Vraag & antwoord

Waarom trekken de leraren vandaag ten strijde op het Malieveld?

15 maart 2019 06:18 Aangepast: 15 maart 2019 06:19
Boze leraren in actie voor betere salarissen (archieffoto). Beeld © ANP

Vandaag gaan leraren uit alle onderwijslagen protesteren op het Malieveld in Den Haag. Maar wat willen ze nou eigenlijk precies? En hoe groots wordt die staking? Zes vragen aan politiek verslaggever Floor Bremer.

1. Waarom is deze staking zo groot nieuws? Er zijn toch al vaker onderwijsstakingen geweest?

"Het is zeker niet de eerste keer dat leerkrachten staken, maar het unieke aan deze staking is dat er docenten uit alle onderwijslagen meedoen. Vanaf de basisschool tot aan de universiteit. Dat zie je niet vaak."

2. Wordt deze staking groot? 

"Dat is lastig te zeggen. Lang niet alle onderwijslagen zijn volop vertegenwoordigd. Er doen tot nu toe dertig middelbare scholen mee, tegenover meer dan 2300 basisscholen. Ook niet alle bonden zijn het met de staking eens. Zo doet het CNV niet mee, die noemt de timing van de staking 'niet het juiste moment', omdat er nog onderhandeld wordt. Ook de MBO Raad steunt de staking niet, omdat er net een nieuwe cao is afgesproken."

"Daarnaast hangt het van het weer af. Er is regen voorspeld, en daardoor kan het zijn dat de opkomst lager uitvalt. De Algemene Onderwijsbond verwacht 10.000 mensen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vier leraren vertellen waarom ze staken: 'Doe wat, voor we omvallen'

3. Waarom staakt niet iedereen en zijn niet álle scholen dicht? 

"Heel veel mensen zeggen: we zijn nog in onderhandeling. Anderen vinden staken niet de juiste manier. En weer anderen zeggen: als we een dag dichtgaan, dan lijdt het onderwijs eronder."

"Het is natuurlijk van elke docent een vrije keuze om te gaan staken, maar je ziet bijvoorbeeld in het basisonderwijs dat lang niet alle schoolbesturen dit als een officiële staking zien, dus ze steunen het ook niet. Leerkrachten krijgen daardoor geen compensatiedag, en dan moet je het op eigen kosten gaan doen. Er zijn leraren die het zich niet kunnen veroorloven om te gaan staken."

4. Wat wil het onderwijspersoneel met deze stakingen bereiken?

"Het ingewikkelde is dat elke onderwijslaag iets anders wil. Basisschoolleraren willen vooral meer erkenning en hetzelfde salaris als docenten in het middelbaar onderwijs. Ook pleiten zij voor verlaging van de werkdruk."

"Middelbare scholen willen vooral werkdrukverlaging. Docenten in het middelbaar onderwijs stellen dat ze amper de tijd hebben om te reflecteren of lessen voor te bereiden. En ook willen ze dat het lerarentekort wordt aangepakt."

"MBO-docenten willen vooral dat hun imago wordt verbeterd en dat de werkdruk wordt gelaagd. Universitair docenten willen óók een lagere werkdruk, maar demonstreren ook tegen kortdurende contracten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Meeste basisschoolleraren krijgen stakingsdag niet doorbetaald

Ernstig lerarentekort

Het lerarentekort in het primair onderwijs wordt alleen maar nijpender. Het aantal vacatures blijft oplopen en scholen geven aan dat het alsmaar moeilijker wordt goede mensen te vinden, zo schreef minister Arie Slob in januari dit jaar in een brief naar de Tweede Kamer.

Van de vacatures die in het schooljaar 2017/2018 openstonden, was voor 20 procent na drie maanden nog niemand gevonden. Een jaar eerder was dat nog 13 procent.

Bij maar liefst 70 procent van de openstaande functies solliciteerden er minder dan vijf mensen, vergeleken met 43 procent een jaar eerder.

5. Hebben deze stakingen zin?

"Daarmee trek je in elk geval de aandacht. Minister Arie Slob heeft al eerder toezeggingen gedaan toen er vorig jaar grote protestacties waren voor het primair onderwijs. Basisschoolleraren gaan er qua inkomen 8,5 procent op vooruit in de nieuwe cao. Dat is meer dan in elke andere sector. Dus in die zin wordt er zeker naar de stakende docenten geluisterd."

"Maar de eis van deze staking is te hoog: de demonstranten willen dat er 4 miljard extra voor het onderwijs wordt vrijgemaakt, en dat gaat gewoon niet gebeuren, dat is veel te veel geld. Niet alleen het onderwijs in de publieke sector vraagt om geld: ook defensie, de politie, de zorg. Er moeten ergens keuzes worden gemaakt. En het kabinet is het onderwijs, vooral het primair onderwijs, al heel erg tegemoetgekomen."

"Bovendien kun je een lerarentekort, en dat is toch wel één van de grote problemen waar vandaag tegen gedemonstreerd wordt, niet zomaar oplossen. Dat kost geld, ja, maar ook heel veel tijd en langetermijnplannen. Er is geen blik leraren dat het kabinet even kan opentrekken."

6. Hebben er al politici op voorhand gereageerd op de staking?

"De leerkrachten in het basisonderwijs hebben al veel voor elkaar gekregen van minister Slob. De minister van hoger onderwijs, Ingrid van Engelshoven, is al in gesprek gegaan met hoogleraren. Zij heeft toegezegd om onderzoek te doen naar de hoge werkdruk."

"Omdat er verkiezingen aan komen, zullen veel oppositiepartijen, van Forum voor Democratie tot de SP, de staking gebruiken om te laten weten dat zij vinden dat er meer geld voor onderwijs moet worden vrijgemaakt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kinderopvang langer open om lerarenstaking

`