Coronavirus

'We hebben niet meer ic-bedden nodig, we hebben een plan nodig'

06 april 2020 16:28 Aangepast: 07 april 2020 12:30
Een verpleegkundige draagt een mondkapje op een ic-afdeling Beeld © EPA

Maar wat als de ic-bedden vol liggen? Het is de vraag die heel Nederland bezighoudt. Wat duidelijk wordt in deze crisisdagen is dat Nederland relatief gezien maar erg weinig ic-bedden heeft. Duitsland bijvoorbeeld, heeft normaal gesproken 34 ic-bedden per 100.000 inwoners. En wij? Zeven.

Dat lijkt een groot verschil, en dat is het ook, maar het is te verklaren. Ieder zorgsysteem werkt namelijk anders. Want waar bijvoorbeeld hier de huisarts het eerste aanspreekpunt is, ga je in Duitsland sneller naar een specialist. 

Meer bedden in Duitsland

Correspondent Jeroen Akkermans in Duitsland legt uit hoe het daar zit: "Ze hebben in Duitsland gezegd: we richten de zorg niet alleen in voor de allerzieksten. We gaan uit van de hele bevolking." En de Duitsers helpen niet alleen hun eigen bevolking. Inmiddels liggen er al meerdere Nederlanders in Duitse ic-bedden. Akkermans: "Duitsers houden er niet van om in tijden van crisis de grenzen te sluiten, dat geldt ook voor zieke patiënten."

Ic-bedden in Nederland en Duitsland

In de normale situatie, dus vóór de corona-uitbraak, heeft Nederland volgens de NVIC zo'n 1.150 ic-bedden.

En ook als mensen in het ziekenhuis komen, ziet hun behandeling er in Nederland anders uit dan in veel andere landen. "Wij hebben in Nederland de ligduur van mensen in het ziekenhuis verkort", vertelt emeritus hoogleraar en gezondheidseconoom Guus Schrijvers van Universiteit Utrecht. "Stel je krijgt een nieuwe heup. Dan sta je nu vaak binnen een dag weer buiten. Dan begint de revalidatie pas, vroeger duurde dat twaalf dagen."  

Spreken over de dood

Dat is een goede zaak, benadrukt Schrijvers. En ook als het gaat om de bezetting van ic-bedden is Schrijvers 'best wel trots' als het gaat om de Nederlandse werkwijze. "Wij zijn in Nederland heel open over het spreken over de dood. Als een vrouw van 86 is besmet en ze moet naar de ic, dan is er een grote kans dat ze overlijdt. Met de familie wordt dan besproken wat er zal gebeuren. Er is écht een open vraag gesteld hoe we dat aanpakken. Als ze dan thuisblijft, kan de vrouw met familie om haar heen sterven." 

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

En dat gebeurt in veel andere landen niet. Duitse en Amerikaanse artsen zullen snel zeggen dat je hoe dan ook naar de ic gaat, zegt Schrijvers. 

Dans ontsprongen bij griepepidemie

En toch. We moeten leren van de huidige situatie. Dat hadden we twee jaar geleden al moeten doen, zegt Schrijvers. De griepepidemie van toen zorgde al bijna voor een tekort aan ic-bedden. "Toen zijn we de dans ontsprongen. We hebben zitten slapen. Niet alleen het kabinet, maar iedereen. Ik ook, want ik schrijf ook columns voor vakbladen en we hebben er geen aandacht aan besteed."

Heb je corona? Dit zijn de ziekteverschijnselen

Het coronavirus heeft verschillende gezichten. De ene patiënt voelt zich na twee weken weer kiplekker. De ander vecht voor zijn leven op de ic.

Wat had er dan moeten gebeuren? Er had een plan moeten komen hoe je zo snel mogelijk op een niveau van ic-bedden komt waarop we nu proberen te komen, zegt Schrijvers. Hij maakt de vergelijking met de watersnoodramp in Zeeland. "Na die ramp hebben we een deltaplan gemaakt. Zodat het niet weer zou gebeuren." En dat moet in de zorg dus ook gebeuren.

Niet permanent 3000 bedden

Schrijvers: "Je hoeft niet permanent 3000 ic-bedden hebben staan. Want daar zouden dan ook gebouwen voor moeten komen, en je moet om de paar jaar nieuwe apparatuur kopen. Dat is onnodig." Of er überhaupt extra bedden moeten komen, zul je Schrijvers ook niet stellig horen roepen, maar stel dat we het nu niet redden op de ic? "Dan moet je daar wel iets mee", zegt hij.

Wat je in ieder geval wel kunt doen, is een idee hebben hoe je zo snel mogelijk op dat aantal bedden komt, zegt Schrijvers. Hij neemt de politie als voorbeeld. "Er rijden ook niet altijd ME-busjes rond die je kunt inzetten. Die mensen zijn normaal ook politieagent. Maar als het nodig is, staan de busjes er wel." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Als de ic's écht vollopen: dan worden dit de criteria voor nieuwe patiënten

En zo moet het voor een groot deel ook in de zorg kunnen. "Operatiekamers kunnen in sommige gevallen gebruikt worden als ic-bed, dat gebeurt nu ook, en in het stadsziekenhuis van New York, Bellevue, hebben ze in korte tijd eenpersoonskamers omgetoverd tot ic's." Er gebeurt nu overal van alles, zaak is daarvan goed te leren.

Commissie na de crisis

En wat nou als dat moment komt? Dat moment dat deze coronacrisis achter ons ligt? Schrijvers hoopt dat er dan een commissie komt. Geen commissie 'ic-capaciteit', maar een commissie 'hoe kunnen we ons het beste voorbereiden op een besmettelijke ziekte waar we geen vaccin voor hebben'. "Ik hoop dat we de koe bij de hoorns vatten, en niet bij de staart."

Eén aspect daarvan is in ieder geval onmisbaar: "Zorg in ieder geval dat er in de toekomst genoeg mondkapjes en materiaal voor zorgpersoneel is." 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore