298 slachtoffers

Advocaten 'trekken aan de handrem' in MH17-proces: 'OM moet geduld hebben'

10 juni 2020 16:25 Aangepast: 10 juni 2020 16:58
Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van verdachte Oleg Poelatov. Beeld © ANP

Het zal misschien wel nooit duidelijk worden waarom nou juist vlucht MH17 op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven oost-Oekraïne. Waarschijnlijk hadden de verdachten de bedoeling om een Oekraïens militair vliegtuig neer te schieten, maar duidelijkheid daarover kunnen alleen zijzelf geven.

Of ze het nou zo bedoeld hadden of niet, voor de vervolging maakt dat eigenlijk niet uit, zegt het Openbaar Ministerie. Het doet er bij een moordzaak - cru gezegd - niet toe wie het slachtoffer is, ook de dood van een willekeurige voorbijganger is strafbaar. 

Uitleg zal er op korte termijn niet komen. Van de vier verdachten is niemand in de rechtbank aanwezig. Alleen verdachte Oleg Poelatov heeft Nederlandse advocaten in de arm genomen. Hij wordt verdacht van het binnenhalen en weer wegmaken van de BUK-raketlanceerinstallatie die zou zijn gebruikt om vlucht MH17 neer te schieten.

Inhaalrace

De advocaten van Poelatov hebben de rechtbank vandaag om meer tijd gevraagd. Van doelbewuste vertraging is geen sprake, zeggen ze. Advocaat Boudewijn van Eijck sprak over een inhaalrace op het OM, dat al zes jaar onderzoek doet naar de zaak. "Wij trekken aan de handrem, omdat we afgekoppeld dreigen te raken door de hoge snelheid. Mijn boodschap aan het Openbaar Ministerie is de volgende: heb geduld."

Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in de rechtbank laat vertegenwoordigen. Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in de rechtbank laat vertegenwoordigen.

Het OM heeft vandaag uitgebreid gesproken over immuniteit. In oorlogssituaties kunnen militairen onder voorwaarden aanspraak maken op zogeheten combattantenimmuniteit. Ze zijn dan beschermd tegen strafrechtelijke vervolging. Maar ondanks de oorlog in oost-Oekraïne ten tijde van de ramp, kunnen Poelatov en de andere verdachten daar geen aanspraak op maken, zegt het OM.

Schrikbewind

Zeker twee van de vijf voorwaarden voor combattantenimmuniteit worden niet gehaald, zegt het Openbaar Ministerie. Ten eerste omdat er formeel geen sprake is van een internationaal gewapend conflict. Rusland ontkent zijn betrokkenheid bij de strijd consequent en expliciet.

Ten tweede is er geen sprake van een deugdelijk functionerend intern rechtssysteem dat toeziet op de naleving van het oorlogsrecht. Het OM zegt dat de strijders van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk - die verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van MH17 - zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden, zoals executies, martelingen, plunderingen en de onmenselijke behandeling van burgers. De officier van justitie sprak over een schrikbewind.

Miniatuurvoorbeeld
Teruglezen:

Teruglezen: Advocaten MH17-verdachte Poelatov vragen Openbaar Ministerie om geduld

Of Poelatov gebruik wil maken van combattantenimmuniteit zullen zijn advocaten op een later moment bekendmaken.

Zaaksofficier Ward Ferdinandusse is daar verbaasd over. "Als Poelatov nader onderzoek moet laten uitvoeren om erachter te komen dat hij in juli 2014 behoorde tot de Russische strijdkrachten, wordt hij de eerste mens ter wereld die er pas jaren later achter komt dat hij eigenlijk in het leger heeft gezeten."

Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr) Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

Bij de ramp met MH17 kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De andere drie verdachten zijn Igor Girkin, Sergei Doebinski en Leonid Chartsjenko. Zij hebben formeel niets van zich laten horen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Alles, echt álles is onderzocht bij ramp MH17 - met steeds dezelfde conclusie

RTL Nieuws / Mitch van Helvert

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore