Wetenschappers reageren

Elektrische auto pas na 700.000 km groen? 'Flauwe conclusie'

08 maart 2019 13:31 Aangepast: 14 maart 2019 13:38
Beeld: ANP Foto

De Belgische tv-omroep RTBF heeft een professor van de universiteit Luik gevraagd om uit te rekenen hoe 'groen' een elektrische auto eigenlijk is. Hij kwam uit op 700.000 kilometer. Zoveel moet een elektrische auto rijden om te kunnen zeggen dat die minder CO2 verbruikt dan een wagen die op benzine rijdt. Maar klopt dit wel?

De Belgische wetenschapper, Damien Ernst, is gespecialiseerd in energievraagstukken aan de universiteit van Luik. Hij keek voor de berekening naar hoeveel CO2 het kost om de auto en de batterij die erin zit te maken.

Ook keek hij naar het elektriciteitsverbruik van de wagen per kilometer, rekening houdend met het feit dat de stroom in Europa niet volledig groen is.

'Wel een beetje veel'

Bij die berekeningen zijn een hoop kanttekeningen te plaatsen. "Heel flauw", zegt hoogleraar Marnix Wagemaker van de TU Delft. "700.000 is wel een beetje veel", reageert Martien Visser, lector Energietransitie aan de Hanzehogeschool.

Maar, eerst even de berekeningen van de Belgische wetenschapper.

110 gram of 85 gram CO2 per kilometer?

Hoeveel stroom, en dus CO2, verbruikt een elektrische auto per kilometer? Volgens de Belg verbruikt een elektrische auto 0,2 kWh per kilometer. Dat staat volgens hem gelijk aan 110 gram uitgestoten CO2 - want de stroom in Europa is niet helemaal schoon. Het komt bijvoorbeeld ook uit gas- en kolencentrales. Ter vergelijking: een gewone benzineauto stoot volgens de Belg 136,8 gram CO2 per kilometer uit. 16,8 gram CO2-winst voor de elektrische auto dus.

Martien Visser van de Hanzehogeschool vindt de 110 gram per CO2 'aan de hoge kant'. Voor Nederland komt hij uit op 85 gram per kilometer. De CO2-winst van een elektrische auto is daarmee veel groter, namelijk 60 gram CO2 per kilometer.

Elektriciteit wordt schoner

En, daarbij wordt de elektriciteit in Nederland schoner. Nu is de CO2-emissie ongeveer 425 gram per kWh. In 2030 is die, bij uitvoering van het klimaatakkoord, gedaald met 75 procent.

Een Tesla in de garage. Een Tesla in de garage.

Accu: 18.000 of 9000 kilo CO2?

Tot zover de eenvoudige berekeningen. Het maken van een elektrische auto kost namelijk óók CO2, veel meer dan een gewone auto. Dat komt door de batterij die erin zit. De energie die het kost om de accu's te maken, kost volgens de Belgische wetenschapper 18.696 kilo CO2.

Ook hier komt Martien Visser uit op een lager getal. Hij verwijst naar een Zweedse studie waarin berekend is dat per kWh accu 150 tot 200 kilo er CO2 nodig is. Hij gaat er tussenin zitten: 175 kilo. Bij een accupakket van 50 kWh betekent dit 9000 kg CO2. De helft verschil dus met de Belgische wetenschapper.

Overigens: een Tesla met een accupakket van 85 kWh komt uit op 15.000 kg. Maar ook dat is lager dan wat de Belgische onderzoeker beweert.

150.000 kilometer

Martien Visser van de Hanze Hogeschool komt uit op een 'break-even' van 150.000 kilometer. Na zóveel kilometer rijdt een elektrische auto schoner dan een auto op benzine.

Wat hebben we hier nou aan? Marnix Wagemaker, hoogleraar aan de TU Delft, is er niet zo blij mee. Althans, op de manier waarop het nieuws gebracht wordt. "Wat gaat de gemiddelde lezer doen als die hoort dat een elektrische auto pas bij 700.000 kilometer groen is? Het geeft mensen die tegen vernieuwing zijn een argument: zie je wel, het heeft allemaal geen zin."

'Wel in de goede context zetten'

Wagemaker weet álles van batterijen. "Het is een technologie afslachten", verzucht hij over het Belgische bericht. "Ik ben absoluut voorstander dat je dingen blijft uitzoeken, maar je moet het wel in de goede context zetten."

En die context, die wil hij wel even geven. Het valt de hoogleraar direct op dat de Belgische hoogleraar een hoog cijfer gebruikt voor de CO2 die komt kijken bij het produceren van de batterij. "Wat hij rapporteert, is echt heel groot."

Kobalt

Wat sowieso waar is: het kóst ontzettend veel energie, en dus CO2, om een batterij te produceren. "Dat komt met name door de kobalt die ervoor nodig is. Dat is één van de belangrijkste elementen die nodig zijn om lithium-batterijen te maken. Het kost heel veel energie om die te delven in de mijnen."

Maar er is goed nieuws. In de nieuwste lithium-batterijen wordt veel minder kobalt gebruikt, legt Wagemaker uit. "Dus het maakt nogal uit voor welke batterij je kiest. Als de Belgische onderzoeker uitgaat van het type waar heel veel kobalt in zit, dan krijg je een berekening met een enorme CO2-uitstoot."

Een vrouw haalt kobalt uit de modder in de buurt van een mijn in Congo. Een vrouw haalt kobalt uit de modder in de buurt van een mijn in Congo.

Recyclen

De TU Delft-hoogleraar plaatst nog één belangrijke kanttekening. "De vraag is of hij recycling heeft meegenomen. Je moet je voorstellen dat we in de toekomst allemaal elektrische auto's hebben waar lithiumbatterijen inzitten. Die ga je natuurlijk recyclen. Dan hoef je de kobalt niet uit de mijn te halen. Je hebt alleen nog de kosten van het het recyclen, dan is de CO2 ook lager."

Wat het gevaar is met dit soort berekeningen: het kan alle kanten uitgaan, zegt Wagemaker. "Wat veel relevanter is: je moet het totaalplaatje in de toekomst zien. Dat getal van 700.000 kilometer wordt nu slim door de media gebracht, het komt over alsof niemand ooit nagedacht heeft over de CO2-uitstoot van elektrische auto's. Maar dat is totale onzin. Het is echt heel flauw. Alle mensen die betrokken zijn bij het maken van batterijen, zijn ervan bewust dat je materialen nodig hebt die een kleine footprint nodig hebben."

Let hier op als je een elektrische auto koopt:

Elektrische auto’s worden goedkoper, de actieradius wordt groter en er is steeds meer keuze, ook tweedehands. Merijn van Bright vertelt wat je moet weten als je elektrisch wilt gaan rijden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`