Drama

Hoe een dodelijk ongeluk een dorp diep kan raken

09 augustus 2019 07:35 Aangepast: 09 augustus 2019 14:57
Laura en haar vriendinnen bij de herdenkingsplek. Beeld © Privéfoto

Als er in een klein dorp een dodelijk ongeluk gebeurt, kent iedereen wel 'iemand' die bij het drama betrokken was. Hoe groot is de impact? En hoe komt een dorp zo'n klap te boven? "Je hebt elkaar echt nodig."

In de supermarkt. Op de sportclub. Bij de scoutingvereniging. Op straat. In Scherpenzeel heeft 'bijna iedereen' het over het drama dat bijna twee weken geleden plaatsvond. Een gezin kreeg, op weg naar hun vakantieadres, een ongeluk op de snelweg. De vader en zijn 4-jarige dochter overleden, de moeder ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis. Een 12-jarige dochter en 11-jarige zoon raakten gewond. 

"Het hakt er vreselijk in bij iedereen in het dorp", zegt Simone Beijer. Ze verzorgt de uitvaarten van vader Theo en het overleden dochtertje. "De impact is groot, de hele gemeenschap treurt. Er gaat geen dag voorbij dat de mensen er niet over spreken." 

De uitvaart van Theo Deelen en zijn dochtertje werd druk bezocht. De uitvaart van Theo Deelen en zijn dochtertje werd druk bezocht.

'Iedereen krijgt met elkaar te maken'

Er wonen 9.874 inwoners in het Gelderse dorp, en volgens Beijer kent 'iedereen wel iemand' die direct of indirect rouwt om de familie. "Je moet je voorstellen dat mensen elkaar hier heel veel met elkaar te maken krijgen. Kinderen zien elkaar op dezelfde school, ouders op het schoolplein, mensen zitten met elkaar op dezelfde sportvereniging. Ze komen elkaar hier allemaal tegen, omdat er bijvoorbeeld maar één plaatselijke kroeg is, en één scoutingclub. En er zijn twee supermarkten, een Aldi en een Jumbo."

Daardoor is volgens de Beijer de betrokkenheid zo groot. "De stortvloed aan kaarten en online condoleances is immens. Er zijn mensen die hun vakantie afbreken of uitstellen om bij de uitvaart te zijn. Heel warm."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zoontje verongelukt gezin naar huis: 'We moeten er voor hem zijn'

Moeder getroffen door herseninfarct

Het ongeluk op een snelweg in Duitsland dat zaterdagnacht het leven kostte aan een vader en zijn 4-jarige dochter uit Scherpenzeel, gebeurde nadat de moeder van het gezin door een herseninfarct werd getroffen. Zij zat achter het stuur.

De familie uit Scherpenzeel was op weg naar hun vaste vakantieadres in Kroatië toen het vreselijk misging op de Duitse snelweg A8 bij München. Vader Theo (44) en het 4-jarig meisje overleden ter plaatse. Moeder Manon (39), haar 12-jarige dochter en 11-jarige zoon raakten gewond.

Groot verdriet

Die betrokkenheid, dat is typisch iets voor een dorp, of een hechte gemeenschap, weet de 23-jarige Laura Rijvers uit het Brabantse dorp Chaam. 18 was ze, toen twee van haar beste vriendinnen bij een auto-ongeluk om het leven kwamen. "Niet alleen ons verdriet was immens, maar het verdriet van de gemeenschap ook", weet ze nog.

"Iedereen kende onze vriendengroep. We gingen naar alle dorpsfeesten, waren vaak als groep in het dorp te vinden." Laura en haar vriendinnen noemden zichzelf dan ook de 'Chaam Girls'. "We hadden zelfs hoodies met die naam erop."

Een heftige foto van het ongeluk in Chaam. Een heftige foto van het ongeluk in Chaam.

Bloemen

Het ongeluk vond plaats op een 80-kilometerweg, waar de twee jonge meiden werden aangereden door een dronken automobilist, die te hard reed. Laura's vriendinnen hadden geen schijn van kans: hun auto vloog in brand. Al een paar uur na het ongeluk lagen de eerste bloemen op de plek waar het asfalt was zwartgeblakerd. 

"Het was heel moeilijk om daarheen te gaan, maar de warmte van de dorpsbewoners maakte die plek wat minder zwaar", weet Laura nog. "We waren er 9 uur 's ochtends, dus de eerste mensen waren er 's nachts, of in alle vroegte, al geweest. Zo bijzonder."

Nu, zes jaar na het ongeluk, staat er altijd nog een bordje bij de plek, met daarop de tekst 'topmeiden'.

Danique en Laura, de vriendinnen van Laura Rijvers, die om het leven kwamen. Danique en Laura, de vriendinnen van Laura Rijvers, die om het leven kwamen.

Zwarte oktober

Het is belangrijk om een plek te hebben waar dorpsbewoners naartoe kunnen als er zoiets heftigs gebeurt, weet Desiree van Essen. Ze is communicatiemedewerker bij de gemeente Zeewolde, en herinnert zich nog 'als de dag van gisteren' hoe dat dorp in 2004 werd opgeschrikt door twee dodelijke ongelukken in 'die zwarte oktober', zoals regionale media de maand omschreven.

Na het tweede ongeluk, op de A35 bij Almelo waarbij vijf jongeren overleden, werd Van Essen gebeld door iemand uit het dorp. Het jongerencentrum van de kerk had die avond nog zijn deuren geopend. "Iedereen voelde meteen: er moet een plek zijn. Niet alleen voor de jongeren van de kerk, maar voor iederéén die hierdoor geraakt werd."

Meeleven 

Ondertussen stonden medewerkers van de gemeente, onder anderen Van Essen en de locoburgemeester, in nauw contact met politie, de GGD, Slachtofferhulp en de familie van de overleden jongeren. "We vonden het belangrijk om hen te vragen: wat willen zij? Het hele dorp leeft natuurlijk mee, maar het gaat ook om de directe naasten."

Hun wens was om een herdenkingsbijeenkomst te houden. "Ik ging meteen in de regelmodus", weet Van Essen nog. "Samen met de vrienden van de overleden jongeren hebben we bijvoorbeeld muziek uitgekozen. Dat is het voordeel van in een dorp wonen: je kent elkaar, je weet meteen bij wie je moet zijn."

Bij de herdenking in Zeewolde werden ballonnen losgelaten. Bij de herdenking in Zeewolde werden ballonnen losgelaten.

Hecht

Dan voel je wel hoe hecht zo'n gemeenschap is, zegt ze. "De lijntjes zijn kort. Iedereen wilde helpen. Ik belde de conciërge van het schoolgebouw met de vraag of het pand open kon voor de herdenking. Hij zei: 'Ik zat al op je telefoontje te wachten'." In een mum van tijd was alles geregeld.

En toen de herdenking eenmaal daar was, had Van Essen pas écht tijd om te voelen hoe groot het medeleven was. "De rouw is over het dorp geslagen", zo verwoordde toenmalige burgemeester Ype Dijkstra het destijds in dagblad Trouw.

Van Essen: "Er stonden duizend mensen in de zaal, en nog eens zevenhonderd buiten naar een scherm te kijken. Dat was heel verdrietig, en tegelijkertijd zo troostrijk."

Langere tijd, ook na de uitvaarten, bleef het jongerencentrum druk bezocht. Het werd een soort hulppunt, waar mensen zaten om te praten met de jongeren. Vrijwilligers van het centrum waren plotsklaps hulpverleners geworden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wat (niet) te zeggen bij rouw

Saamhorigheid

Toch gaat het leven ook wel weer door, weet Van Essen. "Er is collectieve rouw, maar het is niet zo dat het hele dorp plat ligt: mensen gaan ook wel door met hun werk, met hun leven. En dat is ook goed."

Ook uitvaartverzorger Simone Beijer verwacht dat Scherpenzeel snel weer de draad zal oppakken. "Dat bedoel ik niet hard, maar zo gaat het leven nu eenmaal. Er moeten ook stappen worden gezet. Maar het verdriet nemen we altijd mee. Net als de saamhorigheid." 

Burgemeester Ype Dijkstra zei toen over Zeewolde: "De mensen die dit hebben meegemaakt, moeten nooit vergeten hoe uit een vreselijk ongeluk een band ontstond tussen mensen."

In Zeewolde zochten rouwende jongeren elkaar op tijdens de herdenking. In Zeewolde zochten rouwende jongeren elkaar op tijdens de herdenking.

Klein gebaar

Laura Rijvers ervaart dat nu, jaren na het ongeluk, nog steeds. "Onze vriendinnengroep is hechter dan ooit", zegt ze, "en nog steeds voelt het alsof het dorp meeleeft."

Zo ziet ze vaak nog mensen bij de herdenkingsplek, waar het ongeluk plaatsvond. Rondom de sterfdag staan er altijd bloemetjes en kaarsjes. "Dat lijkt een klein gebaar, maar ik vind dat zo fijn. Het laat me zien dat Chaam onze vriendinnen nooit zal vergeten."

De gedenkplek voor Laura's vriendinnen. De gedenkplek voor Laura's vriendinnen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`