Jongens scoren slechter

'Voor meisjes is het wél cool om braaf te leren'

03 september 2019 00:03 Aangepast: 03 september 2019 12:37
Archieffoto. Beeld © iStock

Na een jaar in de brugklas hebben jongens al opvallend meer vertraging opgelopen dan meisjes. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS, maar deze trend is al jaren aan de gang. Hoe kan dat toch? "Een leraar heeft liever 29 meisjes in de klas dan 29 jongens, absoluut."

De cijfers laten het al een tijd zien: meisjes zijn over het algemeen ijveriger, zakken minder vaak af naar een lager schoolniveau en blijven minder zitten, weet Annemarie van Langen, die onderzoek heeft gedaan naar verschillen in schoolprestaties van jongens en meisjes.

School is cool of stom

Het zit vooral tussen de oren, zegt de onderzoeker, en dan bedoelt ze niet de ontwikkeling van de hersenen. "Een van de belangrijkste wetenschappelijke verklaringen hiervoor is stereotypering. Bij meisjes is het wél cool om braaf te zijn en hard te werken op school. Van jongens wordt juist verwacht dat ze hun kont tegen de krib gooien, school stom vinden."

Het zijn stereotypes waarvan kinderen kunnen voelen dat ze daaraan moeten voldoen. Ze voelen die sociale druk bijvoorbeeld bij hun vriendjes, ze pikken die op in de media of het is onderdeel van de opvoeding.

Jongens lopen al gauw vertraging op

Meisjes halen binnen zeven jaar middelbare school een hoger diploma dan jongens, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Bij het schooladvies van de basisschool en bij de start van de middelbare-schooltijd waren er nog nauwelijks niveauverschillen tussen jongens en meisjes. Maar één jaar na de start in de brugklas hebben jongens al meer vertraging opgelopen dan meisjes. Die vertraging loopt daarna nog verder op. Ook gaan jongens vaker zonder diploma van school dan meisjes.

Het CBS heeft naar de brugklassers van het schooljaar 2010-2011 gekeken. Zeven jaar later hadden meisjes vanuit elk brugklastype gemiddeld een diploma van een hoger niveau behaald dan jongens. Meisjes behaalden vaker dan jongens een havo- of vwo-diploma (43,2 procent tegen 38,2 procent), jongens behaalden vaker dan meisjes een diploma van een van de beroepsgerichte stromingen van het vmbo (-basis of -kader) (24,7 procent tegen 21,8 procent).

Bang om iets verkeerd te doen

Wat behalve dat stereotype ook meespeelt: jongens rijpen wat trager, zegt Jelle Jolles, hoogleraar neuropsychologie en auteur van het boek 'Het tienerbrein'. "Jongens en meisjes hebben voor het allergrootste deel dezelfde potentie, maar zeker in het begin van de middelbare school hebben jongens meer sturing en structuur nodig. En dat is nou verloren gegaan toen het zelfstandig werken twintig jaar geleden opkwam."

"Brave meisjes krijgen heel veel support van leraren. De gemiddelde leraar heeft liever 29 meisjes in de klas dan jongens, absoluut. Maar hun gedrag heeft ook een nadeel. Sommige meisjes kunnen zo goed luisteren naar hun leraar en hun ouders dat ze er ook angstig van kunnen worden. Bang om iets verkeerd te doen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jongens scoren slechter op school: 'De gemiddelde jongen heeft een hekel aan school'

'Niet altijd boos worden'

Leraren zouden daarom anders naar jongens én meisjes moeten kijken, is al jaren het pleidooi van hoogleraar Jolles. "Zorg dat meisjes minder braaf zijn, dat ze ondernemend worden, daag ze uit."

Iets meer zoals de gemiddelde jongen dus? Jolles: "Jongens raken dan wel achter op school, maar letterlijk en figuurlijk over hekjes heen springen, dat doen jongens beter. Ze verleggen hun grenzen makkelijker en zijn geïnteresseerd in nieuwe situaties. Een belangrijke eigenschap voor later. Daarom vind ik dat we niet standaard boos moeten worden als jongens lastig zijn, maar ze feedback moeten geven. Die 14-jarige jongen is écht nog maar 14. Die is vaak in andere dingen geïnteresseerd. Ondernemend zijn en nieuwsgierigheid zijn erg belangrijk, maar daar is op school te weinig aandacht voor. Stimuleer ze daarin: jongens én meisjes. En geef jongens meer structuur, inspireer ze, wijs ze de routes die zorgen dat ook zij zich naar hun talenten kunnen ontwikkelen."

Van achterlopers naar voorlopers

Door deze trend in het onderwijs zijn vrouwen inmiddels gemiddeld hoger opgeleid dan mannen. Er zitten bijvoorbeeld nu meer vrouwen op de universiteit dan mannen, weet onderzoeker Annemarie van Langen. "Terwijl veertig jaar geleden meisjes nog zelfs officieel achterstandsgroep werden genoemd." 

Maar die inhaalslag die vrouwen in het onderwijs hebben gemaakt, zie je niet per se terug in hun carrière en inkomen. "Daar liggen voor vrouwen nog wel wat kansen", zegt onderzoeker Van Langen. 

'Jongens zijn drukker, meisjes kunnen beter opletten'

"Het is geen harde wetenschap, maar de gemiddelde jongen heeft een hekel aan school." Editie NL ging in juni op bezoek bij speciale huiswerkbegeleiding voor jongens.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`