Geen comazuipen

Advies voor dagjesmensen van boven de rivieren: zo vier je carnaval

21 februari 2020 05:20 Aangepast: 21 februari 2020 07:24

Carnaval is meer dan een beetje verkleden en heel dronken worden. Het is een feest met jarenlange tradities, gewoontes en gebruiken. En die verschillen ook nog eens per provincie en per stad. Daarom voor alle dagjesmensen van boven de rivieren: zo vier je carnaval.

Wil je een dagje ervaren hoe het is te carnavallen, stap dan niet zomaar met een gek pakje de trein in om uit te stappen bij het eerste station onder de Maas. Stel jezelf eerst de vraag: welk soort carnaval wil je vieren: het bourgondisch carnaval of het Rijnlands carnaval?

Het bourgondisch carnaval, met traditionele boerenkielen, maar waar een politieman- tijgerprint- of jaren zeventigpak ook niet misstaat, wordt vooral in Brabant gevierd. Het Rijnlands carnaval voornamelijk in Limburg. Daar is het juist de bedoeling je zo bijzonder mogelijk te kleden en een masker te dragen of te schminken.

Elk dorp anders

Het lijkt zo makkelijk: verkleden en de stad in. Maar zelfs elk dorp in Brabant kent andere regels. Iemand die dat heel goed weet, is Jan Eijsermans van de Tilburgse carnavalsvereniging Veul Gère. Elk jaar brengt de vriendengroep/carnavalsvereniging een plaat uit, die vaak een hit wordt. De kraker van dit jaar: Un Lekker Delleke.

Het begon als grap, nu scoort Veul Gère miljoenen views op YouTube met hun carnavalskrakers. Het begon als grap, nu scoort Veul Gère miljoenen views op YouTube met hun carnavalskrakers.

De vriendengroep trekt met een bus waar vlammenwerpers uit het dak komen, een dj-set is ingebouwd en een complete lasershow aanwezig is heel Brabant door om overal op te treden. "Vroeger waren er veel lokale blaaskapellen, nu worden er elk jaar achterlijk veel carnavalsnummers gemaakt."

Maar de muziek gaat de provinciegrens niet over. Kort gezegd: in Brabant is de muziek wat toegankelijker dan in Limburg, waar voornamelijk in dialect wordt gezongen. Maar bijna nergens hoor je après-ski-muziek. Een tip van Eijsermans: "Zoek op YouTube of Spotify naar de playlist van de carnavalskrakers van dit jaar en luister een paar keer." De nummers verschillen per stad waar je naartoe gaat.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Carnavalshit moet seksuele intimidatie tegengaan: 'Ben je oké?'

'Niemand gaat verkleed'

Dan de kleding. Elke stad of dorp heeft zijn eigen kleuren. In Kruikenstad (Tilburg) zijn de stadskleuren groen en oranje. "Iedereen mag zo gek mogelijk verkleed gaan, maar een sjaaltje in de kleuren van de stad is wel een pre", zegt Eijsermans. In elke supermarkt of winkel die je tegenkomt als je van het station naar de binnenstad gaat, kun je er een kopen. "Dan hoor je er echt bij."

Waar je in bijna elke Brabantse stad verkleed over straat kunt, val je in Oeteldonk (Den Bosch) in een gekocht 'pekske' uit te toon. "Verkleden doen we hier niet", vertelt Rinske van Kasteren van de Oeteldonkse Club van 1882 (de carnavalsvereniging).

De kleuren van Tilburg (links) en van Den Bosch (rechts) De kleuren van Tilburg (links) en van Den Bosch (rechts)

De stadskleuren zijn geel, wit en rood en vanuit een eeuwenlange traditie hoef je alleen een jasje te dragen met emblemen en een sjaal of muts in de stadskleuren. "Van mij mag iedereen komen zoals hij wil, maar de meeste kroegen staan niet te juichen als vriendengroepen verkleed voor de deur staan. Het kan dan moeilijker zijn om binnen te komen."

Carnaval begint op zondag, niet op zaterdag

Wie op zaterdag uit de trein in Oeteldonk of Mestreech (Maastricht) stapt, ontdekt al vrij snel dat daar het echte carnaval nog niet is begonnen. "Zondag komt de prins om 11.11 uur op het station aan, dan begint het bij ons officieel", vertelt Van Kasteren.

Het businessmodel achter carnaval

Komend weekeinde gaat het weer los in Brabant en Limburg. Maar wat zijn de economische effecten van vier dagen carnaval?

Zaterdag staat bij hen in het teken van de jeugd. "Dan komt de jeugdprinsengroep aan en zijn er allerlei activiteiten voor kinderen. De horeca organiseert ook van alles, dus het is al hartstikke druk in de stad." Maar op zondag is de officiële inhuldiging en op maandag de optocht.

Zaterdag rustdag

Ook een Maastrichtenaer loopt op vrijdag of zaterdag niet verkleed rond. "Zaterdag is er om voor te rusten voor de drie zware dagen die gaan komen. Je eet krachtvoer en bereidt de laatste dingen voor", vertelt voormalig stadsprins Odin Wijnhoven. "Carnaval begint zondag om 12.11 uur op het Vrijthof door 11 schoten te lossen met het 'Momus kanon' en het hijsen van het 'Mooswief'. Daarna gaat iedereen zich verkleden en het vieren."

Natuurlijk wordt er op vrijdagavond en op zaterdag wel een 'voorinspectie' gedaan om te kijken of de stad klaar is voor het feest. "Dus je staat echt niet alleen op straat, maar verkleden doen we pas vanaf zondag."

In Limburg wordt veel aandacht besteed aan schminken en kleurrijke outfits. In Limburg wordt veel aandacht besteed aan schminken en kleurrijke outfits.

'Rascarnavaller trekt niet twee keer hetzelfde aan'

In Limburg wordt carnaval voornamelijk op straat gevierd en draag je geen kant en klare pakjes, maar besteed je echt aandacht aan je outfit. Wijnhoven: "Een rascarnavaller trekt niet een verkleeddoos open en trekt hetzelfde aan als vorig jaar, maar steekt liefde in zijn kleding." Ook wordt er uren aandacht besteed aan schmink. "Het zijn echt kunstwerken. Van oorsprong is het om zo onherkenbaar mogelijk te zijn voor mensen die je in het dagelijks leven tegenkomt, zoals je baas."

Fantasie, imitatie, alles mag. "Maar ondanks dat het carnaval is, blijven we nette en propere mensen. Als na twee dagen je outfit te veel ruikt naar bier, dan pas trek je een schoon pak van een vorig jaar aan."

Geen comazuipen

Wijnhoven wil nog een paar clichés de wereld uit helpen. Carnaval is bijvoorbeeld niet om te comazuipen. "Dat is niet stoer en dat houd je geen drie dagen achter elkaar vol. Carnaval is ook geen vrijbrief om zomaar aan anderen te zitten. Als je komt, ga dan respectvol met elkaar om. Maak een praatje, toon interesse in de culturen en gebruiken van de stad waar je bent. Dan zal iedereen je met plezier bij het feest betrekken."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jaren 20-stijl en foute pakken: dit trekken we aan met carnaval

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore