Binnen paar uur dood

Dierenartsen slaan alarm: tientallen paarden overleden door giftige esdoorn

26 april 2019 16:24 Aangepast: 26 april 2019 16:41
Deze paarden, Meike en Yke, stierven door de esdoornvergiftiging. Beeld © Gratia Konink

Het ene moment staat je paard nog springlevend in de wei, het andere moment is het dood. Door de droogte van de laatste maand overlijden steeds meer paarden acuut aan een esdoornvergiftiging. "Binnen 72 uur waren allebei mijn paarden dood."

Gratia Konink kan het nog steeds niet geloven. Meike en Yke, haar twee paarden van 10 en 15 jaar oud, zijn deze week binnen drie dagen overleden aan de gevolgen van esdoornvergiftiging. "Het was verschrikkelijk. De paarden hadden geen schijn van kans." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Gratia verloor binnen 72 uur haar paarden: 'Ze waren niet meer te redden'

De paarden van Gratia hadden zaailingen (een uit zaad ontkiemde plant) gegeten van de boom die bij haar in de wei staat. Die ontkiemde esdoornzaden van de Gewone esdoorn zijn zo giftig, dat 70 procent van de paarden die ziek wordt hieraan overlijdt, zo ook Meike en Yke. De paarden begonnen te trillen, konden moeilijk ademen en uiteindelijk niet meer op eigen benen staan.

Vergiftiging is relatief onbekend

Dierenartsen waarschuwen nu voor de relatief onbekende esdoornvergiftiging, laten zij weten aan RTL Nieuws. Sinds een aantal jaar is bekend dat de zaadjes en de zaailingen van de esdoorn dodelijk zijn voor paarden. Dit voorjaar is het aantal dode paarden dus flink gestegen, zegt de internationale onderzoeksgroep voor atypische myopathie, zoals de ziekte heet.

"Door de droogte in Nederland dit voorjaar wil het gras niet groeien in de wei", zegt hoogleraar Marianne Sloet van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. "Hierdoor gaan paarden in weilanden op zoek naar andere dingen, zoals de zaailingen van de esdoorn." En omdat het ook in het najaar van vorig jaar extreem droog was, vielen er toen extra veel zaadjes op de grond. Waardoor er nu ook extra veel zaailingen in de wei te vinden zijn, en dus meer paarden vergiftigd kunnen worden.

De giftige zaailingen De giftige zaailingen

Hoeveel paarden in de afgelopen periode zijn overleden in Nederland, is niet precies duidelijk. Het is namelijk niet verplicht om atypische myopathie te melden, waardoor er geen cijfers beschikbaar zijn. "Maar áls dierenartsen er vragen over hebben, wordt onze universiteitskliniek gebeld", laat Cornélie Westermann weten. Ze is dierenarts en Europees specialist van inwendige ziekten van het paard. Ze deed daarnaast onderzoek naar de ziekte. "En mijn collega's en ik hebben de laatste tijd inderdaad meer telefoontjes gehad. Maar meestal is het al te laat voor het paard."

60 paarden overleden deze maand

Er is wel een internationaal meldsysteem waar paardeneigenaren vrijwillig kunnen aangeven als hun paard aan deze ziekte is overleden. Zo is bekend dat alleen al in deze maand 60 paarden in België, Frankrijk en Groot-Brittannië samen zijn overleden door de ziekte. Sloet: "Daarom gaat er nu ook een alarm uit: pas extra op voor deze zaailingen."

Yke en Meike toen ze nog gezond waren. Yke en Meike toen ze nog gezond waren.

Voor Gratia komt die waarschuwing te laat. Zij kende de ziekte wel, maar had geen idee dat het gevaar de afgelopen maanden zo hoog was. "Ik had ervan gehoord, maar er is zo weinig over bekend. Ik heb al 25 jaar paarden en ik had nooit problemen. Nu heb ik opeens niets meer."

Honderden reacties

Gratia wil andere paardeneigenaren nu waarschuwen voor de esdoornvergiftiging. Daarom plaatste ze ook een bericht op Facebook, waarna ze honderden reacties kreeg. Eén daarvan was van haar buren: ook bij hen overleed plotseling een paard. En ook de dierenarts van Gratia liet weten dat hij al 10 paarden kent die in de omgeving zijn overleden door de ziekte. 

Het Facebookbericht is inmiddels duizenden keren gedeeld. "Dat had ik nooit verwacht, maar het was wel mijn bedoeling: zo veel mogelijk mensen waarschuwen voor deze verschrikkelijke ziekte."

Tips om esdoornvergiftiging tegen te gaan:

  • Je kan natuurlijk zelf de wei controleren op esdoornzaadjes in het najaar en zaailingen in het voorjaar. Door ze te verwijderen, voorkom je vergiftiging.  
  • Omdat het nu zo droog is in Nederland, is er weinig eten voor de paarden in de wei. Voer de paarden in deze periode dus altijd bij, liefst op een schone en droge plaats. Dit voorkomt dat ze op zoek gaan naar andere plantjes.
  • Als je een esdoorn in de wei hebt staan, zet het gebied om de boom in deze periode dan af met een hek, schrikdraad of een lint. Maar bedenk dat de zaadjes en de zaailingen ver van de boom terecht kunnen komen.
  • De esdoorn kun je ook verwijderen uit de wei om te vermijden dat ze zaden produceren die op het weiland terecht komen.
`