'Moet nu iets gebeuren'

Geen gebarentolk bij belangrijke persconferenties coronavirus: 'Schandalig en levensgevaarlijk'

11 maart 2020 16:36 Aangepast: 11 maart 2020 16:47
Rutte tijdens een persconferentie over het coronavirus. Beeld © ANP

Bij meerdere belangrijke persconferenties over het coronavirus waren de afgelopen weken geen gebarentolken aanwezig. Doven en slechthorenden konden hierdoor niet meekrijgen wat er werd gezegd. Schandalig, vinden organisaties voor mensen met een beperking. "We worden buitengesloten, en dat is levensgevaarlijk."

Gisteren kwamen drie Brabantse burgemeesters samen om tijdens een persconferentie alle Brabanders op te roepen hun sociale contacten de komende dagen te beperken. 'Blijf thuis waar het kan', zo klonk het. Een dag eerder deed de premier een oproep aan alle Nederlanders: schud geen handen meer.

Ook geen ondertiteling

Of doven en slechthorenden die boodschap op dat moment meekregen, is de vraag. Bij beide persconferenties was er geen ondertiteling in beeld en was er geen gebarentolk aanwezig.

Voor Machiel Ouwerkerk uit Brabant genoeg reden om in actie te komen. Hij liep gisteren tijdens de uitzending van het NOS Journaal, die door ruim twee miljoen mensen werd bekeken, in beeld met een protestbord: 'Waar is de gebarentolk voor doven tijdens crisissituaties?', stond erop.

Machiel, in beeld bij het NOS Journaal. Machiel, in beeld bij het NOS Journaal.

"Ik vind het echt belachelijk dat het zover moet komen", vertelt Ouwerkerk vandaag aan RTL Nieuws. Hij was ook liever niet 'met zijn hoofd op tv gekomen', maar zag geen andere keus om dit probleem aan te kaarten. "Ik heb het gevoel dat ik de verantwoordelijkheid moet nemen voor de veiligheid van álle Brabanders."

Machiel krijgt niets mee van persconferenties

Hij is erg gefrustreerd dat hij niet direct kan meekrijgen wat er tijdens een persconferentie wordt gezegd, terwijl hij niet anders is dan andere Brabanders. "Het is gewoon schandalig dat wij de hulp nodig hebben van anderen om de informatie die er wordt gegeven te kunnen volgen."

Miniatuurvoorbeeld
Volg het liveblog:

Acteur Tom Hanks en zijn vrouw besmet met coronavirus

Dovenschap, de grootste onafhankelijke vereniging voor dove mensen, vindt het net als Machiel schandelijk dat er geen tolk aanwezig is bij deze 'cruciale momenten'. "Ouderen, doven en slechthorenden worden hierdoor buitengesloten en krijgen nu onvoldoende informatie. Dat is echt levensgevaarlijk", vertelt woordvoerder Eva Westerhoff. "Niet alleen vanwege de veiligheid en gezondheid van deze mensen, maar ook vanwege de verspreiding van foutieve informatie."

'Nepnieuws wel te begrijpen'

Westerhoff ziet namelijk dat er op dit moment veel nepnieuws wordt verspreid over het coronavirus. "Het probleem van nepnieuws is dat dit vaak in hele eenvoudige taal is opgeschreven met veel beeld. Terwijl de officiële en juiste berichtgeving vaak ingewikkeld en moeilijk te begrijpen is." Of dus gewoon niet te begrijpen, omdat er geen gebarentolk is, zegt ze.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Coronavirus zorgt voor nepnieuws: van vleermuizensoep tot Amerika als schuldige

Na de aanslag in Utrecht was er ook al veel kritiek op de overheid vanwege het ontbreken van een gebarentolk tijdens de belangrijke persconferenties die dag. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid beloofde de Kamer toen om na de zomer met een plan te komen om dit te verbeteren. Hij zou in gesprek gaan met betrokken partijen om te onderzoeken hoe ze de crisiscommunicatie ook voor slechthorenden konden verbeteren.

'Het gaat te langzaam en ze zijn te laat'

Westerhoff begrijpt dat er gesprekken, tijd en een goede voorbereiding nodig zijn om uiteindelijk te zorgen dat er bij elke persconferentie een gebarentolk aanwezig is. "Maar de tramaanslag is bijna een jaar geleden. Ze hebben dus genoeg voorbereidingstijd gehad. Dit gaat te langzaam en komt in dit geval te laat."

Ook Ieder(in), de belangenorganisatie voor alle mensen met een beperking, noemt het 'ongelooflijk' dat er niets terecht is gekomen van de beterschap die eerder door de regering en omroepen is beloofd. "Niet voor doven en slechthorenden, niet voor mensen met een verstandelijke beperking of laaggeletterden en niet voor blinden en slechtzienden", zegt directeur Illya Soffer. 

'Er moeten snel concrete acties komen'

"Voor de veiligheid van alle mensen met een beperking moet het ministerie van Justitie en Veiligheid snel met concrete acties over de brug komen."

Reactie ministerie van Justitie en Veiligheid

Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat het ministerie bezig is met de uitvoering van de motie die is er sinds de aanslag in Utrecht ligt om de situatie rond gebarentolken te verbeteren. 

Op dit moment komt er soms via een themakanaal of op de website van de NOS een aparte gebarentolk onder in beeld. Er wordt gewerkt aan een structurele oplossing, maar een definitieve regeling is er nog niet.

De NOS laat in een reactie op Twitter weten dat de NPO de mogelijkheden onderzoekt om het aantal gebarentolken uit te breiden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore