Overproductie

De boeren zijn boos – maar op wie eigenlijk?

18 december 2019 17:15 Aangepast: 18 december 2019 17:22
Boeren vandaag bij het Mediapark in Hilversum. Beeld © ANP

Meer respect en minder regels. Een eerlijk verhaal in de media. Een ander (bio)gasbeleid. Eerlijke handelsvoorwaarden. Een statement maken. Vraag vier boeren naar hun reden om vandaag de trekker te pakken en je krijgt er vijf. De enige overeenkomst tussen alle boeren die vandaag actievoerden, is dat ze boos zijn.

Het begon allemaal twee dagen geleden met een melding aan veertig gemeentes dat Farmers Defence Force actie ging voeren 'voor eerlijke handelsvoorwaarden voor de Nederlandse boeren'. Wat FDF daarmee bedoelde, is een vraag die twee dagen na die aankondiging nog altijd niet is beantwoord. 

Eerlijke prijzen

Volgens deskundigen kan het gaan om twee dingen: boeren zouden van supermarktketens eerlijke prijzen willen voor hun producten, of op dezelfde manier behandeld willen worden als buitenlandse boeren. Die hoeven vaak aan minder scherpe milieu-eisen te voldoen dan Nederlandse boeren.

Daar is overigens een goede reden voor. Nederlandse boeren boeren intensief: er zijn relatief veel dieren op relatief weinig grond, en dat betekent dat de overheid steeds meer regels heeft gesteld, aan het uitrijden van mest bijvoorbeeld.

Boerenprotest op het Mediapark

Boeren trokken vandaag met trekkers naar het Mediapark in Hilversum om zendtijd te eisen bij de NOS.

Wat een 'eerlijke prijs' is voor eieren, tomaten, melk, komkommers of varkensvlees, vinden deskundigen lastig te bepalen. Ze zien in ieder geval niet de Nederlandse supermarkten als hoofdschuldige voor de lage prijzen. De belangrijkste oorzaak hiervan vormen de boeren zelf. Die produceren eenvoudigweg veel te veel en grotendeels voor het buitenland.

Driekwart van wat de Nederlandse boeren maken, gaat de grens over, blijkt uit cijfers van Wageningen University & Research. Voor sommige gewassen is dat zelfs 98 procent. Dan produceer je 4 tot 50 keer wat Nederlandse supermarkten nodig hebben voor Nederlandse consumenten. Die overproductie zorgt ervoor dat boeren in het overleg met supermarkten er niet in slagen om een hoge prijs te krijgen voor hun product.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verwarring over 'akkoord' met kabinet en boerenclubs

Dat komt ook doordat boeren er niet in slagen één front te vormen. Olieproducerende landen draaien de kraan dicht en dan trekt door een dalend aanbod van olie de prijs vanzelf aan. Boeren doen dit niet. Die draaien bij lage melkprijzen de kraan soms zelfs verder open, om hun inkomsten op peil te houden. Supermarkten en consumenten profiteren daarvan.

De rechtbank van Midden-Nederland haalde gisteren een streep door de plannen van Farmers Defence Force. De geplande acties – distributiecentra blokkeren – mochten niet, zo vlak voor de kerstdagen, omdat de bevoorrading van supermarkten in gevaar zou komen. Het heeft de boeren niet van acties weerhouden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boeren mogen morgen geen distributiecentra platleggen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore