Rampzalige jaarwisseling

Uit de hand gelopen vreugdevuur Scheveningen: politie voorzag risico's

28 september 2019 11:47 Aangepast: 28 september 2019 12:52
Vreugdevuren op Scheveningen liepen uit de hand Beeld © Regio15

De politie Den Haag zag grote risico’s voor het houden van de vreugdevuren afgelopen jaarwisseling in Scheveningen en Duindorp. Dat blijkt uit interne documenten in bezit van RTL Nieuws. Zo voorzag de politie vooraf de risico's van het ontbreken van een vergunning en mogelijke problemen met de inzet van mensen en materieel.

Ook bleek de politie vooraf niet voorbereid te zijn op een grootscheepse ontruiming. De politie was 'niet voor het evenement'.

Versoepeld

Uit politiedocumenten blijkt ook dat de gemeente de afspraken met de organisatie van de vuren afgelopen jaarwisseling heeft versoepeld. Burgemeester Krikke heeft dit niet gemeld aan de gemeenteraad. Hieruit blijkt dat de bouwers dit jaar langer mochten doorgaan met het aanvoeren van houten pallets. Ook mochten overgebleven pallets langer op het strand blijven liggen.

De vreugdevuren liepen uit de hand nadat een vonkenregen van de vuurstapel kwam. De vuurstapels bleken hoger dan was afgesproken. Eerder was al bekend dat burgemeester Pauline Krikke dit in de ochtend van 31 december al wist. Nu blijkt dat ze desondanks besloot dat op Scheveningen toch mocht worden doorgebouwd

Geen scenario voor ontruiming

Door de politie werd geen rekening gehouden met een evacuatie van de boulevard. Wel zag de politie vooraf een risico voor de opschaling van personeel, in het geval hulpdiensten zouden worden belemmerd. Dat laatste gebeurde uiteindelijk ook toen de boulevard vanwege vliegvuur moest worden ontruimd. Politieagenten werden daarbij tegengewerkt. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook;

Paniek en chaos: zo escaleerde het vreugdevuur op Scheveningen

Uit de documenten blijkt dat de politie risico's zag voor het 'bieden van ondersteuning aan een grootschalig niet-vergund evenement'. De politie heeft met de gemeente gesproken over het ontbreken van een vergunning. Want, zo oppert een commandant: "Dan zijn er regels die je kunt handhaven." Toch vond burgemeester Krikke een vergunning niet nodig: een convenant met afspraken uit het verleden, was volgens haar voldoende. 

De vuurstapel op Scheveningen overschreed de maximale lengte die was afgesproken De vuurstapel op Scheveningen overschreed de maximale lengte die was afgesproken

Het convenant uit 2016 werd een jaar later voorzien van een bijlage met extra afspraken. Voor de jaarwisseling van 2018/2019 werden alleen mondelinge afspraken gemaakt, die niet werden ondertekend. In een brief aan de gemeenteraad schreef Krikke achteraf dat er maar één afspraak was gewijzigd. Toch blijkt uit een interne mail en de briefing van de politie dat er meerdere afspraken uit het convenant werden versoepeld. De gemeente ontkent dit

Te hoog willen bouwen

Een dag voor het ontsteken van de vuurstapel gingen de bouwers op Scheveningen en in Duindorp aan de slag. Opvallend is dat de politie op 27 december al wist dat de bouwers van Duindorp de afspraken wilden schenden. "Men wil 38 - a 41 meter bereiken", schreef een agent in zijn overdracht

Burgemeester Pauline Krikke staat raadsleden te woord over de vreugdevuren Burgemeester Pauline Krikke staat raadsleden te woord over de vreugdevuren

De vuurstapels bleken zowel op Scheveningen als in Duindorp te hoog. 

Waarom greep de politie niet in? Uit het draaiboek blijkt dat de politie bij schending van de afspraken alleen kan optreden na overleg met burgemeester Krikke. "De burgemeester kan dan een bevel geven ter handhaving van de openbare orde." Maar zo ver kwam het niet. 

Mobiele Eenheid paraat

De politie hield vooraf rekening met de inzet van de Mobiele Eenheid (ME) 'omdat men zich niet houdt aan de afspraken [of] omdat men niet stopt met bouwen nadat de 35 meter hoogtegrens is bereikt', zo staat in een instructie. Op advies van de politie koos Krikke er echter voor om de ME niet in te zetten. Wel liet ze de hekken verplaatsen zodat het publiek op grotere afstand stond van de te hoge vuurstapel.

Hoewel de stapel te hoog was en de bouwers de afspraken uit het convenant schonden, besloot Krikke gedurende oudejaarsdag dat het vreugdevuur toch door kon gaan. Ze vroeg de brandweer hierbij niet om een advies over het ontsteken van het vuur.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verboden brandversnellers waren medeoorzaak van vuurtornado Scheveningen

Politie Den Haag hield documenten achter

De politiedocumenten zijn afkomstig uit twee Wob-procedures (Wet openbaarheid van bestuur). Juristen van de politie Den Haag hebben de Wob-procedures tegengewerkt. Zo zijn in eerste instantie meerdere documenten achtergehouden of werd het bestaan ervan ontkend. Het gaat om mails, verslagen, evaluaties, adviezen en een tijdlijn. RTL Nieuws vermoedde het bestaan ervan en heeft verzocht om die specifieke documenten.

Onze redactie vroeg ook specifiek om sms- en Whatsappberichten van politiechef Paul van Musscher. Het bestaan ervan werd eerst ontkend. Toch kwam RTL Nieuws alsnog in het bezit van een Whatsapp-gesprek van de politiechef en burgemeester Krikke. Daarop liet de politie weten dat de Whatsapp-gesprekken niet vindbaar waren 'omdat deze waren verwijderd'. 

RTL Nieuws wacht nog steeds op documenten. De politie heeft de wettelijke termijnen inmiddels overschreden. Hun reactie lees je hier

'Niet gehandhaafd' 

Raadsleden reageren verbolgen. "De vragen stapelen zich als pallets op, maar antwoorden van de burgemeester blijven uit. Waarom zijn de afgezwakte afspraken niet eerder bekend gemaakt? Den Haag is niet dankzij, maar ondanks de gemeente aan een ramp ontsnapt", zegt Robert Barker van de Partij voor de Dieren. "Voor zo'n groot evenement is dit amateurisme ten top." 

CDA-raadslid Daniëlle Koster: "Deze stukken bevestigen het beeld dat er onenigheid was in de driehoek over hoe om te gaan met vreugdevuren. Duidelijk is dat de politie niet blij was met de convenanten. Over de hele linie was de instructie om te gedogen en te de-escaleren. Daardoor werd veel toegestaan en niet gehandhaafd."

Burgemeester Krikke bezoekt de getroffen Boulevard van Scheveningen Burgemeester Krikke bezoekt de getroffen Boulevard van Scheveningen

Krikke spreekt politie tegen 

Op de vraag waarom de burgemeester de vreugdevuren ondanks schending van de afspraken uit het convenant toch heeft ontstoken, wil de gemeente geen antwoord geven. Een woordvoerster van de gemeente ontkent dat er met de politie is gesproken over het ontbreken van een vergunning. Ook spreekt de gemeente de uitlating van de politiecommandant tegen dat het makkelijker is om te handhaven wanneer er een vergunning was afgegeven. 

Een woordvoerster van de brandweer mag niet op vragen van RTL Nieuws reageren. Ze verwijst naar de gemeente.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid komt begin oktober met haar bevindingen naar de toedracht van de vonkenregen. Een bron rond het onderzoek spreekt over 'een stevig rapport'. Een andere bron die bekend is met het onderzoek zegt dat de raad 'kritiek heeft op gemeente, brandweer en bouwers'. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore