'Niemand van vrijheid beroofd'

Josef B. spreekt tijdens rechtszaak Ruinerwold: 'Dit voelt als een heksenjacht'

21 januari 2020 13:16 Aangepast: 21 januari 2020 13:24
Rechtbanktekening Josef B. Beeld © Petra Urban

Josef B., medeverdachte in de zaak-Ruinerwold, heeft tijdens de eerste zitting vandaag het woord genomen. Tegenover de rechtbank in Assen ontkende hij dat hij iets fout heeft gedaan. "Ik heb niemand van zijn vrijheid beroofd."

Het Drentse dorp Ruinerwold werd in één klap wereldnieuws afgelopen najaar. Een gezin bleek in een boerderij al bijna 10 jaar volledig afgesloten van de buitenwereld te wonen. 

Dit is wat we weten over het kluizenaarsgezin in Ruinerwold

Het Drentse dorp Ruinerwold wordt in één klap wereldnieuws. Een gezin blijkt in een boerderij al bijna een 10 jaar volledig afgesloten van de buitenwereld te wonen. Dit is wat we tot nu toe weten.

Rechtszaak begonnen

Vanochtend is een eerste openbare zitting in de strafzaak tegen de vader van het gezin, Gerrit Jan Van D. en medeverdachte Josef B begonnen. B. en Van D. worden onder meer verdacht van jarenlange vrijheidsberoving van zes kinderen van laatstgenoemde.

Volg de laatste ontwikkelingen uit de rechtbank in ons liveblog: 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Teruglezen van minuut tot minuut: de start van de rechtszaak Ruinerwold

Vader afwezig

Van D., vader van het gezin en hoofdverdachte in de zaak, was niet aanwezig op de zitting, volgens zijn advocaat vanwege gezondheidsproblemen. 

OM: rol Josef B. essentieel

Oostenrijker Josef B. (58) was de huurder van de afgelegen boerderij. Het OM verdenkt B. ook van betrokkenheid bij de vrijheidsberoving van de kinderen. Volgens het OM is zijn rol 'essentieel' geweest. "Hij was het gezicht naar de buitenwereld, zodat de rest verborgen kon blijven", stelde de officier van justitie.

Hij bracht elke week boodschappen, huurde de boerderij, en voorzag het gezin van geld. "Zonder B. had deze situatie niet kunnen bestaan", zei het OM.

'Voelt als heksenjacht'

Josef B., aanwezig in de rechtszaal, sprak tijdens de zitting. Op de vraag van de rechter of hij iets wilde zeggen, legde hij een verklaring af:

"Ik denk dat mijn advocaat het goed heeft uitgelegd. Ik heb naar mijn geweten niemand van zijn of haar vrijheid beroofd. Wat moet ik daarvan zeggen? Als mensen een bepaalde religieuze overtuiging hebben, dan kan dat? Ik dacht dat Nederland een bepaalde historie heeft qua vrijheid van godsdienst. Daar hebben ze 80 jaar voor gevochten, en dat gaan we nu ineens omdraaien. Ik vind dat niet kunnen. Dit voelt als een heksenjacht."

Boos om media-aandacht

Ook is hij verontwaardigd over alle media-aandacht die de zaak krijgt:

"Ik word vandaag in een busje hiernaartoe gebracht, en dan hoor ik op een of andere radiozender, zo'n kerel zegt daar, dat vandaag de zitting is begonnen van Jan van D., die 10 jaar lang zijn kinderen heeft vastgehouden in een kelder. Daar is niets van waar."

De advocaat van B. heeft de rechter gevraagd om de voorlopige hechtenis van zijn cliënt te schorsen. 

Misbruik en fysieke straffen

Tijdens de zitting van vandaag bleek ook dat de verdenking tegen de twee verdachten, Van D. en B., in de afgelopen maanden alleen maar zwaarder is geworden. Van D. wordt verdacht van mishandeling van zijn kinderen. Twee van de drie oudste kinderen, die niet in de boerderij hebben gewoond, zou hij seksueel hebben misbruikt. De drie oudste kinderen zijn wel de buitenwereld in getrokken.

Van D. wordt ook verdacht van mishandeling van zijn kinderen. Twee van de drie oudste kinderen, die niet in de boerderij hebben gewoond, zou hij seksueel hebben misbruikt. De drie oudste kinderen zijn wel de buitenwereld in getrokken. Volgens Van D. zijn zij daardoor schuldig aan de dood van hun moeder, in 2004, stelt het OM.

Wat speelde zich af in de boerderij?

Van D. en zes van zijn kinderen werden medio oktober uit de boerderij buiten het Drentse dorp Ruinerwold gehaald, nadat een van de zoons zich bij de politie had gemeld. Van D. drong volgens het OM zijn kinderen de wetten van een eigen religie op, waarin zij zich geheel moesten afsluiten van de buitenwereld.

Bij tijd en wijle zou hij de kinderen daadwerkelijk fysiek hebben opgesloten, maar doorgaans was een slot op de deur niet nodig. "Vrijheidsberoving kan ook op een andere manier. Bijvoorbeeld door iemand te laten geloven dat zijn leven voorbij zal zijn als hij het perceel verlaat", zei de officier van justitie.

'Kinderen maken het naar omstandigheden goed'

De kinderen uit het gezin van Gerrit Jan van D. 'maken het naar omstandigheden goed'. Dat heeft het Openbaar Ministerie gezegd, op vragen van de rechtbank in Assen. 

Het OM heeft met de kinderen gesproken. Zij krijgen de nodige zorg en hulp. Geen van hen heeft aangifte gedaan.

'Wilden niet weg'

Toen de politie in oktober het bestaan van het gezin ontdekte, nadat een zoon zich had gemeld, gaven de kinderen (18 tot 25 jaar oud) aan dat ze niet waren opgesloten en uit vrije wil in de boerderij verbleven. Ze schrokken van de plotselinge commotie en wilden niet weg uit de boerderij. Aanvankelijk durfden zij de agenten niet aan te kijken. De politie schakelde gespecialiseerd verhoorders in voor de eerste gesprekken met de kinderen in de boerderij.

De kinderen stonden bij de ontdekking van het gezin in oktober niet ingeschreven in de basisadministratie. Dit is inmiddels wel gebeurd, meldde het OM tijdens de zitting.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore