De coronacrisis onder de loep

Niet getest, toch Covid-19: huisartsen stellen diagnose corona bij tienduizenden patiënten

10 april 2020 16:57 Aangepast: 10 april 2020 17:05
Een huisartsenpost in Den Haag. Beeld © ANP

De afgelopen weken zijn minstens 25.000 mensen per week ziek geweest door het coronavirus. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van kennisinstituut Nivel, geanalyseerd door de onderzoeksredactie van RTL Nieuws. Omdat veel mensen thuis uitzieken en niet naar het ziekenhuis hoeven, was lange tijd onbekend hoe groot de epidemie is.

Door die gegevens wordt nu voor het eerst beter duidelijk hoe groot de omvang van de epidemie is bij mensen die niet in het ziekenhuis belanden. Het aantal diagnoses door huisartsen is namelijk flink hoger dan de cijfers van het RIVM dagelijks publiceert over het aantal patiënten dat positief testte.

In de cijfers van de huisartsen zitten namelijk ook patiënten die niet zijn getest, maar bij wie de huisarts op basis van eigen diagnose Covid-19 heeft vastgesteld. Daarnaast zien huisartsen veel patiënten die zij op basis van symptomen verdenken van besmetting. RTL Nieuws schatte op basis van de Nivel-gegevens hoeveel van dit soort patiënten Nederlandse huisartsen de afgelopen weken zagen.

Patienten met coronaverschijnselen bij huisartsen per week

'95 procent heeft milde klachten'

De patiënten die positief getest zijn én bij wie huisartsen de diagnose corona stellen, vormen nog maar het topje van de ijsberg van het totaal aantal besmette patiënten. "Dat is een minderheid", zegt huisarts en onderzoeker Henk Schers, verbonden aan het Radboud UMC in Nijmegen.

"Wij verwachten dat er buiten de mensen die we registreren heel veel mensen zijn met coronaklachten die géén beroep op ons doen. We horen van mensen dat de hele familie ziek was, maar dat er dan voor eentje een hulpvraag is geweest. Dus dat betekent dat buiten de mensen die bekend zijn, heel veel meer mensen corona hebben of hebben gehad."

Factor 5

Schers denkt dat het aantal patiënten dat corona heeft of heeft gehad, nog wel een factor 5 hoger ligt. Samen met negentien andere huisartsen in de regio Nijmegen houdt Schers sinds begin maart nauwkeurig het aantal coronapatiënten bij. De huisartsen hebben de zorg voor ruim 25.000 inwoners. Ze zijn gemiddeld genomen jonger dan de rest van het land.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wanneer mogen coronapatiënten de ic verlaten?

"Inmiddels hebben we tussen de vier- en vijfhonderd positieve patiënten. Van hen wordt 5 procent doorgestuurd naar het ziekenhuis. 1 procent komt op de ic terecht. Dat betekent gelukkig dat verreweg het grootste deel van de mensen niet ernstig ziek wordt van corona", zegt Schers. 95 procent heeft milde klachten en kan thuis uitzieken.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), meldde eerder nog dat 80 procent milde klachten krijgt. Dat betekent dus dat 20 procent van de patiënten ernstige klachten zou ontwikkelen. "Maar ik denk dat dat percentage veel te hoog is", zegt Schers.

Verantwoording cijfers

Kennisinstituut Nivel verzamelt bij zo'n 350 huisartsenpraktijken gegevens over diagnoses die huisartsen stellen. Dat doet het aan de hand van codes die huisartsen gebruiken voor diagnoses. Voor Covid-19 bestaat nog geen aparte code, daarom wordt deze op verzoek van het Nederlands Huisartsengenootschap ondergebracht bij bestaande categorieën.

Voor bewezen Covid-19, door een arts of via een test vastgesteld, geldt de code voor 'andere infecties luchtwegen'. Voor verdenking van Covid-19 geldt de code voor 'acute infectie bovenste luchtwegen'.

Per week rapporteert het Nivel op basis van deze gegevens hoeveel patiënten met deze diagnoses bij huisartsen zijn geweest. Deze worden weergegeven in grafieken die het aantal patiënten per 100.000 inwoners tonen. RTL Nieuws heeft de cijfers uit deze grafieken teruggerekend naar het aantal per 17,4 miljoen inwoners om het aantal voor heel Nederland te bepalen.

Omdat Covid-19 geen aparte codes heeft en dus in een categorie met andere aandoeningen valt, is gecorrigeerd voor het aantal patiënten dat je normaal gesproken – dus zonder Covid-19 – zou verwachten voor deze codes. Hierbij is uitgegaan van het maximale aantal in dezelfde week in de afgelopen drie jaar. Wat overblijft is een voorzichtige schatting van het aantal coronapatiënten dat door huisartsen is gezien in de afgelopen weken.

'Binnen 10 minuten stond er een ziekenwagen voor de deur'

Jeroen Glissenaar (46) was kerngezond, had geen onderliggende klachten, maar werd toch flink ziek door het coronavirus. Hij houdt een vlog bij voor RTL Nieuws over zijn ziekte. Dit is de eerste aflevering.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore