Zondaginterview

Max overleefde aanslag, maar verloor zijn benen: 'Er kwam geen geluid uit mijn mond'

12 januari 2020 08:08 Aangepast: 12 januari 2020 16:17
Met zijn protheses op een dijk in Nederland. Beeld © Sulastri Osman

​​​​​​​Max Boon (44) overleefde ternauwernood een terreuraanslag in Jakarta. Hij verloor beide benen en raakte verbrand over zijn hele lichaam. Toch weigert hij zelfmedelijden te hebben of de daders te haten. "Verzoening kan helpen aanslagen te voorkomen."

De toen 33-jarige Max Boon had het goed voor elkaar: hij woonde in Indonesië, het land waar hij altijd van droomde, en had daar zijn droombaan als adviseur van westerse bedrijven. Daarnaast had hij een druk sociaal leven als expat in de hoofdstad Jakarta. Zo ook de avond voor de aanslag.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Drie arrestaties na aanslagen in Jakarta

Verkeer zat mee

"Het was laat geworden, erg laat", vertelt Max met een glimlach. "Ik overwoog serieus om niet naar onze wekelijkse ontbijtbijeenkomst in het Marriott Hotel te gaan. Maar omdat ons bedrijf het organiseerde en er mogelijk een nieuwe klant zou komen, ging ik toch."

Het is 17 juli 2009. Max staat te laat op en had met de normale verkeersdrukte in Jakarta eigenlijk nooit op tijd moeten komen. "Maar verdomme, alles zat mee. Het was een ongeluk bij een geluk", zegt hij.

Als hij bij de bijeenkomst in de zaal van het hotel JW Marriott komt, is daar zoals altijd het goedmoedige verbale sparren tussen managers onder elkaar. "We waren druk in gesprek. Ik wilde iets zeggen, maar ineens kwam er geen geluid uit mijn mond. Ademen kon ik ook niet. Alles om me heen was plotseling blauw. De tijd leek stil te staan. Ik zag mezelf vallen in een loze ruimte."

Hij verliest zijn bewustzijn en wordt weer wakker van de sprinklers die water sproeien. "Ik weet niet of ik een halve minuut of twee minuten ben weggeweest, maar ik kon weer ademen. Die verstikking is je ergste nachtmerrie. Dat herinner ik me nog steeds levendig."

Totale chaos

Als hij bijkomt is het totale chaos, overal is rook. "De sprinklers waren aan, de tafel lag over mijn been. Het was een grote teringzooi. Ik was volledig gedesoriënteerd. Ik probeerde op te staan, maar dat ging niet." Als hij naar beneden kijkt, ziet hij waarom: zijn linkerbeen zit alleen nog aan een ader vast. "Mijn rechterarm kon ik op een of andere manier ook niet gebruiken. Lopen was geen optie, dus ik stak mijn arm omhoog en begon om hulp te roepen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Indonesische president Widodo maant tot kalmte na aanslag in Jakarta

Een beveiliger van het hotel vindt hem en draagt hem naar buiten. Max wordt voor het hotel neergelegd. Naast hem ligt een andere deelnemer aan de bijeenkomst. "Die riep tegen mij: 'Max, we hebben een aanslag overleefd!' Ik zei tegen hem: 'Maar kijk eens hoe? Ik ben een been en arm verloren.' Hij keek me niet-begrijpend aan. 'Maar ik zie ze nog.'"

Om redenen die hem zelf niet helemaal duidelijk zijn, roept Max vervolgens uit dat hij nog steeds van Indonesië houdt. "Het is natuurlijk een beetje raar dat ik dat gezegd heb. Waarschijnlijk deed ik het omdat ik dacht dat ik doodging en Indonesië altijd zo negatief in het nieuws komt door rampen, corruptie, aardbevingen en nu weer deze aanslag. Ik denk dat ik iets positiefs wilde laten zien. En ik wilde niet dat mensen Indonesië deze aanslag kwalijk zouden nemen. Dat wilde ik er blijkbaar nog uit hebben."

Bijkomen in ziekenhuis

Als Max bij het ziekenhuis aankomt, verliest hij opnieuw het bewustzijn. "Bijzonder hoelang je lichaam door kan gaan op dopamine en adrenaline. En dat ik niet ben doodgebloed."

Tweeënhalve week later komt hij bij in het ziekenhuis. Hij ligt aan de beademing. Zijn moeder zit naast zijn bed. "Het eerste wat ik deed was met mijn rechterbeen proberen mijn linkerbeen aan te raken. Maar ik voelde niets. Ik dacht nog: dat zal wel door de medicijnen komen."

Dan krijgt hij te horen dat zijn beide benen zijn geamputeerd. "Ik was enorm geshockeerd." Hoewel hij zich nauwelijks verstaanbaar kan maken door de apparatuur die nodig is voor zijn beademing, stelt hij in wanhoop zijn moeder twee vragen: waarom zou ik nog willen leven, en: waarom ik?

Max met verpleegsters die hem hielpen in het ziekenhuis. Max met verpleegsters die hem hielpen in het ziekenhuis.

Zelfmedelijden

"Mijn moeder is een wijze vrouw. Haar antwoorden op de vragen, die in essentie gebaseerd waren op zelfmedelijden: 'Ook zonder benen heb je nog heel veel moois om voor te leven.' Op die andere vraag antwoordde ze: 'Je bent niet het eerste slachtoffer van zulk zinloos geweld en je zal niet de laatste zijn.' Deze antwoorden namen mijn zelfmedelijden weg, en gaven me de kracht om aan mijn herstel te gaan werken."

Op de bewuste dag worden twee aanslagen gepleegd in Jakarta op hotels die door veel westerse toeristen worden bezocht. Het JW Marriott, waar Max is, en het Ritz-Carlton. In totaal komen 9 mensen bij de aanslagen om het leven. Onder hen twee Nederlanders.

Max overleeft de aanslag wonderwel. 70 procent van zijn huid is verbrand. Hij moet het grootste gedeelte van zijn linkerbeen en zijn rechter onderbeen missen. Het herstel en de revalidatie duren drie jaar. Max loopt nu op elektrische protheses, waarmee hij zich kan redden zonder krukken of stok. "Sinds 2012 heb ik geen rolstoel meer aangeraakt."

Dader aanslag

In de weken na zijn ontwaken krijgt hij een krantenartikel onder ogen over de dader van de aanslag. Daarin staat dat zijn familie zijn daden afkeurt. Het artikel zet Max aan het denken. Kan hij als slachtoffer geen rol spelen in het voorkomen van toekomstige aanslagen?

"Ik kreeg het idee om slachtoffers zoals ik te betrekken in de strijd tegen terrorisme. Om mensen te bereiken die voor de ideeën van de terroristen en ronselaars ontvankelijk zijn. Zo wil ik proberen te voorkomen dat mijn lot nog meer mensen treft."

De 18-jarige aanslagpleger komt om bij de zelfmoordaanslag. "De bedoeling was dat ze op hun kamer in het hotel een bom zouden laten afgaan en als alle gasten zich in paniek in de hotellobby verzamelden, daar dan twee andere bommen zouden laten afgaan. Omdat de bom in de hotelkamer weigerde, besloot de terrorist de bijeenkomst naast de lobby in te lopen en de bom daar te laten exploderen."

Video dader

Later duikt een video op van de jonge dader. "Hij zit enkele dagen voor de aanslag op het grasveld voor het hotel en hij praat over hoe hij de vijand angst in gaat boezemen, terwijl hij wijst naar het hotel."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederlands slachtoffer Jakarta buiten levensgevaar na operatie

Max gaat terug naar Indonesië om te kijken hoe slachtoffers en daders met elkaar in contact te brengen, om samen voorlichting te kunnen geven over de leugens die aanslagplegers worden voorgehouden.

Het komt in een stroomversnelling als Max in contact komt met de jongere broer, Ali Fauzi, van drie van de plegers van de aanslag op een club in Bali. Fauzi hield er tot voor kort zelf ook extremistische denkbeelden op na, maar kwam tot inkeer.

"De ontmoeting met Fauzi bleek de goede weg te zijn." Samen ontmoeten ze andere slachtoffers en in een proef delen ze met leerlingen op scholen hun ervaringen. "We gaven voorlichting aan kinderen tussen de 14 en 18 jaar, de leeftijd waarop ze gevoelig zijn voor extremistische denkbeelden."

Contact terroristen

Omdat de proef zo goed gaat, richt Max een stichting op: de alliantie voor een vreedzaam Indonesië. "Inmiddels hebben we 49 slachtoffers in contact gebracht met 7 voormalige terroristen. We gaan samen naar gevangenissen, werken met religieuze leiders en geven uitleg op scholen, in gemeenschappen en op universiteiten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Teruglezen aanslag Nice: 84 doden, 202 gewonden, 52 in levensgevaar

Zijn stichting geeft ook trainingen aan journalisten. "We trainen journalisten om niet altijd alleen over de daders en hun motivatie te schrijven, maar ook over de impact op de levens van de slachtoffers. We merkten dat het in artikelen of nieuwsuitzendingen bijna nooit ging over de gevolgen voor al die onschuldige burgers. Dat gaat nu wel beter."

Het belangrijkste is volgens Max dat potentiële terroristen zien dat ze niet veel anders zijn dan de slachtoffers, in tegenstelling tot wat al die ronselaars ze willen laten geloven. "Het is frappant hoeveel ze gemeen hebben. En dat ze dat ook beseffen door in gesprek met elkaar te gaan."

Onrecht wreken

Dat het tot nieuwe inzichten leidt is het bijzonderste. "We zien terroristen die spijt hebben dat ze daar onderdeel van zijn geweest. Dat ze mensen met wie ze nooit iets mee te maken hebben gehad, pijn hebben proberen te doen. De meeste terroristen met wie wij werken, wilden het onrecht wat moslims elders ter wereld volgens hen wordt aangedaan door westerse landen, wreken. Maar na te hebben vernomen hoeveel onrecht de onschuldige slachtoffers ervaren, beseffen ze pas dat het verkeerd is om onrecht te wreken met meer onrecht."

Max is inmiddels 44 en woont met zijn vrouw en twee dochters in Singapore. Kortgeleden was hij in Frankrijk, waar hij slachtoffers van de aanslag op de boulevard van Nice sprak. Daar doodde een terrorist op 14 juli 2016 met een vrachtwagen 86 mensen. De dader werd doodgeschoten.

Ondanks de gruwelijkheden blijft Max pleiten voor verzoening tussen daders en slachtoffers. "Met als doel te voorkomen dat meer mensen zich wenden tot deze gruwelijke daden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore