Wetsvoorstel

Doorstromen als vmbo'er of havist moet makkelijker, maar hoe?

12 juni 2019 11:59 Aangepast: 12 juni 2019 12:07
Vmbo-leerlingen tijdens een praktijkles. Beeld © ANP Foto

Elk jaar wil een deel van de geslaagde vmbo'ers en havisten nóg twee jaar door, op een hoger niveau. Sommige scholen stellen daarbij hoge eisen, andere minder. Daarom moet die doorstroom eenduidiger, vindt de politiek. Maar niet alle middelbare scholen staan daar om te springen.

Stapelen wordt het wel genoemd: na het vmbo of de havo een vervolg geven aan je middelbareschoolcarrière door naar een hoger niveau door te stromen. Jaarlijks doet zo'n 5 procent van de havisten dat en 15,5 procent van de vmbo'ers die de theoretische of gemengde leerweg volgen.

Gelijke kansen

Momenteel mogen scholen nog zelf bepalen welke leerlingen mogen doorstromen en welke niet. Zo kunnen ze eisen dat vmbo'ers in minimaal één extra vak examen doen of dat je op de havo gemiddeld een 7 moet staan op je rapport om naar het vwo te mogen.

Minister van Onderwijs Arie Slob wil die doorstroom met een wetsvoorstel vergemakkelijken. Iedere leerling die in een vak extra examen heeft gedaan, zou het recht moeten hebben om door te stromen naar het volgende niveau. Scholen mogen dan geen aanvullende eisen meer stellen.

Aansluiten

Lang niet alle middelbare scholen staan daar om te springen. "Op zich prima, maar mijn voornaamste bezwaar tegen het wetsvoorstel is dat we er in het grote geheel niet zoveel mee opschieten", zegt Peter Schaap. Hij is directeur van het Lingecollege, waar lesgegeven wordt van praktijkonderwijs tot vwo-niveau.

"Ik vind dat het onderwijsstelsel zelf onderwerp van gesprek zou moeten zijn. Nu is het verre van flexibel. Waarom niet praten over een kernprogramma per opleiding? Je mag nu wel een vak op een hoger niveau doen, maar gek genoeg geen vak op een lager niveau voor een volwaardig diploma. Verder: de havo en het vwo zijn nu alleen theoretisch, vmbo-kader is alleen praktijk."

Heikel punt

Een ander heikel punt in het doorstroomdossier is volgens de schooldirecteur dat scholen door de Onderwijsinspectie worden afgerekend op hun resultaten. "Als je dan geen eisen stelt aan doorstromers, gaat het slagingspercentage omlaag." De VO-raad onderschrijft dit en zou dan ook een einde van dit model willen, mocht de wet worden doorgevoerd.

Het Lingecollege stelt nog wel de eis dat leerlingen in de mavo een extra vak hebben gevolgd, maar stelt verder geen aanvullende eisen aan leerlingen om door te stromen. "We kijken vooral naar de motivatie. En we kijken waar leerlingen nog aan moeten werken. Dat kan het leren zelf zijn, maar ook meer structuur krijgen of het bijspijkeren van een specifiek vak."

Vmbo'ers kunnen er dit jaar voor het eerst extra lessen volgen in de zomervakantie, om ze voor te bereiden op de havo. "Daar doen 35 leerlingen aan mee."

Percentage doorstromers omhoog

"Vroeger kon je vrij doorstromen van de mavo naar de havo", zegt Louise Elffers. Als onderwijsonderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam houdt ze zich bezig met de inrichting van het onderwijsstelsel in Nederland. "Scholen zijn steeds meer aanvullende eisen gaan stellen, onder meer om de slagingspercentages op de havo te verbeteren."

Daar zijn zorgen over, zegt ze. "Wij selecteren al heel vroeg in Nederland en het is zorgelijk als we dan steeds meer drempels opgooien om dat later te corrigeren. Als er doorstroomrecht komt, dan is dat voor scholen een prikkel om de aansluiting beter te maken. Ik denk dat het percentage doorstromers omhoog gaat als deze wet wordt ingevoerd."

Voor de aansluiting op het hoger onderwijs is dat belangrijk. "Als je als vmbo'er naar het hoger beroepsonderwijs wilt, dan heb je op dit moment nog altijd meer kans van slagen als je dat via de havo doet dan via het mbo. Dat sluit vaak onvoldoende aan."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`