Zondaginterview

Meester Mark rapt zijn verdriet eruit, en dat van zijn leerlingen

15 september 2019 08:06 Aangepast: 16 september 2019 07:52
Mark is niet alleen docent, maar ook rapper. Beeld © Privéfoto

Meester Mark Verwoerd (31) verloor dit jaar een leerling: Ilja is 12 jaar oud geworden. Net zo oud als Mark was toen hij een hersenbloeding kreeg. En Mark deed nu hetzelfde als wat hij toen deed om zijn verdriet te verwerken: rappen.

Soms maak je dingen mee, als volwassene, die je doen denken aan je kindertijd. Dat ervoer Mark Verwoerd dit jaar toen Ilja, een 12-jarige leerling uit zijn klas, plots overleed.

"Ik werd met nieuw verdriet geconfronteerd door Ilja's dood, maar ook met oud verdriet. Ik was namelijk net zo oud als Ilja toen ik voor de dood werd weggehaald."

Die ene dag in april

Mark is niet zo'n docent die continu zijn mail checkt. Dat wil hij niet – hij bewaart graag de rust als hij thuis is, op de bank zit, met zijn zoontje van 1 speelt.

Maar op die desbetreffende avond in april dit jaar deed hij het anders dan anders. Waarom? Hij weet het niet. Misschien toeval. Misschien een onbestemd voorgevoel. 'Meneer Verwoerd', zoals de leerlingen hem altijd noemen, checkte toch even zijn werkmail.

Toestand was kritiek

En toen las hij het. Een mailtje, net binnengekomen, van de oom van de 12-jarige Ilja, een van zijn mentorleerlingen uit de eerste klas. Ilja had een ongeluk gehad en lag in zeer kritieke toestand in het ziekenhuis.

Dan gaat er heel veel door je hoofd, weet de docent Nederlands nu. Allereerst: dit is erg. Dit is heel erg. Daarna: de kinderen, we moeten het aan de kinderen vertellen, we moeten ze opvangen.

Mark staat op school bekend als de rappende docent. Mark staat op school bekend als de rappende docent.

Noodlot

Dat gebeurde de volgende ochtend, samen met een leidinggevende van de middelbare school in Woerden, waar Mark al een paar jaar werkt. "De familie wilde liever niet vertellen wat voor noodlottig ongeval het jochie had gehad, en de artsen konden ook nog niet veel duidelijkheid geven", weet Mark nog.

Wat je dan doet? Hopen. Kaarten maken voor Ilja – word alsjeblieft snel beter, hou je taai, dat soort teksten. "We wisten dat het ernstig was, maar zolang er nog geen nieuws was, moesten we positiviteit uitstralen."

Lief mannetje

De docent Nederlands vertelt zijn verhaal rustig, gedetailleerd ook – alsof het de dag van gisteren betreft. Hij zit in een leeg lokaal, de school is uit, de leerlingen zijn naar huis. Hij wijst naar de op één-na-voorste rij tafeltjes. Daar, aan de rechterkant, zat Ilja altijd.

"Ilja was een lief mannetje. Altijd vrolijk, altijd grapjes maken. Hij had voor heel veel klasgenootjes leuke bijnamen bedacht."

Helemaal links: de vaste plek van Ilja. Helemaal links: de vaste plek van Ilja.

Pure reacties

"Kinderen reageren heel puur op zulk nieuws", vervolgt Mark. "Heel rauw. De een begint te huilen, de ander slikt het weg, weer iemand gaat met propjes gooien. Een meisje opende een foto van Ilja op haar telefoon en zei: 'Misschien zien we dit wel nooit meer'. Ik vond het heel belangrijk de kinderen te laten voelen: elke emotie mag er zijn."

Twee dagen later kreeg Mark het bericht dat de artsen Ilja niet hebben kunnen redden. "Ik heb nog nooit zo veel verdriet en ongeloof bij elkaar gezien als die dag, toen we met alle leerlingen, al zijn vriendjes en zijn vriendinnetjes, bij elkaar in de klas kwamen."

Een wrak

"Ik was zelf ook een wrak. Als docent heb je een voorbeeldfunctie, maar hier was ik ook gewoon mens. Ik schaamde me ook niet voor die tranen. Ik wilde juist laten zien: dit mag er zijn."

"Vooral het afscheid was zwaar. Dat was bij de sportclub waar hij voetbalde. Een kind opgebaard zien liggen. Dat hoort niet. Dat hoort gewoon echt niet."

Het liedje 'Oneerlijk' schreef Mark samen met Ilja's klasgenootjes

Het is een muzikaal eerbetoon aan Ilja.

Rappen

Wat Mark en de leerlingen hielp bij de rouw, was het rapnummer dat ze maakten. "Dat nummer móést er gewoon komen. Ik heb over zo veel moeilijke momenten uit mijn leven gerapt. Dit hoorde er ook bij. Het moest eruit. De leerlingen voelden hetzelfde. Ze hebben allemaal steekwoorden of zinnen opgeschreven en toen het af was, heb ik het in de klas gedraaid. Ook de familie vond het een mooi eerbetoon. Dat deed me echt goed, ik wilde zo graag iets doen."

Wat het lied nog meer betekenis geeft: Ilja hield zelf ook heel veel van rap. "Ik ben meer van de rappers van de oude stempel, Ilja kwam soms met nieuwe namen. Eén naam bleef me bij, die noemde hij vlak voor zijn dood: rapper Snelle. 'Die moet u checken, meneer, da's een goeie', had hij erbij gezegd." De afgelopen weken stormde Snelle de hitlijsten binnen met zijn nummer Reünie.

Eigen jeugd

Ilja's overlijden riep bij Mark ook jeugdherinneringen op. Moeilijke herinneringen vooral. Mark kreeg op zijn twaalfde een hersenbloeding, zomaar uit het niets, pang, een propje in zijn hoofd dat niet meer weg kon. "Ik was Pokémon aan het spelen op het schoolplein en toen kwam er een enorme hoofdpijn op. Ik ben naar huis gegaan, heb mijn moeder nog verteld hoeveel kaarten ik had gewonnen, en ben op bed gaan liggen."

Een paar uur later is Mark met loeiende sirenes naar het ziekenhuis gebracht. "Wat ik vooral heel gek vind, nu, achteraf, is dat ik toen 12 was. Dezelfde leeftijd als waarop Ilja overleed. Mijn ouders hebben dus heel even in de angst verkeerd die voor de familie van Ilja waarheid werd. Dat raakte me echt ontzettend."

Mark was 12 toen hij werd getroffen door een hersenbloeding. Mark was 12 toen hij werd getroffen door een hersenbloeding.

Donkere dagen

Over zijn hersenbloeding heeft Mark veel gerapt, maar later pas, niet meteen. "Op mijn zestiende, zeventiende had ik donkere dagen, misschien wel tegen het depressieve aan, dat kon je ook wel een beetje aan mijn teksten horen. Ik zorgde slecht voor mezelf, dacht niet aan mijn toekomst, aan volwassen worden, maar voelde me tegelijkertijd wél onoverwinnelijk, zo van: ik heb het overleefd."

En toen kreeg Mark kanker. Hij gniffelt, een beetje cynisch. "Ja, dat geloof je niet hè? Pure pech."

Door de chemokuren die Mark kreeg, verloor hij zijn haar. Door de chemokuren die Mark kreeg, verloor hij zijn haar.

Chemo na chemo na chemo

Op zijn twintigste kreeg Mark zes chemokuren, een operatie waarbij een prothese in zijn knie werd gezet en daarna twaalf chemokuren. "Wat ik me er vooral van herinner, is die intense moeheid. Echt next level moe. Mijn dagen bestonden uit heel veel slapen, wakker worden, water drinken, en weer slapen. Ik kon er gewoon aan toegeven – dat had ook wel iets lekkers, gek genoeg."

Als hij wakker was en de slaap niet kon vatten, schreef hij. Boekjes vol. Later maakte hij er rapsongs van, onder de naam Koester. Hij plaatste ze op YouTube, deed hier en daar wat optredens. "Het ging over ziek zijn terwijl je jong bent, heel serieus en ook wel diepgaand, maar ik heb ook heel stomme, oppervlakkige dingen gerapt." 

Roeping

Mark ging naar de Herman Brood Academie, waar hij in zijn eindgesprek met zijn docent besloot dat hij leraar moest worden.

"Ik had een paar workshops gegeven en dat vond ik zo leuk. Mijn docenten zeiden: daar moet je wat mee. Ik geef nu een paar jaar les en wil niets anders. Ik vind het fantastisch."

"Verdriet komt meer binnen sinds ik zelf vader ben." "Verdriet komt meer binnen sinds ik zelf vader ben."

Onbevangen

Kinderen hebben iets puurs. Sommigen ook wel iets onbevangens, nog. Mooi vindt Mark dat. Vooral omdat hij vroeg zijn onbevangenheid kwijtraakte. "Laatst keken mijn moeder en ik naar een foto van mij van toen ik 11 was. Hij hangt op de kamer van mijn ouders. Ze zei: 'Die onbezorgde blik heb je daarna nooit meer gehad'. Dat raakte me."

Dat de klasgenootjes van Ilja ook een stukje van die kinderlijke onbevangenheid zijn verloren dit jaar, vond Mark moeilijk om te zien. "Soms dacht ik: hoe lang gaat ons verdriet nog duren? De stoel van Ilja is tot en met de zomervakantie leeg gebleven. Ik heb het voorzichtig gevraagd aan de leerlingen, ze zeiden allemaal: die plek is van Ilja."

Eén keer zat er een meisje te etteren achter in de klas. Mark zei boos: 'Kom jij maar even hier zitten, vooraan', en wees onnadenkend op de plek van Ilja. Toen was het ook meteen van: 'Eh, meneer, maar dit is… Ilja's plek.' Heel respectvol."

De tijd gaat snel

Het verdriet zit er nog, zij het minder rauw. Sommige leerlingen draaien het gerapte eerbetoon aan Ilja nog elke dag. "Een van hen appte me in de vakantie dat-ie het weer zat te luisteren." Maar het leven is ook doorgegaan, zoals dat gaat: de eersteklassers zijn nu tweedeklassers, zitten niet meer in Marks mentorklas.

Ook de plek van Ilja is weer bezet. "Nergens gaat de tijd zo snel als op een middelbare school."

Maar ergens, diep van binnen, zullen Mark en zijn leerlingen altijd voelen: daar, tweede rij van voren, daar zat Ilja. Dat lieve, blonde mannetje.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`