Melding gemaakt

Grove fouten bij onderzoek naar gedwongen adoptie: 'Het is een bende'

05 juni 2020 20:13 Aangepast: 06 juni 2020 12:42
Drie verzorgsters van zogenoemde 'afstandskinderen', kinderen van wie onder druk afstand werd gedaan. Beeld © NAU Uitgeverij / Eugénie Smits van Waesberghe

Werden ongehuwde vrouwen tussen 1950 en 1980 gedwongen om hun kind af te staan? Dat is het onderwerp van een groot overheidsonderzoek, waarin grove fouten zijn gemaakt. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) geeft dat toe, Kamerlid Vera Bergkamp (D66) is geschokt. "Het is een bende."

Het was vroeger een stuk ingewikkelder dan nu om een zwangerschap te voorkomen of voortijdig te beëindigen. Bovendien rustte er een groot taboe op het alleen opvoeden van een kind. Dus werden veel kinderen door hun alleenstaande moeder afgestaan voor adoptie. Veel vrouwen zijn daarbij onder druk gezet, maar was er ook sprake van dwang?

Er werd een onderzoek ingesteld door de overheid. De betrokkenen van toen (waaronder de kinderen zijn inmiddels veertigers, vijftigers en zestigers) hebben hun verhaal gedaan bij het 'Aanmeldpunt adoptie en afstand'. Maar in tegenstelling tot wat je zou verwachten, wordt alles behalve zorgvuldig omgegaan met hun getuigenissen.

Verslagen vol fouten

Mensen weten vaak niet dat zij hun getuigenissen kunnen opvragen, inzien en aanpassen, zegt belangenbehartiger Eugénie Smits van Waesberghe uit Breda. De verslagen bevatten bovendien veel fouten.

Onzorgvuldig, noemt Smits van Waesberghe dat. "Die informatie gaat over ons bestaan, het zijn levensgegevens, intieme gegevens, vanaf de verwekking, de zwangerschap en de beladen scheiding tot nu toe. Daar moet je zeer zorgvuldig mee omgaan."

15.000 adopties

Tussen 1956 en 1984 werden binnen Nederland naar schatting 15.000 baby's geadopteerd. De overheid onderzoekt de gang van zaken en of er sprake was van dwang bij deze adopties.

Mensen kunnen zich hiervoor melden bij het Aanmeldpunt afstand en adoptie, dat in leven is geroepen door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Er zijn tot nu toe zo'n 700 meldingen gedaan bij dat meldpunt

Minister geeft fouten toe

Minister Dekker erkent dat er fouten zijn gemaakt. Zo bevat ten minste één verslag fouten die te voorkomen waren geweest en zijn de verslagen niet bewaard in een speciaal beveiligde omgeving. 

"Dat had niet mogen gebeuren, zeker niet bij een onderzoek met zoveel gevoeligheden", zegt Dekker. "Inmiddels staan alle verslagen in een beveiligde omgeving en worden aan alle reeds aangemelde personen gevraagd of zij het verslag willen verifiëren. Pas daarna zal het onderzoek afgerond worden."

Drie verzorgsters van zogenoemde 'afstandskinderen', kinderen van wie onder druk afstand werd gedaan. Drie verzorgsters van zogenoemde 'afstandskinderen', kinderen van wie onder druk afstand werd gedaan.

'Het is een bende'

Kamerlid Bergkamp reageert geschokt. "Het onderzoek gaat om een zeer beladen kwestie, het onder druk afstaan van pasgeboren kinderen onder andere ter adoptie in Nederland. Een enorm pijnlijke geschiedenis voor veel betrokken ouders en kinderen. Het is daarom schokkend om te lezen hoe slordig dit onderzoek is uitgevoerd.

"Ik kan het niet anders zeggen: het is een bende. Er zijn gegevens gelekt en er gaat privacygevoelige informatie zomaar rond op het ministerie. En dit alles op een ministerie dat toeziet op de privacy van Nederlanders."

Bijzonder pijnlijk, vindt Smits van Waesberghe de gang van zaken. "Wij hopen dat nu dan echt de waarheid aan het licht zal komen."

Reactie belangenbehartiger Eugénie Smits van Waesberghe

"Wij vinden het bijzonder pijnlijk dat alle mensen die in goed vertrouwen aan dit onderzoek hebben deelgenomen deze bevindingen nu moeten lezen. Alhoewel ons vertrouwen bijzonder op de proef is- en wordt gesteld willen wij ons als aanjagers van deze Kamervragen inspannen om te zorgen dat alles wat wij hebben ingebracht op een zorgvuldige wijze wordt gebruikt in een verder transparant onderzoek. 

Wij hopen dat nu dan eindelijk de waarheid echt aan het licht zal komen. Afstand en adoptie in de vorige eeuw is voor zeer veel mensen uiterst traumatisch geweest. Wij kunnen dit niet genoeg benadrukken. Heel Nederland moet zich realiseren dat vele betrokkenen dit nu voor de tweede keer meemaken."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore