Nieuwe CBS-cijfers

Geen signalen, niks, niemand zag de zelfmoord van Jorn (17) aankomen

25 juni 2019 07:25 Aangepast: 25 juni 2019 16:52
Jorn was dol op fotografie. Beeld © Privéfoto

Het aantal zelfdodingen in Nederland was in 2017 opvallend hoog, vooral onder jongeren. Vorig jaar nam dat aantal weer af naar het niveau van voor 2017. Dat blijkt uit nieuwe CBS-cijfers. Waarom die piek er was, wordt onderzocht. Maar niet altijd is bekend waarom iemand zelfmoord pleegt, zegt Angelique. Zij verloor haar zoon Jorn op 17-jarige leeftijd aan zelfdoding. "Hij was niet depressief."

In 2018 daalde het aantal zelfdodingen met bijna 5 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Onder jongeren nam het aantal zelfdodingen af van 81 in 2017 naar 51 in 2018, ongeveer evenveel als in 2016 en de jaren daarvoor. Het ministerie van Volksgezondheid gaf 113 Zelfmoordpreventie opdracht onderzoek te doen naar het hoge aantal zelfmoorden in 2017. De uitkomsten van dat onderzoek worden later dit jaar verwacht.

Facebookgroep voor nabestaanden

Sinds de suïcide van haar zoon Jorn in 2015 houdt Angelique nieuws rond dit onderwerp nauwlettend in de gaten. Ze heeft de besloten Facebookgroep ouders van overleden kinderen door zelfdoding aangemaakt en heeft daardoor veel contact met andere ouders die iets soortgelijks hebben meegemaakt. "Veel van hen vertellen dat er geen goede hulp was voor hun kind."

Angelique Angelique

Niet altijd depressief

Wat Angelique ook heeft geleerd: er zijn niet altijd signalen. Niet iedereen die zelfmoord pleegt, is depressief. "Ik heb een poll gemaakt in de Facebookgroep, en daaruit blijkt dat ongeveer de helft van de ouders het niet heeft zien aankomen, dat hun kinderen niet depressief waren en dat er geen signalen waren. Datzelfde geldt voor ons. Niets wees erop dat Jorn die zaterdagmiddag een eind aan zijn leven zou maken."

Het enige wat Angelique kan bedenken dat niet goed ging in het leven van Jorn, was iets wat in bijna elk tienerleven wel een keer gebeurt: de relatie met zijn vriendin, met wie hij zo'n 14 maanden verkering had, liep niet lekker. Dat zat Jorn dwars en daar had hij het met zijn ouders over gehad.

Enthousiast over nieuwe camera

"Wij zeiden dat zij dan mogelijk niet de juiste persoon voor hem was, dat hij nog jong was. Dat leek hij te accepteren." Jorn ging ook niet bij de pakken neerzitten. Hij ging uit met vrienden, met een neef op stap, was actief bezig met freerunnen en had net een paar dagen een nieuwe fotocamera waar hij heel enthousiast mee bezig was. "Hij rende een paar dagen voor zijn dood naar beneden om te laten zien wat voor mooie foto hij had gemaakt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vader wil zelfmoord jongeren tegengaan: 'Zit je in de shit? Praat!'

Zelfdodingen in 2018

Uit nieuwe cijfers van het CBS blijkt dat het aantal zelfdodingen in 2018 met bijna 5 procent is gedaald ten opzichte van 2017. In 2018 pleegden 1829 mensen zelfmoord, van wie 1176 mannen en 653 vrouwen. Het aantal mannen dat een einde aan hun leven maakt is al jaren ongeveer twee keer zo hoog als het aantal vrouwen dat dat doet.

Ook onder jongeren nam het aantal zelfdodingen af. In 2017 pleegden 81 mensen tussen de 10 en 20 jaar zelfmoord, in 2018 waren dat er 51. Daarmee is het aantal zelfdodingen terug op het niveau van 2016 en de jaren daarvoor. 

De enige leeftijdscategorie waarin het aantal zelfdodingen in 2018 hoger was dan het jaar ervoor, is de leeftijdscategorie 20 tot 40 jaar. In die leeftijdsgroep pleegden in 2017 400 mensen zelfmoord, in 2018 waren dat er 464. 

Angelique en haar man denken dat Jorn niet echt dood wilde, maar dat hij onvoldoende heeft beseft dat het verkeerd zou kunnen aflopen. "We denken dat hij een statement wilde maken. Dat hij iets heftigs wilde doen waardoor het weer beter zou gaan tussen hem en zijn vriendin." Ze vermoeden dat Jorn hoopte dat hij op tijd gered zou worden. Zo stuurde hij vlak voordat hij het deed een WhatsAppberichtje naar zijn vriendin: 'Zou je huilen als ik er niet meer ben?'

Sneller dan gedacht

"Jorn hoopte waarschijnlijk dat zij mij zou bellen en dat wij dan naar boven zouden gaan en hem zouden vinden. Dat we hem flink op zijn sodemieter zouden geven maar ook blij zouden zijn dat hij nog leefde." Zijn vriendin belde inderdaad. Angelique stuurde haar jongste zoon van 7 naar boven om hem te halen. Maar er was iets misgegaan, waardoor Jorn waarschijnlijk sneller dood was dan hij had gedacht. "Mijn zoon zei: mama, Jorn zit naast het bed en het ziet eruit alsof hij slaapt."

Angelique en haar man renden nog naar boven, waar ze Jorn reanimeerden – iets wat ze nog nooit hadden gedaan. In het ziekenhuis werd hij hersendood verklaard. "Ik zei bij ons thuis al de hele tijd tegen de hulpverleners: hij is dood hè? Misschien is het moederinstinct, ik weet het niet, maar ik voelde dat hij er niet meer was. Zijn ziel was weg."

Jorn tijdens zijn andere hobby: freerunnen Jorn tijdens zijn andere hobby: freerunnen

Geen afsluiting

Angelique heeft 10 kinderen, Jorn is de zevende. "Maar ik ben met geen van allen zo veel bezig als met Jorn. Van ouders die al jaren het hele psychiatrietraject met hun kinderen hadden doorlopen en alles hadden geprobeerd om hun kind beter te maken, hoor ik vaak dat ze er enigszins vrede mee hebben dat hun kind eindelijk geen pijn meer heeft. Maar bij Jorn kunnen we het niet afsluiten, daar kunnen we geen vrede mee hebben."

"Als ik boodschappen ga doen of door een winkel loop, dan zoek ik iets voor Jorn. Niet voor de andere kinderen. Ik denk dat ik een derde van mijn tijd met hem bezig ben. En er is altijd de vraag: had ik hem kunnen redden? Als ik eerder was geweest, of als ik had geweten hoe ik moest reanimeren? En nog steeds denk ik: het kan gewoon niet. Er was niet één teken dat dit zou gebeuren."

Heb jij vragen over zelfmoord?

Stichting 113 Zelfmoordpreventie: 0900-0113 Openingstijden: 24 uur, 7 dagen per week

`