Het weer in 2019

2019 in Nederland: heet en nat, maar niet nat genoeg

22 december 2019 12:13 Aangepast: 22 december 2019 12:14
Minister Van Nieuwenhuizen (l) tijdens een bezoek aan Korenburgerveen, een van de droogste gebieden van Nederland. ANP Beeld © ANP

Afgelopen zomer kwam het kwik een paar keer boven de 40 graden uit en sneuvelde hitterecord na hitterecord. Tegelijkertijd was de herfst opvallend nat. En toch is er een neerslagtekort. Snap jij het nog?

We hebben dit jaar te maken met enorme verschillen als het gaat om het weer. In het oosten en zuidoosten was dit jaar sprake van een hoog oplopend neerslagtekort. Een groot contrast met het westen en noordwesten, want daar was het juist nat. Bij het meetstation in het Noord-Hollandse Heiloo werd 450 millimeter meer neerslag gemeten dan bij Heibloem in Limburg. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ondanks regen houdt droogte aan in oosten en zuiden

Jaarlijks valt 750 tot 950 millimeter neerslag in Nederland. Maar in sommige delen van het land loopt het neerslagtekort dit jaar op tot honderden millimeters. In het Gelders Hupsel is dat zelfs 300 millimeter.

Extreme droogte

Dat is niet zo gek, legt Philippe Schambergen van Buienradar uit. Twee achtereenvolgende jaren met extreme droogte zorgden voor zeer lage grondwaterstanden in het oosten. Het gras kleurde geel en aan het eind van de zomer was vooral de Achterhoek droog.

Normaal gesproken wordt die droogte gecompenseerd door de neerslag in de herfst en winter. Afgelopen winter viel er te weinig neerslag, waardoor dat niet gebeurde. "We begonnen dus al met een achterstand. En dan hadden we ook nog die bizarre 40 graden. Dan verdampt er wel wat water. Dus bovenop het oude tekort, kwam het nieuwe tekort."

Nattigheid

Tegelijkertijd hadden we wél een natte herfst. Vooral in het noordwesten regende het meer dan gebruikelijk. In Den Helder viel 395 millimeter, ruim 130 millimeter meer dan gemiddeld. Daarmee werd het daar een van de natste herfsten in een eeuw tijd, zegt Schambergen. In Berkhout viel zelfs 406 mm. Dat zorgt ervoor dat het neerslagtekort in die regio al is gecompenseerd. 

De grote verschillen in nattigheid en droogte hebben te maken met een combinatie van factoren. Een kleibodem houdt meer water vast dan zandgrond en op sommige plekken in Nederland is er veel meer aanvoer van water uit rivieren. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Neerslagtekort voorbij? 'Deze regen is druppel op gloeiende plaat'

Desondanks is er op dit moment nog steeds sprake van een groot gemiddeld neerslagtekort, waar er normaal een overschot zou zijn. Er zijn honderden millimeters nodig om de tekorten helemaal aan te vullen, zegt Schambergen.

'Regen lost probleem niet op'

Het vergt meerdere jaren met meer neerslag dan normaal om weer op een gebruikelijke grondwaterstand uit te komen. "Je denkt misschien: dat is snel opgelost want in een jaar valt 750 tot 950 mm neerslag. Maar zo simpel moet je niet denken. Want als er veel regen valt, maar er verdampt ook veel, is het probleem nog niet opgelost."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Extreme droogte van afgelopen zomer is ook volgend jaar nog een probleem

Er zijn oplossingen om met de droogte om te gaan. Zo probeert een aantal waterschappen water vast te houden voor de zomer. Bijvoorbeeld met behulp van stuwen in beken en sloten.

Wennen aan dit weer

Eén ding is zeker: we mogen vast gaan wennen aan de wisselvalligheid van het weer. "In de doorberekende klimaatscenario's zullen extreme zomers met minder neerslag vaker voor gaan komen. En als we buien hebben, zullen die heftiger zijn. Maar die vallen dan weer niet overal waardoor je op sommige plekken overstromingen krijgt en op andere blijft het droger."

'Als dit de standaard wordt, hebben we een probleem'

Boer Bert ziet zijn oogst verschrompelen door de extreme droogte.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore