Corona-update, stel je vraag

Waarom zijn er dagelijks zo veel nieuwe besmettingen als iedereen binnen zit?

01 april 2020 15:45 Aangepast: 09 april 2020 16:38

Scholen dicht, horeca gesloten, veel mensen werken thuis en alle evenementen zijn afgelast, maar nog steeds krijgen we dagelijks berichten over veel nieuwe besmettingen. Hoe kan dat? Die vraag kregen we onder anderen van Hennie, Doede, Ingrid en Gert.

134 doden, 447 ziekenhuisopnames en meer dan 1000 nieuwe positief geteste patiënten: dat zijn de cijfers die het RIVM alleen al vandaag te melden heeft. En aangezien we al even in de 'intelligente lockdown' zitten, vragen veel mensen zich af waarom die cijfers niet wat rooskleuriger zijn.

Niet geregistreerde sterfgevallen

Elke dag maakt het RIVM nieuwe sterftecijfers bekend. Dat zijn mensen die positief getest zijn. Er zijn echter ook mensen die niet zijn getest, wél corona hadden en zijn overleden. ''Dat zijn patiënten die wel de symptomen hebben en niet naar het ziekenhuis gaan. Dat beslist iemand zelf, samen met de familie'', zegt Jako Burgers, huisarts en adviseur van het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Hoe groot dit deel is, is moeilijk te zeggen. Er zijn CBS-cijfers die een indicatie geven dat niet alle coronadoden als zodanig worden geregistreerd. In de laatste week van maart zijn er bijvoorbeeld 1168 mensen meer dan gemiddeld overleden in Nederland. Het RIVM meldt over diezelfde week 727 coronadoden. De overige 441 kunnen worden bestempeld als mogelijke coronadoden. Dit verschil kan kleiner worden als er meer mensen worden getest, wat nu steeds meer gebeurt. Toch zullen de cijfers van het RIVM nooit helemaal het exacte aantal weergeven, omdat er altijd gevallen onder de radar blijven.

De belangrijkste reden hiervoor is dat mensen, ondanks de maatregelen, nog steeds contact met elkaar hebben. Zelfs in landen als Italië en Spanje, waar de maatregelen nog strenger zijn, kunnen mensen elkaar niet helemaal vermijden. En dan zijn er natuurlijk ook altijd nog mensen die de maatregelen negeren. "Dus vindt er nog steeds verspreiding plaats", zegt een woordvoerder van het RIVM. "Je kunt het gewoon niet 100 procent tegenhouden."

Lichtpuntjes

Toch ziet het RIVM lichtpuntjes. Vandaag werd bekend gemaakt dat het coronavirus aanzienlijk minder wordt overgebracht dan in februari het geval was. Toen besmette één zieke nog gemiddeld twee tot drie mensen, nu is dat minder dan één.

Volgens het RIVM is het belangrijker om te kijken naar de snelheid van de verspreiding, dan naar het absolute aantal nieuwe positieve testen. Als die snelheid omlaag gaat, betekent het namelijk dat de maatregelen effect hebben.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verspreiding coronavirus daalt al sinds 16 maart: 'Maar we zijn er nog niet'

Een andere reden dat we nu nog steeds dagelijks veel nieuwe besmettingen zien, is dat het een paar weken duurt voordat de resultaten van de maatregelen te merken zijn. Dat heeft ermee te maken dat niet iedereen meteen ziek wordt, maar dat het 12 dagen kan duren voor je ziek wordt.

"In Brabant zijn er al veel langer maatregelen, daar zie je de lagere toename in ziekenhuisopnames en sterfte al. Maar in andere gebieden zal dat pas volgende week of de week erna zijn", zegt Hans Heesterbeek, hoogleraar theoretische epidemiologie aan de Universiteit Utrecht. "Dat je in andere gebieden nu nieuwe besmettingen krijgt, was wel te verwachten. Maar als dat over één of twee weken nog zo is, kun je zeggen dat de maatregelen niet streng genoeg zijn of niet goed zijn opgevolgd."

Hoe verder?

Een belangrijke vraag die hierna komt is: hoe ga je de maatregelen straks weer opheffen? Volgens Heesterbeek zijn de maatregelen de belangrijkste reden dat het gemiddeld aantal besmettingen omlaag is gegaan.

Als het virus straks nog niet helemaal is verdwenen, en er geen groepsimmuniteit is, kan het virus zonder maatregelen weer snel om zich heenslaan. "Dan kun je weer in de situatie van het begin komen waarin mensen weer twee tot drie mensen besmetten, zeker in gebieden waar weinig of geen immuniteit is opgebouwd."

Dat zal straks een enorme puzzel worden, denkt hij. Dat het een kwestie van de lang adem wordt, zegt ook het RIVM. "Dat het niet over twee weken voorbij is, dat is helder. Hoe lang het wel gaat duren, weten we nu gewoon nog niet."

Corona-update

Antwoord op coronavragen

Hier lees je alle vragen en antwoorden terug van antwoorden op vragen van bezoekers over corona.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore