November 1938

Lilit (24) wil blijven praten over Kristallnacht: 'Nog elke dag Jodenhaat'

10 november 2019 10:15 Aangepast: 11 november 2019 10:43
Lilit Zeltsburg Beeld © Ellemieke Hertgers

Met een stille tocht en een herdenkingslezing wordt vandaag in Groningen de Kristallnacht herdacht. Tijdens de nacht van 9 op 10 november in 1938 werden in Duitsland Joden massaal aangevallen. Joodse huizen, synagogen en scholen werden in brand gestoken en gesloopt.

"Bijna niemand van mijn generatie staat stil bij wat er die nacht is gebeurd, sommige generatiegenoten weten niet eens wat de Kristallnacht is", zegt Lilit Zeltsburg (24). Ze is joods en studeert Holocaust en Genocide-studies.

Door haar studie heeft ze een makkelijk haakje om te blijven praten over de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Dat is belangrijk, want het onderwijs rondom antisemitisme en racisme is gebrekkig, terwijl deze thema's nog steeds actueel zijn."

'Mensen mompelen scheldwoorden'

Nog elke dag ziet Zeltsburg Jodenhaat. "Vooral online. Er zijn nog steeds mensen die geloven dat er machtige joden zijn die alle touwtjes in handen hebben." Als Zeltsburg zichtbaar met een davidsster loopt, krijgt ze daar reacties op. "Ik zie mensen scheef kijken of een paar scheldwoorden in mijn richting mompelen."

Nazipropagandaminister Joseph Goebbels wordt gezien als de aanstichter van Kristallnacht, nu 81 jaar geleden. "Een paar mensen met macht kregen het voor elkaar om massa's mensen zich ineens tegen hun eigen vrienden of buren te keren. Niemand zag deze nacht aankomen. Daarom moeten we blijven herdenken én er waakzaam op zijn, het kan op ieder moment in de samenleving gebeuren."

Awraham Soetendorp tijdens de tiende editie van de Week van Respect. Awraham Soetendorp tijdens de tiende editie van de Week van Respect.

Meer dan herdenken

Dat beaamt rabbijn Awraham Soetendorp, die vandaag de Kristall Herdenkingslezing geeft. "Herdenken is heel belangrijk, zeker in een tijd waarin steeds minder mensen uit eigen ervaring over die tijd kunnen spreken", zegt hij. "Daarom is onderwijs over dit onderwerp ook hard nodig."

Die Kristallnacht staat volgens hem voor meer dan het herdenken van de mensen die zijn vermoord en de synagogen die zijn verbrand. "Het was een voorbode van wat wij nu weten: de meest verschrikkelijke massamoord op Joden. En we moeten ons blijven herinneren dat er een moment was waarop alles voorkomen had kunnen worden."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vuurwerkbommen en hakenkruizen: joods gezin al bijna 20 jaar geterroriseerd

Lessen trekken

De herdenking is een moment om lessen uit het verleden te trekken, zegt Soetendorp. "In het Europa van nu nemen antisemitisme en polarisatie toe. We moeten waakzaam zijn, wat we ten tijde van de Kristallnacht niet waren."

"De geschiedenis herhaalt zich nooit op dezelfde manier, maar er zijn bepaalde patronen waarmee we heel voorzichtig moeten zijn. Laten we de fouten uit het verleden niet herhalen."

Aboutaleb: Zuiveringen nog steeds aan de orde in de wereld

Tijdens de herdenking van de Kristallnacht in 2015 hield burgemeester Aboutaleb een toespraak.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`