Veel kritiek

Nelleke stuurt influencers naar Saoedi-Arabië: 'Ik ben niet immoreel'

12 oktober 2019 14:33 Aangepast: 14 oktober 2019 07:48
Nelleke van Zandvoort-Quispel, met links een foto van één van de influencers die zij een reis naar Saoedi-Arabië aanbood. Beeld © Instagram / gatewayksa

Saoedi-Arabië heeft de grenzen opengesteld voor toeristen, maar er is werk aan de winkel. Het land staat er internationaal slecht op, dus moeten westerse influencers het imago opvijzelen. Een Nederlands-Australische zakenvrouw stuurt bekende Instagrammers naar het land. "Het is niet mijn taak om het land te veranderen, dat moet van binnenuit komen."

Saoedi-Arabië bungelt ergens onderaan het lijstje waar mensenrechten gerespecteerd worden. Journalist Jamal Khashoggi werd vermoord. Er is geen vrijheid van meningsuiting, er zijn oneerlijke rechtszaken, er zijn executies, lijfstraffen.

Werk aan de winkel dus. Het land schakelde de afgelopen maanden influencers in om het imago wat te verbeteren. 

Aggie Lal is zo'n influencer die onlangs een rondreis maakte: zij heeft 864.000 volgers op Instagram. 'Check out Saudi-Arabia', schrijft zij bijvoorbeeld. "Het was een eer om als één van de eerste toeristen het land te hebben mogen bezoeken. Ik hoop dat er meer zullen volgen!"

De campagne bleef niet onopgemerkt en een Amerikaans zakentijdschrift meldde dat de reisjes werden georganiseerd door het bedrijf Gateway KSA, gefinancierd door Saoedi-Arabië. Ook de Telegraaf schreef erover. De vrouw áchter Gateway KSA is Nelleke Van Zandvoort - Quispel. Zij is geboren in Australië en heeft Nederlandse ouders. Een 'hoogblonde en afgetrainde' vrouw als 'flamboyant uithangbord', aldus de Telegraaf.

Bij RTL Nieuws reageert Van Zandvoort op de berichten. Ja, Saoedi-Arabië betaalt inderdaad influencers om het land te promoten. "Maar dit heeft niets te maken met Gateway KSA", meldt ze. "Wij zijn geen pr-bureau." Toch gaf ze eerder toe aan NU.nl dat ze gesponsord wordt door staatsbedrijven 'zoals het telecombedrijf en de luchtvaartmaatschappij'.

Ze stuurt weliswaar studenten het land in, maar dat gebeurt, zoals ze zelf zegt, in het kader van een 'educatief programma om over het koninkrijk te leren'.

Toch word je als één van de drijvende krachten genoemd achter de pr-campagne. Hoe zit dat?

"Ik ben het daar niet mee eens. Het is niet onze bedoeling om hun mening te beïnvloeden. We houden de programma's objectief. Alle vragen mogen worden gesteld, ook over controversiële onderwerpen zoals de zaak-Khashoggi, vrouwenrechten en mensenrechten."

"Als ik echt het pr-postermeisje was, zoals deze journalist beweert, ingehuurd om het imago van Saoedi-Arabië op te vijzelen, waarom komt dit dan nu pas aan het licht? Het is duidelijk dat hij mij heeft gekozen om zijn agenda te sturen, in zijn wanhoop naar een nieuwsverhaal. Omdat ik, zoals hij terecht opmerkt, zowel Nederlands, lang als blond ben. Het is echt zielig."

Wat is jouw beeld van Saoedi-Arabië?

"Saudi-Arabië is een land van immense schoonheid, kijkend naar de gastvrijheid van de mensen, de vele subculturen en uitgestrekte landschappen. Van bergen, woestijn tot kristalblauwe oceanen."

"Het is ook een land met veel tegenstrijdigheden en het is zwaar gebrandmerkt, zoals Amnesty terecht opmerkt, als gevolg van hun mensenrechtenschendingen en recente misdaden tegen Jamal Khashoggi."

"Dat gezegd hebbende, ik geloof niet dat je een hele bevolking voor deze daden kunt veroordelen. Deze dingen zijn moeilijk te verenigen. Maar de gewone mensen in het land, vooral degenen met wie we samenwerken, willen heel graag verandering. Ik geloof dat ze het verdienen om hun verhaal te vertellen. Ik vind dat je twee kanten van de medaille moet zien."

Hoeveel influencers heb je inmiddels weten te strikken?

"We hebben in totaal precies 19 influencers uitgenodigd. Niet honderden, zoals de Telegraaf schrijft."

Wat moeten de influencers doen?

"We vragen influencers om hun ervaring te laten zien. Ze worden geen beperkingen opgelegd met betrekking tot waar ze wel of niet over kunnen posten, of ze nu positief of negatief zijn. We vragen hen om verschillende berichten te plaatsen over hun ervaringen in het koninkrijk. Dat is het."

Hoe vaak ben je in Saoedi-Arabië?

"Om de paar maanden ongeveer."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Saoedi-Arabië zet in op toeristen, mensen uit 49 landen welkom

De kritiek is dat je, in ruil voor geld, je wel erg makkelijk voor het karretje laat spannen voor een regime dat mensenrechten schendt

"Dat ik immoreel ben omdat ik zowel positieve als negatieve aspecten van het land presenteer en mensen probeer te onderwijzen, dat toont eerder het niveau van vooringenomenheid aan van de journalist. Het zorgt voor een wij-zij-mentaliteit (in relatie tot moslims) en veroorzaakt echte problemen, ook in Nederland. Dit moet volgens mij veranderen. Ik breng mensen samen, ik zet mensen niet tegen elkaar op, dat is het verschil."

Ik neem aan dat je de berichten over de mensenrechtenschendingen kent. Wat denk je, als je dat leest?

"Ik ben me hier goed van bewust. Het is niet mijn taak om het land te veranderen, dat moet van binnenuit komen. Ik geloof ook dat ik deel uitmaak van de dialoog. Dat het bijvoorbeeld meer opschiet om met gewone vrouwen in Saoedi-Arabië te praten over hun rechten, in plaats van alleen maar met het vingertje te wijzen vanuit het comfortabele Westen, waar deze vrijheden als vanzelfsprekend worden beschouwd."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Code voor toeristen in Saoedi-Arabië, boetes voor 'onfatsoenlijke' kleding of spugen

Heb je niet ook de verantwoordelijkheid om ook te vertellen wat er niet goed gaat in Saoedi-Arabië?

"Ja, ik vind dat influencers die verantwoordelijkheid hebben. De influencers schrijven ook over dit soort dingen. Ze delen ook video's waarin ze bijvoorbeeld lokale jonge vrouwen interviewen over hun leven en hun rechten in het land."

Vrouwen krijgen meer rechten

Saoedi-Arabië zette onlangs de deur open voor internationale toeristen. Eind september werd bekend dat mensen uit 49 landen een visum kunnen aanvragen voor een bezoek.

Saoedi-Arabië werkt verder al even met kleine stapjes aan zijn imago door vrouwen langzaam wat meer rechten te geven. Vorig jaar juni werd het Saoedische vrouwen bijvoorbeeld toegestaan om auto te rijden.

Tegelijkertijd is er kritiek vanuit mensenrechtenorganisaties. Amnesty International denkt dat de kleine hervormingen vooral bedoeld zijn om het imago op te poetsen voor buitenlandse investeerders. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Als vrouw mag je nu zelf een hotelkamer boeken in Saoedi-Arabië

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore