Nieuwe methode

Liever een dochter dan een zoon? Als het aan deze onderzoekers ligt, kan dat (ooit)

16 augustus 2019 16:40 Aangepast: 16 augustus 2019 18:15
Archieffoto. Beeld © ANP

In Japan hebben onderzoekers een nieuwe methode ontwikkeld om X-dragende zaadcellen van Y-dragende zaadcellen te scheiden. Althans: bij muizen. Betekent dit dat we zelf in de toekomst kunnen kiezen of we een jongetje of een meisje krijgen?

Als er één ding is dat mensen niet in de hand hebben, dan is het of ze een meisje of jongen krijgen als ze in verwachting raken. Maar onderzoekers in Japan proberen dat te veranderen. 

Geslaagd

De wetenschappers van de Hiroshima University zijn er namelijk in geslaagd om X-dragende zaadcellen, die voor een meisje zorgen, en Y-dragende zaadcellen van elkaar los te maken. En dat hebben ze op een relatief makkelijke manier gedaan. Alle testen zijn gedaan met sperma van muizen, zo beschrijven ze in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift Plos Biology.

Het eerste probleem dat de onderzoekers hebben opgelost, is dat het verschil tussen X- en Y-zaadcellen niet heel goed te zien is. Maar de wetenschappers ontdekten dat de zaadcel waar meisjes uit worden geboren, 500 genen heeft die niet actief zijn in de zaadcel met het Y-chromosoom.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Teleurgesteld om geslacht baby: 'Ik huilde van frustratie toen ik hoorde dat ik een zoon kreeg'

Traag

Vervolgens kwamen de onderzoekers erachter dat die X-dragende zaadcellen konden worden vertraagd. Dat deden ze door er een bepaald chemisch stofje in te spuiten. Daardoor konden de langzame X-dragende zaadcellen van de veel snellere Y-dragende cellen worden gescheiden en kon er een selectie worden gemaakt: alleen zaadcellen die voor jongens zorgen, of alleen zaadcellen die voor een meisje zorgen.

"Het idee van spermaselectie is niet nieuw", zegt Christine de Die-Smulders, klinisch geneticus en hoogleraar bij het Maastricht Universiteit Medisch Centrum. "Er zijn ook al wel andere manieren waarop je X- en Y-dragende cellen van elkaar kunt scheiden, maar die zijn vaak niet heel goed."

Dat wil zeggen: vaak beschadigt de methode de zaadcellen. "En al die methodes zijn ook nog niet op mensen uitgeprobeerd."

 

(tekst gaat door onder video): Zo gaat embryoselectie in z'n werk

Op deze manier kunnen erfelijke ziekten worden uitgesloten.

Nieuw, maar ook weer niet

Wel is de techniek die de wetenschappers hebben ontwikkeld, nieuw. "Maar dan nog", zegt De Die: "Het is allemaal met zaad van muizen gedaan. Dus ik ben er niet zo heel erg van onder de indruk. Het is niet baanbrekend."

De Die zou graag zien dat onderzoekers die zich bezighouden met menselijke voortplanting, zich wat meer bij de werkelijkheid houden. "Een muis is nog lang geen mens. Je geeft mensen een beetje valse hoop met dit soort onderzoek. Er moet nog héél veel gebeuren voor dit bij mensen ook werkt. Als het al goed werkt en bovendien veilig is, hè."

Niet hier 

In Nederland wordt geen spermaselectie gedaan, zegt De Die. "Het is experimenteel, en zeker geen medische behandeling."

Wel zijn we heel ver in embryoselectie. "Maar in Nederland zijn daar heel strikte, ethische regels voor", legt de hoogleraar uit. Zo mogen de redenen van embryoselectie niet 'sociaal' zijn. Dus als ouder héél graag een meisje willen omdat ze al twee zoons hebben, dan mogen ze niet aan embryoselectie doen. "Dat is verboden."

"Maar het Duchenne-gen bijvoorbeeld kan worden doorgegeven van de moeder op de zoon. Als de moeder dat gen heeft, dan is embryoselectie zeker wel toegestaan in Nederland."

Interessant

En dat maakt onderzoeken zoals deze, naar spermaselectie, dan wel weer wél interessant. "Als je aan de hand van sperma al kunt beïnvloeden of je een meisje of jongetje krijgt, en je bent als ouder ergens erfelijk mee belast, dan is dat alleen maar handiger", stelt De Die. "Embryoselectie is geen fijn proces, en het is bovendien tijdrovend. Het is beter om de selectie al te maken in het zaad van de man."

Maar dan alsnog alleen vanuit medische redenen. "De embryowet is heel streng in ons land. Mensen mailen of bellen ons heel af en toe met de vraag: 'Ik wil zo graag een meisje, kunnen jullie iets voor ons betekenen?' Ons antwoord is dan altijd: nee. Zijn we heel duidelijk in. Ik kan me niet voorstellen dat er makkelijker zal worden gedaan over spermaselectie in de toekomst. Ook daar zullen strenge regels voor komen als het ooit zo ver is."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Er is een draagmoeder, een embryo, maar de kinderwens van dit stel mag niet in vervulling gaan

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`