Nederland

Verpakkingsregels overtreden: te zware whisky- en shampooflessen

13 november 2019 06:29 Aangepast: 14 november 2019 15:49
Beeld © archiefbeeld ANP

Flessen voor gedistilleerde drank, maar ook shampooflessen en plastic flessen met wasverzachter zijn vaak zwaarder dan nodig. Dat is slecht voor het milieu. Bovendien voldoen bedrijven op die manier niet aan de verpakkingswet.

Dat stelt milieuorganisatie Recycling Netwerk na onderzoek. De organisatie heeft de verpakkingen van drie verschillende producten onder de loep genomen: gedistilleerde drank, shampoo en wasverzachter. Voor de eerste categorie liet Recycling Netwerk 66 glazen flessen vergelijken.

Conclusie: een derde van de flessen was twee keer zwaarder dan nodig. Uitgangspunt is dan een lichte fles van 355 gram, zoals een een lege fles Johnnie Walker Blenders’ Batch.

Lege fles whisky van 1,39 kilo

Opmerkelijk: de lege whiskyfles van deze variant weegt 355 gram, maar de duurdere variant, Johnnie Walker Blue Label, weegt 1399 gram. Beide flessen bevatten gevuld exact 0,7 liter drank. Ook bij distilleerderij Bokma zijn de verschillen groot. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Plasticban is buitenkans voor Nederlandse ondernemers

Robbert van Duin van Recycling Netwerk stelt dat bedrijven hiermee niet zuinig omspringen met grondstoffen en er meer grondstoffen voor verpakkingen worden gebruikt dan nodig. Gevraagd naar het waarom van een zwaardere verpakking, wijst hij naar marketingmotieven. 

Zwaarder, duurder, beter?

"Men lijkt te suggereren: hoe zwaarder de fles, des te beter en des te duurder." Dat vermoeden heeft hoogleraar Roland ten Klooster van de Universiteit Twente ook. 

Hij is gespecialiseerd in verpakkingen. "Er is weleens een test gedaan onder wijndrinkers: die kozen allemaal voor de zwaardere fles. Die wijn zou beter zijn." 

'Amper controle'

Zowel de Nederlandse als de Europese wet stelt dat een verpakking qua gewicht zo laag mogelijk moet zijn. Toch lijken veel bedrijven zich daar niet aan te houden, en controle is er amper op, zegt hij. De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft volgens hem domweg te weinig capaciteit en te weinig kennis hierover. 

Het Recycling Netwerk is het zat en heeft daarom een handhavingsverzoek ingediend bij de Inspectie Leefmilieu en Transport (ILT). De inspectie neemt het verzoek in behandeling, maar zegt dat handhaving lastig is, omdat de regelgeving ruimte geeft aan de producent. "Onder de noemer 'consumentenacceptatie' kan er voor zwaardere verpakking worden gekozen, terwijl die verpakking technisch gezien anders had gekund. Maar we zullen de producenten wel wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid."

Afvalpreventie

Een verpakking lichter maken kan, maar vergt wel aanpassingen van bedrijven, aldus Ten Klooster. "Een hele keten is afgestemd op een fles. Verandert een ontwerp dan moet alles veranderen. Dat vergt een grote investering in magazijnen en in de distributie."

Onderzoeker Van Duin vindt het vreemd dat er allerlei afspraken zijn gemaakt over gewichtsbeperking, maar er weinig wordt gedaan aan de preventie. De bal ligt wat hem betreft bij bedrijven. 

Johnnie Walker reageert dat het overgrote deel van de whisky in lichte flessen wordt verkocht en de zware Johnnie Walker Blue Label-flessen in 2016 zijn herontworpen, waarbij het verpakkingsgewicht al met 16 procent is gedaald. "Dus we gebruiken al aanzienlijk minder glas, maar we zijn er nog niet," reageert de woordvoerder. 

Tientallen procenten besparen

Glas is nog goed recyclebaar, maar kunststof een stuk minder. Volgens Van Duin kan er al veel bereikt worden als flessen voor wasverzachter bijvoorbeeld maximaal 10 procent meer wegen dan de lichtste fles. Op die manier kan volgens hem meer plastic afval worden voorkomen. "Het zou een besparing van tientallen procenten betekenen." 

Kijkend naar shampoo is de lichtste fles nog 4 gram zwaarder dan het afgesproken gewicht van 23 gram waar de branche zich in 1994 voor inzette, stelt Recycling Netwerk. Unilever was niet direct bereikbaar voor commentaar. Dat wil overigens niet zeggen dat er niets gebeurt bij bedrijven.

Unilever werkt sinds vorig jaar samen met startup Ioniqa. De bedrijven ontwikkelen samen een technologie om PET-afval (zoals een shampoofles) om te zetten in zuivere plastic grondstoffen. Andere bedrijven zeggen in ieder geval te kijken naar duurzame verpakkingen. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`