Verhoudingen op scherp

'Boerenprotest legt gapende kloof tussen stad en platteland bloot'

16 oktober 2019 16:32 Aangepast: 16 oktober 2019 16:40
Het boerenprotest staat volgens deskundigen voor iets groters: de verstoorde verhouding tussen stad en platteland Beeld © ANP

Het protest in Den Haag en De Bilt vandaag gaat niet alleen over de boeren. Het gaat over veel meer dan dat. Het is een gevolg van de verstoorde verhouding tussen stad en platteland, vinden verschillende deskundigen.

"Het gevoel is dat een kleinere groep in de Randstad het platteland de nek om draait", zegt hoogleraar bestuurskunde Caspar van den Berg van de Rijksuniversiteit Groningen.

Respect voor de boer

De spandoeken die vandaag en tijdens eerdere boerenprotesten verschenen, waren veelzeggend. 'Respect voor de boer', 'ambtenaren zonder verstand beslissen voor de boeren in dit land' en 'Den Haag gooit met gemak de boeren in de prullenbak'.

Volgens Van den Berg leggen dat soort uitingen de kloof tussen stad en platteland bloot. "Deze protesten gaan niet over 50.000 boeren die zich zorgen maken over het stikstofbeleid. Dit gaat over drie miljoen Nederlanders die in een krimpregio wonen. Ze hebben het gevoel dat hun zorgen niet aankomen in de Randstad."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kloof tussen stad en provincie wordt groter: 'Het is een grote zorg'

Dit protest kan je zien als de wraak van de vergeten gebieden, zegt hij. "Je ziet het aan de argumenten die de boeren en sympathisanten gebruiken. Het gaat om hun manier van leven die op andere waarden is gebaseerd. Ze hebben het gevoel dat hun identiteit wordt aangetast."

Probleem op de loer

Van den Berg staat niet alleen. Directeur Kim Putters van het Sociaal Cultureel Plan liet al in 2017 aan RTL Nieuws weten dat er een probleem op de loer ligt. "Praten over de verschillen tussen stad en platteland is van alle tijden. Maar het vraagstuk van verschillende belevingswerelden neemt wel toe, omdat de trek naar de stad zo ontzettend is toegenomen. En die gaat nog verder doorzetten."

En hoogleraar bevolkingsdaling Bettina Bock sprak twee maanden geleden op Radio 1 over een 'gapende kloof' tussen stad en platteland. Niet alleen in sociaal-economische zin, maar ook politiek.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wonen in een stad ongezond? Op het platteland neemt overgewicht sneller toe

De trend is op meerdere plekken in Europa zichtbaar, stelt Van Den Berg. "In Duitsland wordt de kloof tussen regio en stad gezien als een verklaring voor de opkomst van de rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD). In Frankrijk ontstond de Gele Hesjesbeweging op het platteland. In Spanje was er een protestmars om de noodklok te luiden over krimpende dorpen." Ook de brexit werd vooral gesteund in het platteland van Groot-Brittannië en ook Donald Trump was bij zijn verkiezing als president van Amerika vooral populair in de regio.

Meer onvrede

De boerenprotesten van deze maand kunnen een voorbode zijn van meer onvrede, voorspelt de hoogleraar. Over bijvoorbeeld woningbouw, de overgang naar duurzame energie. "Stedelijke gebieden hebben de ruimte van het platteland steeds meer nodig voor windmolens, zonnepanelen. Dan staan dominante steden tegenover kleinere gemeenten. Gaat dat in goed samenspel? Of wordt het afgedwongen? Als dat laatste het geval is, is het niet onwaarschijnlijk dat er nieuwe protesten komen. Je ziet het nu al gebeuren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Minder leerlingen: 'Middelbare school in krimpregio verdwijnt'

Vorige week riep Putters in een column in het Financieele Dagblad op voor 'een krachtige impuls in de regio's'. Gerichte investeringen voor achteropgeraakte gebieden, zodat bijvoorbeeld bedrijvigheid wordt gestimuleerd.

Maar, zo waarschuwt Putters, investeringen die de regio's over een kam scheren, zal dan bepaald niet helpen. "We hebben weinig te verwachten van weer een nieuwe mal die vanuit Den Haag wordt opgelegd. De gezondheidszorg of arbeidsmarkt in de Achterhoek moet anders benaderd kunnen worden dan die in Brabant."

Kans

Van den Velden is het daarmee eens. Een investeringsfonds dat het kabinet wil instellen om economische groei op peil te houden, kan een kans zijn om de relatie tussen stad en platteland te verbeteren. "Maar dan moet er wel worden besloten om niet extra te investeren in al economisch sterke gebieden, ook al levert dat wellicht meer op. Je zou juist kunnen kijken naar de infrastructuur en leefbaarheid in krimpregio's."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`