Mogelijk honderden corruptiegevallen

Kabinet erkent: Douane belemmerde corruptieonderzoek

20 november 2019 14:48 Aangepast: 20 november 2019 15:09
Douane in de haven van Rotterdam Beeld © ANP

Het kabinet geeft toe dat de Douane een wetenschappelijk onderzoek naar het functioneren van eigen medewerkers heeft gefrustreerd. Dat onderzoek richtte zich op de omvang van mogelijk grootschalige corruptie in de Rotterdamse haven.

Begin oktober onthulde RTL Nieuws dat de publicatie van het conceptrapport 'Als de prooi de jager pakt' werd gefrustreerd door de top van de Douane. Dat wordt nu bevestigd in een brief die minister Grapperhaus (Justitie) en staatssecretaris Snel (Financiën) naar de Tweede Kamer hebben gestuurd. 

Honderden corruptiegevallen

Uit het nog geheime rapport zou blijken dat over een reeks van jaren mogelijk sprake is van honderden nog niet bekende corruptiegevallen. Het kabinet weigert dit onderzoek alsnog openbaar te maken, maar zegt dat de Kamer zelf met de onderzoekers kan spreken.

'Vertrouwelijke informatie'

Na de tegenwerking door de Douane konden wetenschappelijk onderzoekers hun rapport niet afmaken en besloten zij van publicatie af te zien. Grapperhaus en Snel zeggen nu dat 'in enkele gevallen de Douane de afweging heeft gemaakt om niet te voldoen aan een verzoek van de onderzoekers'. Volgens bronnen van RTL Nieuws gaat het onder meer om toegang tot personeelsdossiers. Het kabinet heeft het over bescherming van 'vertrouwelijke, bedrijfsgevoelige informatie'.

De wetenschappelijk onderzoekers begonnen in 2016 met hun langdurig onderzoek naar integriteitsschendingen in de Rotterdamse haven. De onderzoekers kregen in 2017 inzage in een register van de FIOD over mogelijke corruptiegevallen bij Douane en FIOD. "Het gaat dan om mogelijk strafbare feiten gepleegd in functie en gerelateerd aan criminaliteit, zoals het lekken van informatie naar drugssmokkelaars."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

14 jaar cel voor corrupte douanier Rotterdam

Douane gaf 'geen antwoord'

Na die inzage, en na meer dan honderd interviews, wilden de onderzoekers dieper graven. Maar zij stuitten toen, in 2018, op steeds meer tegenwerking bij de Douane toen zij inzage wilden in dossiers over de periode 1996-2016. Grapperhaus en Snel zeggen daar nu over: "De Douane heeft toen geen antwoord gegeven op deze vraag en heeft verzuimd aan de onderzoekers te melden dat de informatie die gevraagd werd en op dat moment beschikbaar was al in 2017 door de FIOD was verstrekt."

Verder wordt gesteld dat 'in de beleving' van de Douane de vragen van onderzoekers al beantwoord waren. "Achteraf had de Douane daarover duidelijker met de onderzoekers moeten communiceren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Als de jager prooi wordt: wat weten we van ambtelijke corruptie?

41 ontslagen

Uit een overzicht dat Grapperhaus en Snel aan de Kamer sturen, blijkt dat in de jaren 2013 tot en met 2018 sprake was van 505 mogelijke gevallen van integriteitsschendingen. In 41 zaken heeft dat geleid tot ontslag van Douanepersoneel. Uit het rapport 'Als de prooi de jager pakt' zou blijken dat de mogelijke omvang van corruptie veel groter is, en dat de Douane hier onvoldoende tegen optreedt.

Uit de brief blijkt verder dat de Douane zich in de begeleidingscommissie fel heeft verzet tegen publicatie van het rapport. De Douane vroeg de onderzoekers meermalen om 'feitelijke onderbouwing' van 'beweringen' in het conceptrapport en kwam zelfs met een eigen contraonderzoek. Uiteindelijk eisten ze een 'onafhankelijke' check door andere wetenschappers op het eindrapport. Na die tegenwerking besloten de onderzoekers hun eindrapport 'Als de prooi de jager pakt' niet uit te brengen.

De Tweede Kamer heeft vorige week aangekondigd de onderzoekers te willen horen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`