Terugblik met betrokkenen

Een gewone ochtend in Oss, het ongeluk, de ontreddering: 'Die vijf lege tafeltjes...'

19 september 2019 18:57 Aangepast: 20 september 2019 08:40
Ossenaren herdenken het Stint-drama bij het station Oss-west. Beeld © ANP

Annie van Hoek zit in haar huis in Oss te ontbijten als ze rond 9 uur wordt gebeld door een medewerker van de gemeente. Ze hoort meteen aan zijn stem dat het dringend is. Er is een ongeluk gebeurd op het spoor.

20 september 2018, 8:45 uur - Het Brabantse Oss wordt opgeschrikt door een ongeluk, waarbij een stint wordt aangereden door een trein. Vier kinderen komen om het leven. Een vijfde kind en een volwassen begeleider raken zwaargewond. RTL Nieuws spreekt een jaar later drie betrokkenen.

Na dat telefoontje begint voor Annie een dag vol ongeloof.

Wijkcentrum De Hille, waar ze al jaren als vrijwilliger werkt, wordt na het ongeluk het crisiscentrum. Per direct. Er moeten nabestaanden worden opgevangen. Op haar fiets rijdt de 71-jarige Annie die ochtend 'als een speer' naar De Hille in het centrum van Oss. Het is normaal vijf minuutjes fietsen vanaf haar huis. Die dag zijn het er drie.

Totale chaos

"Ik liet alles uit mijn handen vallen", blikt ze terug, een jaar later. Ze zit in een kantoortje in het wijkcentrum. Op de achtergrond klinkt muziek: senioren krijgen line-danceles in de grote zaal. Op tafel staat een kop thee, af en toe neemt Annie er een slok van, als ze haar woorden afweegt, terugdenkend aan die bewuste donderdag. "Er heerste totale chaos. En tegelijkertijd deed iedereen wat-ie moest doen. Meteen."

Hulpdiensten vlak na het ongeluk. Hulpdiensten vlak na het ongeluk.

Ongeveer twintig minuten na het telefoontje van de gemeente is het wijkcentrum leeg en stormen de eerste familieleden binnen. Ooms, tantes, opa's, oma's. Huilend, roepend, hoofdschuddend, vragend. Wat is er gebeurd? Hoe kan dit?!

"Totale ontreddering", zo omschrijft Annie het. Ze wrijft over haar armen. "Als ik er nu aan denk, krijg ik weer kippenvel."

Telefoon roodgloeiend

Professionele hulpverleners vangen de familieleden op. "Dat deden ze heel goed", zegt Annie.

Christa van Thiel (65), beheerder van het wijkcentrum, doet wat er van haar wordt gevraagd: koffie en thee zetten, de telefoon opnemen. "Die stond roodgloeiend", weet Christa nog. Ossenaren wilden weten: wat is er toch in De Hille aan de hand? "Er stonden politiewagens en een ambulance voor onze deur, voor als een van de naasten onwel zou worden."

Christa van Thiel ving in het wijkcentrum de families op. Christa van Thiel ving in het wijkcentrum de families op.

Ineens is De Hille, de plek waar normaal dans- en taallessen, muziekoptredens en biljartavonden worden gehouden, de plek waar al het ongekend groot verdriet samenkomt. Elk getroffen gezin krijgt er een eigen zaaltje, evenals de familie van de leidster die dan nog in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt.

"Al die wanhoop en onmacht bij elkaar… Niet te bevatten",  zegt Christa. "Nog steeds niet, eigenlijk." Annie: "Wat ik nooit zal vergeten is een oma die heel hard aan het gillen was. 'Het kan niet, het kan niet'. Dat ging bij mij door merg en been."

Op school

Intussen heeft schoolbestuurder Sandra Beuving van de Osse scholengemeenschap Saam ook een telefoontje gekregen. Een schooldirecteur aan de lijn. Op zijn school, die tegenover de spoorwegovergang ligt, waren een ouder en een kind overstuur aangekomen. Ze hadden een ernstig ongeluk gezien, met kinderen.

"Die directeur die ik aan de lijn had, wist zeker dat er op zijn school geen kinderen misten", vertelt Beuving. Ze is bestuurder van een aantal Ossche scholen. "Hij zei: 'Misschien zijn het kinderen van één van onze andere scholen'."

"De eerste vijf minuten was ik in ontkenning. Dit kan niet, dit kan niet. Daarna dacht ik: er moet duidelijkheid komen, zo snel mogelijk. En ik moet naar die school toe."

Harde boodschap

Ze belt samen met collega's alle schooldirecteuren in Oss op. De boodschap is hard. 'Er is een groot ongeluk gebeurd, ga maar kijken of jullie kinderen missen'. 

Niet veel later krijgt Beuving bericht: op De Korenaer zijn tafeltjes leeg. Vijf stuks. "Dan wil je maar één ding", zegt Beuving zachtjes. "Dat het niet waar is."

Rouw en shock

Ondertussen sijpelt het nieuws ook door naar regionale en landelijke nieuwsmedia. Ouders beginnen scholen te bellen: 'Is het mijn kind?' Veel Ossenaren zetten de foto op hun Facebookprofiel op zwart. Oss is in shock. Oss is in rouw.

Beuving stuurt mensen van het bestuur naar De Korenaer toe, om de ouders te bellen en ze te zeggen dat ze hun kind van school moeten halen. "We vonden dit nieuws zó heftig, dat we besloten dat de ouders erbij moeten zijn als de kinderen te horen krijgen dat hun schoolgenootjes zijn overleden."

Opvang in de sporthal

Voor de ouders, schoolleiding en leraren van de school gooit sporthal de Ussenstelt, op steenworpafstand van de school en wijkcentrum De Hille, zijn deuren open. In de kantine staan broodjes, kannen thee en koffie. In de sporthal zitten ouders op banken. Sommigen praten, anderen huilen, weer anderen troosten hun kind of elkaar of staren voor zich uit. Er spelen kinderen op de groene vloer van de sportzaal.

Normaal mag niemand met buitenschoeisel op de vloer komen. Maar vandaag is niets normaal. Vandaag is alles anders.

Meteen in de auto

Tussen hen in loopt Oane de Jong, vrijwilliger van slachtofferhulp. 's Ochtends was hij nog op vakantie, met zijn vrouw, in Friesland. Beetje varen, genieten van de natuur. Toen hij werd gebeld door de coördinator van Slachtofferhulp, ging er een knop om, 'echt meteen'. "Ze zei: 'We hebben heel veel mensen nodig in Oss'. Ik ging direct terug om mijn collega's te helpen."

Oane woonde toevallig zelf al jaren in Oss. "Er hing een serene rust in de stad en in de sporthal", weet hij nog. "Geen vreedzame rust, maar meer dat je voelde: hier is iets heel ergs gebeurd." 

Er is shock, maar ook saamhorigheid. Want iedereen voelt hetzelfde – iedereen heeft die dag meerdere keren de rillingen over de rug lopen.

Oane bij de sporthal waar hij ouders opving. Oane bij de sporthal waar hij ouders opving.

Rillingen

Oane voelt die rillingen niet op het moment dat hij in de sporthal is. Dan is hij een professional die mensen met pijn en verdriet wil helpen. Hij luistert. Stelt open vragen. Hoe voel je je? Waar heb je behoefte aan? Wat kan ik voor je betekenen?

Wat de hulpverlener nog het meest is bijgebleven: de puurheid van de kinderen. "Er kwam een meisje naar me toe, 7 jaar was ze, ze miste haar vriendinnetje en wilde naar haar toe. Ik zei: 'Misschien is het mooi om een tekening voor haar te maken'. Het meisje zei ‘oké’ en liep vrolijk weg. Dat vond ik mooi, die levenslust, veerkracht. Bij volwassenen is dat op zo’n moment heel anders."

Ontreddering

Woorden als 'onvoorstelbaar' vallen vaak in de gesprekken die Oane met ouders en leraren voert. "Mensen voelden zich ontredderd", zegt Oane, "sommigen wisten eigenlijk zelf niet hoe ze eraan toe waren, op dat moment. Er zijn er die zich afsluiten, maar er waren ook mensen die zich aan mij en mijn collega’s vastklampten."

In De Hille is het niet anders. Rond lunchtijd serveren Christa en Annie lunch, besteld bij de plaatselijke bakker. "Ik dacht: er is niemand die hier een hap door zijn keel krijgt, maar goed, elk klein hapje is meegenomen", zegt Christa.

De ouders van het gewonde kind zijn tegen het eind van de ochtend onder politiebegeleiding naar het ziekenhuis in Nijmegen gebracht. Andere ouders zijn via een zijingangetje van het wijkcentrum door hulpverleners naar buiten geholpen. "Ik weet niet waarheen, wij faciliteerden de boel alleen maar, maar ik weet wel dat het heel geruisloos ging. Ineens waren de ouders weg."

Een van de ruimtes van het wijkcentrum waar de families zijn opgevangen. Een van de ruimtes van het wijkcentrum waar de families zijn opgevangen.

In stilte

De familieleden mogen 'als vanzelfsprekend' zo lang mogelijk blijven. Halverwege de middag zijn de meesten weg. Annie en Christa ruimen de boel op, hoofdschuddend, in stilte. Ze hadden niet verwacht dat de dag zó zou verlopen.

Ook Oane is stil als hij aan het eind van de dag terugrijdt naar zijn huis in Lith, nog geen 10 kilometer van Oss vandaan. De verhalen van de mensen, huilende ouders, verdrietige leraren: ze schieten allemaal door zijn hoofd. Even is hij niet de professional, even geeft hij het voor zichzelf ook een plekje. "Voor zover dat al kan, zo snel."

Niet veel later wordt Oane weer gebeld door zijn coördinator. Of hij morgen bij de ooggetuigen thuis wil langsgaan. Zij hebben het ongeluk zien gebeuren. En Okido, de voorschoolse opvang waar de kinderen en de leidster vandaan kwamen, moet ook worden bezocht.

Natuurlijk, zegt Oane, natuurlijk doe ik dat.

Dat is ook het moment dat hij beseft: vanaf nu is Oss getekend. Niet alleen vandaag, niet alleen het komende jaar, maar voor altijd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Bestuurster stint Oss 'opgelucht en geëmotioneerd' na verklaringen getuigen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`