Zomerkamp

Tientallen kinderen tegelijk onwel door de warmte? 'Dit is wel heel extreem'

26 juli 2019 14:42 Aangepast: 26 juli 2019 15:45
Archieffoto. Beeld © ANP

Op een kampeerboerderij in Leusden zijn gisteren meer dan 30 kinderen onwel geworden door de hitte. Hoe kan dat? En wat gebeurt er in je lijf als je oververhit raakt?

Fysioloog Koen Levels was 'een beetje verrast' toen hij hoorde dat er tijdens een zomerkamp in Leusden tientallen kinderen oververhit waren geraakt. "Dat zie je niet vaak, dat het zo massaal fout gaat. Zeker niet als het jonge mensen zijn. Dit is wel heel extreem. Maar het was ook wel echt extreem warm gisteren."

Persoonlijk kookpunt

Ieder mens heeft een kookpunt, maar het scheelt heel erg per persoon wanneer dat is. De een valt flauw bij een lichaamstemperatuur van 39, de ander pas bij 39,5 graden.

"Daarom gebeurt het niet vaak bij een hele groep mensen tegelijk", verklaart Levels.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vastgeplakt aan matras en Sesamstraat kijken: zo beleefde Nederland deze plaknacht

Wanneer gaat het mis? 

Levels werkte bij de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar hij onderzoek deed naar de warmtehuishouding van mensen. Nu werkt hij bij TeamNL, waar hij topsporters voorbereid op de hitte van de Olympische Spelen in Tokio 2020. 

Zijn eerste gedachte was, toen hij gisteren het nieuws las: hebben deze kinderen wel genoeg gedronken?

"In principe is er niets aan de hand als je tijdens warme dagen vocht verliest, als je maar genoeg drinkt om die vochthuishouding op peil te houden", legt hij uit. "Als je te veel blootstaat aan de zon, te weinig drinkt en weinig mogelijkheden tot afkoeling hebt, kan het misgaan." 

Rood 

Wat er gebeurt in ons lijf als het (te) warm is? Ons lichaam stuurt bloed naar de huid om af te koelen. Dat is heel normaal, daarom word je ook rood als je het heet hebt. Hoe warmer de omgeving, hoe meer bloed er naar de huid wordt gestuurd. "Soms wel tien keer zo veel dan in een koude omgeving", weet Levels. Uiteindelijk zweet je dan om die hitte kwijt te raken.

"Zweten is verreweg het meest efficiënte mechanisme om die warmte kwijt te raken", zegt Levels. "Sterker nog: het is ook de enige manier waarop de mens zichzelf kan afkoelen, zonder de omgeving te gebruiken. Zoals een zwembadje, een ventilator of een nat washandje." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Officiële hittegolf na 'werkelijk bizarre' 29,7 graden vannacht

Bijna iedereen weer thuis

Bijna alle kinderen die gisteren onwel werden op een kampeerkamp in Leusden, zijn weer uit het ziekenhuis. Dat meldt YMCA, de organisatie van het zomerkamp.

Jaap de Mooij van YMCA laat weten dat nog één kind in het ziekenhuis ligt. "Die ligt niet meer op de intensive care."

Helikopter

Gistermiddag raakten in totaal 36 kinderen op de kampeerboerderij in Leusden onwel door de hitte. Hulpdiensten rukten met veel materieel uit. Er kwam ook een traumahelikopter naar de kampeerboerderij. De schrik zat er aanvankelijk goed in.

Op het kampeerterrein waren negen verschillende kampen, in ieder kamp zaten 40 tot 80 kinderen. Sommige kampen lagen in de zon. "In één van die kampen, het grootste kamp, was de minste schaduw", vertelt De Mooij. 

Het ging allemaal vrij snel. "Er waren gelukkig artsen in de buurt. De hulpdiensten hebben het geweldig gedaan."

Niet genoeg

Maar soms is zweten niet genoeg. Hoe warmer de omgeving, hoe minder goed je zweet verdampt en hoe minder goed je warmte kwijt kunt raken. Dan loopt de kerntemperatuur van je lichaam, die normaal rond de 37 ligt, makkelijk op tot 39 graden.

Door die hoge temperaturen ontstaat nog meer vochtverlies, en daardoor komt er ook minder bloed in het lijf. En bloed is juist nodig om af te koelen. Doordat je lichaam overmatig veel bloed naar de huid pompt, kan er minder bloed naar de hersenen toe. Daardoor kunnen mensen zich flauw voelen of duizelig worden. 

In actie (of juist niet)

Als de oververhitting nog erger is, dan komt het lichaam in actie. Of nou ja: eigenlijk juist niet in actie. "Mensen vallen dan flauw, zoals je ook bij de kinderen bij het zomerkamp zag gebeuren", zegt Levels. 

Flauwvallen is een naar gevoel, erkent Levels, 'want je verliest de controle'. Maar het is wel heel goed en belangrijk dat het lichaam zoiets doet. "Je moet het zien als een waarschuwing. Het is een beveiligingssysteem van het lichaam. Zo van: het gaat niet meer, er moet iets gebeuren, alle hens aan dek." 

Video: dit gebeurt er in je lichaam bij extreme hitte

Je gaat zweten, wordt rood, gaat trillen.

Zoals je smartphone

Bij flauwvallen gaat je lichaam in de spaarstand. Letterlijk. Zoals je smartphone dat ook uit zichzelf doet als-ie te warm wordt.  "Je spieren werken niet meer, zodat ze geen warmte meer produceren en je lichaam zichzelf dus niet nog verder opwarmt."  

Bij 40 of 41 graden stopt het lichaam namelijk met functioneren. Organen stoppen ermee, je kunt in coma raken of zelfs – in het ergste geval – overlijden. "Maar dat is heel ernstig, hoor. Je ziet het weleens bij marathonlopers in heel warm weer." 

Geen klachten

Maar mensen die 'gewoon' flauwvallen van de hitte, of onwel worden, houden er vrijwel nooit iets aan over, verzekert Levels. "Na een halfuur, als je je vochthoeveelheid hebt aangevuld en een koele plek hebt gezocht, voel je je stukken beter."

Wat Levels de sporters met wie hij werkt altijd aanraadt: het drinken van ijsdranken. "Van die slushes. Dan koel en drink je tegelijkertijd. En het is nog lekker ook."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore