 'Ushi' zou nu niet meer kunnen

"Stel je voor dat er heel veel oost-Aziatische mensen op de Nederlandse televisie zouden verschijnen, dan zou dat een heel genuanceerd beeld geven. Dan zou zo'n stereotypering al een stuk minder erg zijn", zegt Wu.

"Vaak wordt gezegd dat het maar een grapje is, maar dan wel door de mensen die geen emotionele schade oplopen." Dat het ook anders kan, blijkt voor Wu uit de nieuwe serie Dertigers. Daarin speelt Nhung Dam, een Nederlandse actrice met een Vietnamese achtergrond. "Niet vanwege haar achtergrond, maar gewoon omdat ze dertig is."

Racistische grappen

Het digitale kanaal UKTV, onderdeel van de BBC, heeft een aflevering van zijn serie Fawlty Towers offline gehaald. De wereldberoemde aflevering The Germans is niet meer te zien omdat Major Gowen, een van de vaste bijfiguren in de serie, in de aflevering racistische grappen maakt.

Eerder deze week verwijderde Netflix al de serie Little Britain vanwege de vele blackface-sketches. HBO haalde de filmklassieker Gone with the Wind offline, omdat de film volgens de zender racistische vooroordelen bevat.

"Het moet van twee kanten komen", zegt Wu. "Mensen die verantwoordelijk zijn voor de programmering zouden mensen van een andere culturele afkomst meer kansen moeten geven om programma's te maken voor een mainstream publiek. Aan de andere kant zouden oost-Aziatische mensen vaker hun hand moeten opsteken om dingen te maken. Dat is een lang proces."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore