'We zijn bezorgd'

Nabestaanden MH17 vrezen dat vrijgelaten verdachte vlucht

05 september 2019 14:16 Aangepast: 05 september 2019 15:54
Tsemach (rechts) vlak voor zijn vrijlating. Beeld © AFP

Nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 vrezen dat Vladimir Tsemach de benen neemt, nu hij door Oekraïne is vrijgelaten. Vanmiddag werd bekend dat Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, zijn strafproces in Oekraïne buiten de gevangenis mag afwachten.

"We maken ons zorgen dat hij straks niet beschikbaar is voor het strafrechtelijk onderzoek en strafproces", aldus Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17. Tsemach wordt in eigen land verdacht van terrorisme.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie had Oekraïne vorige week verzocht om Tsemach vast te houden voor het onderzoek naar de crash. Voor zover bekend is hij een van de weinige betrokkenen die in de strafzaak een verklaring zou kunnen geven. 

Nauw contact

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) staat in 'nauw contact met de Oekraïense autoriteiten' over de vrijlating van Tsemach. Blok zegt dat de berichten uit Kiev 'een hoop vragen oproepen'. Verder wil hij niet op de zaak ingaan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Oekraïne laat belangrijke MH17-verdachte vrij

Oekraïne zou van plan zijn geweest Tsemach - samen met andere gevangenen - te ruilen met Rusland tegen Oekraïense gevangenen. Het Kremlin zou hebben geëist dat Tsemach bij die ruil betrokken werd, wat opvallend is omdat Tsemach geen Rus is, maar een Oekraïner. 

298 doden

Tsemach werd eind juni opgepakt door Oekraïense militairen. Volgens sommige bronnen was hij commandant van de luchtverdediging vlak bij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

Bij de ramp in Oost-Oekraïne kwamen in juli 2014 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Politiek spelletje

"Er is weinig twijfel dat hier ook een politiek motief achter zit", zegt Ruslandcorrespondent Eva Hartog. "Kiev speelt hier een politiek spelletje. Het gaat in ieder geval in tegen het Nederlandse verzoek om hem vast te houden als mogelijke verdachte in de MH17-zaak."

"Als klap op de vuurpijl zei president Vladimir Poetin vlak na het nieuws over Tsemachs vrijlating ook nog dat gesprekken over de gevangenenruil in het 'laatste stadium' zijn. Dat kan geen toeval zijn. Het ziet er naar uit dat Tsemachs vrijlating en de deal toch met elkaar verbonden zijn."

Een tweede mogelijkheid is dat de gevangenenruil doorgaat zonder Tsemach, zegt Hartog. "In dat geval speelt Kiev hier misschien een tactisch spel. Door Tsemach vrij te laten en hem niet deel uit te maken van de deal, voldoet Oekraïne niet aan het vermeende verzoek van Rusland om Tsemach uit te leveren, maar ook niet op dat van Nederland om Tsemach juist vast te houden. Het wast de handen in onschuld."

Daar zit wel een zeker risico aan, zegt Hartog. "Er bestaat een kans dat Tsemach naar Rusland of oost-Oekraïne vlucht of dat hem iets overkomt."

Eerste stap naar vertrek

"Dit is geen goed nieuws voor het internationale onderzoeksteam", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Dat wilde Tsemach graag spreken en deed een dringend beroep op de Oekraïense justitie. Vrijlating kan een eerste stap zijn naar een vertrek uit Oekraïne, als onderdeel van een gevangenenruil waar Tsemach eerder bij is genoemd."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`