Geoefend op echte lichamen

Voor het eerst in Nederland: vrouw krijgt dubbele handtransplantatie

10 juli 2019 11:25 Aangepast: 10 juli 2019 15:47
Beeld ter illustratie.

Voor het eerst in Nederland hebben chirurgen een dubbele handtransplantatie uitgevoerd. Maartje Bijl (46) kreeg deze week de handen van een overleden donor.

De vrouw liep in 2014 door een bacterie een bloedvergiftiging op waardoor ze haar hele linkerhand en een groot deel van haar rechterhand kwijtraakte.

Chirurgen van het Radboudumc in Nijmegen voerden de complexe operatie uit. "Ze gaat nu een lange herstelperiode in, waarbij complicaties niet uit te sluiten zijn. Ze zal lang moeten revalideren voordat zij haar nieuwe handen kan gebruiken."

Meerdere chirurgen

Het afgelopen jaar bereidden vier operatieteams zich voor op de ingreep. Plastisch chirurg Steven Hovius vertelt in het AD dat voor elke arm, zowel van de donor als van die van Bijl, in Nijmegen twee chirurgen klaarstonden om de handen af en weer aan te zetten.

De chirurgen moesten elk 24 spierpezen doorsnijden of weer vasthechten. In elke hand zijn er ook drie grote zenuwen die je alleen onder het oog van een microscoop kunt verbinden. "Dan heb ik het nog niet over het verbinden van al die bloedvaten en ook nog eens de huid", vertelt Hovius.

3D-print van onderarmen

De chirurgen en hun assistenten hebben geoefend op handen van overledenen die hun lichaam ter beschikking hebben gesteld aan de wetenschap. Van de onderarmen van Maartje Bijl zijn ook 3D-geprinte mallen gemaakt.

De operatie is volgens de chirurg geslaagd als 50 tot 75 procent van de handfuncties terugkeert. De operatie van Bijl is volgens het Radboudumc goed verlopen. Bijl gaat nu een lang revalidatietraject in. "Dat is nodig omdat de zenuwen eerst in moeten groeien voordat er gevoel in de vingers ontstaat en de spiertjes in haar handen weer kunnen functioneren."

70 dubbele handtransplantaties

De eerste succesvolle handtransplantatie werd in 1998 in Frankrijk gedaan. Sindsdien zijn er wereldwijd al meer dan 100 uitgevoerd, waarvan 70 dubbele handtransplantaties.

In het Nederlandse donorregister staat nog niet de keuze vermeld om handen te doneren na overlijden. De mogelijkheid is er wettelijk gezien wel. Nabestaanden moeten hiervoor toestemming geven.

Handen niet in donorregister

Yvette Hoogerwerf is woordvoerder van de Nederlandse Transplantatie Stichting. In Nederland worden onder meer de nieren, hart, lever, longen, alvleesklier getransplanteerd. In het donorregister staan volgens Hoogerwerf veel organen en weefsels waarover je kunt beslissen of je die wel of niet wilt doneren. "Maar niet alles. Deze operatie is zo uniek dat handen en armen niet specifiek worden genoemd."

Daarom wordt bij overlijden in zo'n situatie aan de familie gevraagd of donatie van armen mogelijk is. Wil je absoluut je armen niet doneren, dan is het beter als je dit met je familie bespreekt. Zij zullen jouw wens dan aan de arts doorgeven, mocht er onverhoopt iets gebeuren. "Doe je dat niet, dan moeten de nabestaanden een keuze te maken."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Cameron kreeg nieuw gezicht na zelfmoordpoging: 'Ik kan weer glimlachen'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`