Klachten steeds erger

Artsen: overheid moet meer doen tegen eikenprocessierups

28 juni 2019 07:01 Aangepast: 28 juni 2019 15:41
Een boom vol met eikenprocessierupsen wordt onder handen genomen door een bestrijder. Beeld © ANP

De overheid neemt de overlast van de eikenprocessierups niet serieus genoeg en doet onvoldoende om het diertje te bestrijden. Dat vinden artsen. Door de eikenprocessierups kunnen ernstige allergische reacties, ontstekingen of luchtwegproblemen ontstaan, waarvoor soms zware medicijnen moeten worden voorgeschreven.

Een oproep van RTL Nieuws op Facebook met de vraag 'blijft het bij jou bij jeukende bultjes of is het erger?' leverde in korte tijd meer dan 700 reacties op. Mensen hebben last van benauwdheid, luchtweginfecties, extreme jeuk en zere ogen en belanden soms zelfs op de huisartsenpost of in het ziekenhuis. Ze krijgen prednison voorgeschreven of een medicijnen om de benauwdheid te verminderen.

Klachten verergeren

Serieuze klachten met serieuze gevolgen. En hoe vaker je met de brandharen in aanraking komt, hoe erger de klachten kunnen worden, vertellen verschillende artsen aan RTL Nieuws.

Dikke tong en rode ogen

Een van de mensen die veel last hebben van de eikenprocessierups, is de Amsterdamse Renata. Zij had binnen twee uur 'minimaal duizend' grote plekken, een dikke tong en rode ogen.

De huisarts schreef pillen en koelzalf voor, maar zonder succes. "Een paar dagen later ben ik 's avonds naar de huisartsenpraktijk in het ziekenhuis geweest. Daar heeft de dermatoloog voor vijf dagen prednison voorgeschreven. De bulten zijn daardoor kleiner, maar de jeuk is nog niet minder, en er blijven bulten bijkomen."

Ontstekingen en blauwe plekken

De blazen van Renata gaan nu open en ontsteken. Daarom moet ze twee keer per dag deppen met ontstekingsremmende lotion. Ook zit haar hele huid vol blauwe plekken, omdat ze in plaats van te krabben (wat wordt afgeraden), op de plekken duwt om de jeuk te verminderen. "Het is een regelrechte ramp."

De overheid besloot gisteren om een kenniscentrum te vragen informatie over het voorkomen en bestrijden van de processierups te verzamelen. Maar gemeenten bepalen vooralsnog zelf of en hoe ze met de overlast omgaan.

Het wiel uitvinden

'Frustrerend', noemt Henk Jans dat. Hij is als milieuarts verbonden aan het Kenniscentrum Eikenprocessierupsen van de Universiteit Wageningen. "Het zou heel goed zijn als gemeenten verplicht worden om de rupsen met een bacteriënpreparaat – waarvan bekend is dat het werkt – te bestrijden. In Sittard heeft dat een reductie van de eikenprocessierups van 50 procent opgeleverd. Maar die methode kost geld en gemeenten willen dat vaak niet betalen. Gemeenten willen liever het wiel zelf uitvinden. Er zijn  gemeenten die helemaal niets doen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Geen bestrijder meer te vinden: overlast eikenprocessierups zeldzaam groot

Operatief verwijderen uit oog

Oogarts Tjeerd de Faber van het Oogziekenhuis Rotterdam vindt dat de overheid meer moet doen om de beesten te bestrijden. "Dat er nu drie keer meer rupsen zijn, vind ik verontrustend. De overheid heeft als taak burgers te beschermen."

Hij had donderdag een patiënt bij wie de brandharen van de rups – die volgens hem vergelijkbaar zijn met die van de tarantula, die dergelijke haartjes bij gevaar afschiet – operatief uit het oog moesten worden verwijderd.

(Zonne)bril op

Advies dat de overheid geeft om contact met de eikenprocessierups te vermijden, vindt hij slecht. "Dat is niet altijd mogelijk." Mensen die door besmet gebied moeten, adviseert hij een bril of zonnebril op te zetten om de ogen zo goed mogelijk te beschermen.

Lidwien Graat, longarts in het Maxima Medisch Centrum in Eindhoven en Veldhoven, is het ermee eens dat de overheid meer moet doen. "Er moet landelijk beleid komen en de bestrijding moet worden opgeschaald. Nu moet je de rups zelf bestrijden als hij in een boom op je eigen terrein zit. Maar dat kan niet iedereen betalen. Dus in hoeverre gebeurt dat? En als het niet gebeurt, dan heb je er niet alleen zelf last van, maar ook je buren, want die haartjes kunnen tot 100 meter ver komen."

Renata zit van top tot teen onder processierups: 'De jeuk is niet te doen'

Ze heeft al van alles geprobeerd, maar de jeuk gaat niet weg.

Omvang onderschat

Ook vindt Graat dat er meer bekendheid moet komen voor de klachten die de eikenprocessierups veroorzaakt. "Ik denk dat we de omvang van het probleem met zijn allen onderschatten. Waarschijnlijk zijn er heel veel mensen die klachten hebben, maar ze niet herkennen. " 

Longartsen zullen ook niet altijd aan de eikenprocessierups denken als veroorzaker van klachten, vertelt ze. "Luchtwegklachten lijken bijvoorbeeld heel erg op een verkoudheid, verder kan er pijn in de keel ontstaan, klachten met slikken en soms kortademigheid (wat dan weer lijkt op een longaanval). Als ik patiënten zie die bij mij komen vanwege bijvoorbeeld astma, die vertellen dat ze verkouden zijn, dan denk je meestal aan een 'normale' verkoudheid of hooikoorts en niet meteen aan blootstelling aan de eikenprocessierups." 

Klachten door de eikenprocessierups:

Hoe herken je het?

De bultjes van een eikenprocessierups zijn rood, soms met een blaasje erop, jeuken heel erg en kunnen ook pijn doen, vertelt Henk Jans. "En ze komen vaak met veel tegelijk, daardoor zie je dat het bijvoorbeeld geen muggenbulten zijn. Een ander verschil met muggenbulten is dat je bij muggen vaak ziet waar je gestoken bent, bij de haartjes van de eikenprocessierups zie je dat niet." Slechts een klein percentage heeft last van ogen of luchtwegen.

Wat gebeurt er in het lichaam als zo'n haartje op je terechtkomt?

"De haartjes komen met een soort weerhaakjes op je af", aldus Jans. "Met die weerhaakjes zetten de brandharen zich vast in de huid, waarbij ze breken en een eiwit afgeven. Dat is een lichaamsvreemd eiwit, dus het lichaam reageert daarop met antistoffen. Daardoor ontstaan bultjes, jeuk en roodheid, een soort kleine allergische reactie."

Hoe voorkom je dat je last krijgt?

Het efficiëntst, maar ook het meest rigoureus, is het mijden van gebieden waarin de rups leeft. "Dat gebeurt bijvoorbeeld in Zuid-Frankrijk, waar de dennenprocessierups leeft. Daar staan borden om te waarschuwen dat je een gebied niet in moet gaan of beschermingsmaatregelen moet treffen", vertelt Jans. "Ook door een lange broek en lang T-shirt aan te doen, verklein je de kans dat de haren van de rups op je huid vallen. Preventief insmeren, zoals bijvoorbeeld tegen muggen, kan bij de eikenprocessierups niet."

Wat als je in contact bent gekomen met haartjes?

Als de haartjes op je huid terecht zijn gekomen, kun je ze eerst met plakband proberen te verwijderen, adviseert Jans. Daarna is het verstandig om te spoelen of - afhankelijk van waar de irritatie zit - te douchen. Ook kun je een verzachtende crème smeren met Aloë vera, calendula, menthol of eucalyptus. Dat gaat de jeuk tegen. Krijg je een heftiger reactie, voel je je bijvoorbeeld niet lekker of krijg je koorts, dan is het aan te raden om naar de huisarts te gaan. Die kan dan bijvoorbeeld antihistamine geven.

Is er een haartje in je oog gevallen, dan is het advies om te spoelen zodra je klachten krijgt. Houden de klachten aan, dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Die kan de brandharen dan verwijderen of je doorverwijzen naar de oogarts.

Eikenprocessierupsen teisteren Eindhoven: 'De buurt ontvlucht'

Door het noodweer van begin juni was er in Eindhoven veel overlast van de eikenprocessierups. ''Mijn kinderen moeten 's nachts huilen en bonken tegen de muur

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`