'Wereld ging open'

Nederlandse Oliver kon ineens weer kleur zien: 'Ik wil deze bril altijd op houden'

25 november 2019 14:58 Aangepast: 25 november 2019 16:03
Oliver met de speciale bril die hem weer kleuren liet zien. Beeld © Privéfoto

Hoe is het om voor het eerst in je leven bepaalde kleuren te zien? De 12-jarige kleurenblinde Jonathan uit Amerika veroverde de wereld met een filmpje waarop hij een speciale bril draagt. Daardoor kan hij voor het eerst weer kleur zien. De Nederlandse Oliver weet hoe dat voelt. Ook hij is kleurenblind. En ook hij droeg eens zo'n bril.

De wereld van Oliver de Guzman (38) uit Enschede bevat niet heel veel kleur. Hij is vanaf zijn geboorte kleurenblind door een aangeboren oogafwijking, en heeft vooral moeite met de kleuren rood en groen. Als hij als kind bijvoorbeeld een boom tekende, kleurde hij de stam groen en de bladeren bruin. "Ik wist niet beter." 

Herfstkleuren

Hij kan rood en groen niet van elkaar onderscheiden, maar heeft daardoor ook moeite met het zien en onderscheiden van andere kleuren. "Iedereen zegt altijd dat de herfst zo mooi is." In zijn wereld zijn de bladeren rond oktober en november niet rood, geel, oranje, donkergroen en bruin, maar groen. "Zo werkt het in mijn hoofd. Dat is pech." 

Een ander voorbeeldje: Oliver werkt als karateleraar. Hij lacht. "Lastig inschatten... Heeft die leerling nou de oranje band, de grijze, of toch de groene?"

Deze video van de kleurenblinde Jonathan, werd erg vaak bekeken:

Dankzij een speciale bril, kon hij voor het eerst kleuren zien.

Ervaring

Maar het is één keer anders geweest. Eén keer kon Oliver zijn ogen vertrouwen. Dat was afgelopen jaar toen hij op vakantie was in Canada, waar hij in een stad was waar ze een speciale brillenwinkel hadden voor mensen die kleurenblind waren.

"Ik had erover gelezen en zei tegen mijn partner: ik wil dat eigenlijk wel eens ervaren."

Dat gebeurde. "Er ging letterlijk een wereld voor me open", vertelt hij. "Ik zag groen, en rood, en alles daar tussenin. En ook de verschillende kleuren groen." Zo zag hij vers gemaaid gras, en ineens de verschillende banen die de grasmaaier in dat gras had gemaakt. "De tranen sprongen in mijn ogen. Ik herkende dus veel toen ik het filmpje van Jonathan zag."

Wanneer ben je kleurenblind?

Ons oog bevat drie kegeltjes, legt Maarten Kamermans uit, hoogleraar neurofysiologie en werkzaam bij het Herseninstituut.

"Die kegeltjes noemen we fotoreceptoren", vervolgt hij. "Eentje is gevoelig voor rood licht, de ander voor groen licht en de ander voor blauw licht. Maar die gevoeligheidscurves die overlappen heel erg. Een rood kegeltje is het meest gevoelig voor rood licht, maar ook voor groen en blauw."

We zien kleur door die kegeltjes. Als alleen het rode kegeltje heel gevoelig reageert, weet je zeker: het is rood. Als het 'rode' kegeltje en het 'groene' kegeltje allebei even sterk reageren, dan zie je bijvoorbeeld oranje. "We kunnen op die manier heel precies de kleuren zien."

Maar het kan ook zijn dat het rode kegeltje het niet doet. Of het blauwe of groene. "Dan kun je dus groen zien terwijl iets roods is", zegt Kamermans. "Of je ziet het rode object gewoon niet, of je ziet een andere kleur of zwart."

Mooi

De video van de Amerikaanse jongen die in huilen uit barst als hij de speciale bril draagt, ging afgelopen dagen de wereld over. Op de beelden is te zien hoe Jonathan de bril op zet, verwonderd om zich heen kijkt en vervolgens in tranen uitbarst. Eindelijk. Kleur. 

"Dat voelt zo mooi", zegt Oliver. "Bovendien had ik zelf meer rust in mijn hoofd. Alle kleuren kregen ineens een plek. En ik had minder hoofdpijn nadat ik die bril op had gehad." 

Sparen

De bril is overigens niet nieuw, maar volgens Oliver 'wel prijzig'. In 2015 is er al een speciale kleurenblindenbril op de markt gebracht in onder andere Nederland. Die bril kostte toen ongeveer 400 euro. "Maar ik heb ook nog sterkte nodig, omdat ik veraf anders niets zie. En de zorgverzekeraar vergoedt het ook niet."

Dus nu is Oliver aan het sparen. "Het zou echt handig zijn om zo'n bril te hebben. Mensen denken vaak: je kan toch gewoon zien, wat maken die kleuren nou uit? Maar iedereen wil een kleurrijke wereld."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit zie je als je kleurenblind bent

Hoe werkt de bril? 

Hoe zo'n bril werkt, weet hoogleraar neurofysiologie Kamermans niet zeker. "Waarschijnlijk werken de meeste brillen met het wegfilteren van bepaalde golflengtes van licht. Zodat bijvoorbeeld het rode licht beter zichtbaar wordt en beter binnenkomt in je overige kegels." 

Maar of je door zo'n bril écht weer alle kleuren kan zien? Dat zal echt niet zo zijn, zegt Kamermans.. "Of kleurenblinden met zo'n bril de kleur 'rood' hetzelfde ervaren als mensen die hun hele leven al rood hebben gezien... Dat is onwaarschijnlijk."

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore