75 jaar bevrijding

Yanivs familie werd vermoord in Auschwitz: 'We mogen deze gruwelen nooit vergeten'

27 januari 2020 08:07 Aangepast: 27 januari 2020 17:07
Yaniv en zijn overgrootouders, die omkwamen in Auschwitz. Beeld © Eigen foto

Yaniv Reijzer (22) ging vorig jaar naar Auschwitz, de plek waar tientallen van zijn familieleden zijn vermoord. "Door mijn bezoek begrijp ik de wond die er in mijn familie is, iets beter."

Het is 75 jaar geleden dat concentratiekamp Auschwitz-Birkenau werd bevrijd. In het kamp in Polen, in het door de Duitsers bezet gebied, zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog 1,3 miljoen mensen gedood, onder wie de Joodse overgrootouders van Yaniv. 

Gedeporteerd

Vorig jaar bezocht Yaniv het kamp voor het eerst, samen met andere Joodse jongeren. "Het heeft me nog meer doen beseffen wat een verschrikkelijke moordmachine de nazi’s hebben opgezet", zegt hij. "Ik begrijp nog steeds niet hoe dit in de geschiedenis ooit heeft kunnen plaatsvinden."

Auschwitz, het 'werkkamp' dat een vernietigingskamp bleek

De meeste mensen werden direct na aankomst al omgebracht. Er zijn meer dan 1,3 miljoen mensen vermoord.

Tientallen familieleden van Yaniv zijn in het kamp vermoord. Zijn overgrootouders waren 24 en 25 jaar toen ze gedeporteerd werden. Hun dochter Betty, Yanivs oma, hadden ze kort daarvoor laten onderduiken. Ze overleefde, maar kwam als wees uit de oorlog. 

Familie

"Juist als ik met mijn hele familie aan tafel zit, denk ik: daar zitten we dan." Op die momenten denkt hij aan de gruwel die hij in het kamp heeft gezien, vertelt hij. "Mijn oma heeft haar ouders verloren, werd door de oorlog wees, maar heeft toch een hele familie opgebouwd. Dat vind ik heel bijzonder."

Yaniv houdt de foto van zijn vermoorde overgrootouders vast. Yaniv houdt de foto van zijn vermoorde overgrootouders vast.

Zijn oma is inmiddels overleden, maar met zijn opa’s heeft hij het wel over zijn ervaring kunnen hebben. "Toen ik terugkwam uit Polen, heb ik met hen over mijn bezoek aan het kamp gepraat. Over hoe indrukwekkend het was."

Opgegroeid als wees

Maar hij kon er niet te diep op ingaan, zegt hij. "Want dat hadden ze niet getrokken. Het is te pijnlijk voor hen om over te praten. Familieleden die ze zelf hebben gekend, zijn vermoord. Dat mijn oma zonder ouders is opgegroeid, was voor haar man, mijn opa,  ook heel heftig."

Yaniv en zijn opa Jack Eljon, die als gastspreker op scholen zijn oorlogsverhaal vertelt. Yaniv en zijn opa Jack Eljon, die als gastspreker op scholen zijn oorlogsverhaal vertelt.

Aan zijn bezoek aan Auschwitz denkt hij nog geregeld terug."Ik begrijp de wond die er in m'n familie is nog iets meer. En ik waardeer de familie die er nog wel is, nog meer."

Antisemitisme

Auschwitz bezoeken heeft hem ook de ogen geopend voor antisemitisme, vertelt hij. "Ik zie het om me heen steeds meer gebeuren. Het aantal antisemitische incidenten neemt wereldwijd toe. Het is schrikbarend."

Yaniv in Auschwitz. Yaniv in Auschwitz.

Als voorbeeld noemt hij het verdachte pakketje dat twee weken geleden werd gevonden bij koosjer restaurant HaCarmel in Amsterdam. Ook de reacties onder de livestream van de Amsterdamse stadszender AT5 daarover op Facebook waren 'verschrikkelijk antisemitisch', zegt hij. "Echt walgelijk."

Herdenken

Ook het gebruik van het woord 'jood' als belediging onder jongeren onderling vindt hij stuitend. "Informeer jezelf, denk ik dan. Zorg dat je op de hoogte bent dat je dat soort uitspraken niet kunt doen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Lilit (24) wil blijven praten over Kristallnacht: 'Nog elke dag Jodenhaat'

"Herdenken is belangrijk", zegt Yaniv. "Hoe lang het ook geleden is. Zoals vaker wordt gezegd: 'zij die zich het verleden niet herinneren zijn veroordeeld om het te herhalen'. De geschiedenis mag zich niet herhalen. En wij moeten daarvoor zorgen. Daarom is het zo belangrijk om te herdenken. We mogen deze gruwelen nooit vergeten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Poolse man uit eerste groep gevangenen Auschwitz op 96-jarige leeftijd overleden

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore