Japan en Zwitserland beter

We mogen eigenlijk niet klagen over het spoor, al zijn we nog geen Japan

07 december 2019 12:05 Aangepast: 07 december 2019 12:31
Archieffoto ProRail. Beeld © ANP

Ze komen vaak te laat, zijn te vol en nu de winter zich aandient, zul je vast zien dat de wissels bevriezen. Nederlands hebben vaak een hoop te klagen over het spoorwegennet, maar internationaal gezien hebben we een van de best presterende treinnetwerken.

Alleen Japan en Zwitserland hebben het beter voor elkaar. Daar is een verklaring voor. Japan zet alles op alles om punctueel te zijn. Het beheer is gericht op een constante verbetering van de dienstregelingen. "De techniek is niet heel anders dan die van ons. Alleen is het over de jaren zo verfijnd geworden dat meer treinen op dezelfde infrastructuur kunnen rijden", legt Didier van de Velde uit. Hij is onderzoeker bij TU Delft op het gebied van openbaar vervoer.

De treinen en de infrastructuur in Japan zijn nauwkeurig op elkaar afgestemd. Er zijn meerdere private spoorwegbedrijven en ze besteden allemaal veel aandacht aan preventief onderhoud. "Een trein gaat niet kapot tijdens een dienst. Datzelfde geldt voor de bovenleidingen en de wissels. Die zijn altijd in goede staat. De rails wordt zo druk bereden, ze kunnen het zich niet permitteren dat iets kapot gaat. Alles is gericht op het voorkomen van problemen."

Japanse maatregel

Ook is er nog een cultureel verschil: in Japan is de samenleving gericht op voorspelbaarheid. Japanners houden niet van verrassingen. "Daarom wordt niet alleen ingezet op het managen van de dienstregeling en het spoor, maar juist ook op het managen van de reizigers. Een reiziger weet door heldere informatie op de perrons bijvoorbeeld precies hoe lang een trein is en waar hij op het perron gaat stoppen. Het is zelfs duidelijk waar de deuren zullen zijn."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Brabanders moeten vaker wachten op de trein dan de rest van Nederland

De reiziger weet dus precies waar hij moet wachten om zonder trekken en duwen in de trein te kunnen stappen. In Nederland wordt op de stations Schiphol Airport en Amsterdam Zuid ook gewerkt aan de spreiding van de reizigers op het perron. "Een typisch Japanse maatregel."

Zwitserland

Het Zwitserse spoornetwerk is goed vergelijkbaar met het Nederlandse systeem. De treinen rijden relatief korte afstanden. Het grote verschil is dat er in Nederland per uur meer treinen rijden. "Zwitserland heeft geografisch een groot voordeel: de treinen rijden door de dalen van de bergen", zegt van de Velde.

Dit zorgt voor een relatief sterkere concurrentiepositie van het spoor omdat er in Zwitserland door de vele bergen minder mogelijkheden zijn om met de auto in een rechte lijn naar je bestemming te reizen. In Nederland is dat een stuk makkelijker.

Minder treinen

Kijken we naar onze directe buren, dan hebben we een groot voordeel op België. Daar rijden treinen minder strak op tijd. Het aanbod is een stuk minder en de frequentie lager. Treinen rijden 's avonds niet zo lang door als in Nederland.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Grootschalige plannen ov-sector voor toekomst treinverkeer'

Het grote verschil met buurland Duitsland is dat Nederland zo'n strakke planning heeft dat er niet zomaar spontaan een trein tussendoor kan rijden. Conflictvrij plannen, heet dat. Daar weet Ruben Klarenbeek alles van. Hij is directeur van Railexperts en brengt chartertreinen, locomotieven of nieuw materiaal Europa door.

Intercity achter goederentrein

"In Nederland moet er bijvoorbeeld vijf minuten tussen twee treinen zitten als ze over een wissel gaan. Treinen rijden hierdoor op tijd, maar het vreet capaciteit. Er gebeurt minutenlang niks op dat traject."

Dat gaat in Duitsland anders. Daar plannen ze een conflictvrije jaardienst die half december ingaat. "Daarna kunnen goederentreinen en andere treinen zonder reizigers ad hoc aanvragen indienen om ook van dat spoor gebruik te maken. Zij rijden tussen de dienstregelingen door. Hierdoor kan het voorkomen dat een intercity achter een goederentrein zit en daardoor vertraging oploopt."

Ouderwets

Als bijvoorbeeld een goederentrein in Nederland vier minuten te laat de haven uitkomt, dan wordt er een compleet nieuwe dienstregeling voor gemaakt en moet die trein soms twee of drie uur wachten. Zo wordt voorkomen dat treinen met reizigers vertraging oplopen.

Daarnaast verschilt het in Duitsland per regio hoe modern het traject is. Klarenbeek: "Verschillende systemen worden door elkaar gebruikt. Op sommige plekken is er nog een treindienstleider in een huisje, die moet met de hand een wissel omzetten. Dat zie je in Nederland alleen nog maar in het museum."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Fundering spoorwegen ongeschikt voor meer treinverkeer'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore