Schooladvies

Eindtoets vervroegen? 'Politiek mag docent best wat meer vertrouwen geven'

13 februari 2019 19:45 Aangepast: 13 februari 2019 20:18
Beeld © ANP

Basisscholen moeten hun advies voor de middelbare school pas ná de eindtoets geven, stellen drie regeringspartijen. Leraren en ouders reageren weinig enthousiast. Daar gaan we weer, is de reactie van veel leraren.

Nu is het zo dat het schooladvies van de leerkracht vóór de eindtoets wordt gegeven. Dat is al zo sinds 2014. Als een leerling beter scoort op de eindtoets, dan kan het geadviseerde schoolniveau alsnog worden heroverwogen.

Volgens de regeringspartijen CDA, D66 en VVD gebeurt dat laatste nauwelijks. Schooladviezen worden niet vaak bijgesteld – en dan vaak alleen als het kind toevallig mondige, hoogopgeleide ouders heeft.

'Dit is toch geen beleid voeren?'

"Ik ben nogal verbaasd", zegt Martin Bootsma. Hij is leerkracht van groep 6 van de Alan Turingschool in Amsterdam. Volgens hem toont de overheid zich een 'onbetrouwbare partner'. Het vorige kabinet heeft de eindtoets naar achteren verschoven, nu willen drie regeringspartijen het weer omdraaien. "Allemaal in een relatief korte periode. Ze nemen blijkbaar geen tijd en rust om het eerst even een aantal jaar een kans te geven, en het daarna strak te evalueren. Dat is toch geen beleid voeren? Dat zijn dagkoersen. Wuivend riet."

De eindtoets wordt volgens Bootsma veel te belangrijk gemaakt. "Als je goed onderwijs geeft, denk ik dat een eindtoets niet nodig is." Het probleem zit niet in de toets, maar bij de vroege selectie, stelt hij. "Als je kinderen een kans wilt geven, moet je de basisschool verlengen tot 14 jaar. Er is bijna geen land in West-Europa waar we kinderen al zo vroeg een schooladvies geven."

'Algemene brugklas'

Ook op de Facebookpagina van RTL Nieuws zijn veel mensen tegen een vroege eindtoets. Joyce Derksen schrijft: "Het beste is gewoon een algemene brugklas met alle vakken die je op middelbaar niveau krijgt. En aan het eind van dat jaar heb je een beeld van het niveau van de leerling en kan hij of zij de tweede klas op het juiste niveau gaan volgen."

Volgens een andere lezer op Facebook, Woody Ingrid Woodruff, verpesten sommige kinderen de toets vaak puur alleen uit zenuwen. "Dan zouden ze dus een lager advies krijgen. Terwijl ze alle jaren op de basisschool heel wat anders laten zien."

Christiaan Abbing, leraar op de basisschool de Plantage in Veenendaal, ziet het ook: leerlingen die tijdens zo'n toets even niet lekker in hun vel zitten, scoren minder. "En dat heeft dan een gevolg voor het advies dat je moet geven."

'Het gaat ook om werkhouding'

Toen de eindtoets een paar jaar geleden minder belangrijk werd gemaakt, zag Abbing dit 'echt als een herwaardering van het vak'. "Omdat je als leraar zélf met een advies mocht komen, dat je je niet blind hoefde te staren op de cijfertjes." Hij vindt de huidige situatie juist fijn, dat de toets nu alleen als een soort 'second opinion' overeind blijft. 

"Je hebt wel leerlingen die nu denken: ik hoef minder mijn best te doen want ik heb mijn advies al gehad. Die scoren dan weer minder op de eindtoets. Maar dat is het enige argument. Ik vind dat het advies verder moet gaan dan cijfertjes."

Afwijken moet kunnen

De afgelopen jaren gaf hij groep 8 les. "Wat ik merkte, was dat de eindtoets een momentopname is. Je hebt een kind vaak twee of soms drie jaar in de klas. Je hebt het samen met collega's door de school zien gaan. Je weet wat voor vlees je in de kuip hebt. Je kent het kind echt. Daarom vind ik dat je moet kunnen afwijken van wat zo'n eindtoets zegt. Welk niveau een kind aankan, is van zóveel factoren afhankelijk. Het gaat ook om werkhouding, om leermotivatie. Dat meet je niet af aan zo'n eindtoets."

Abbring vreest dat die eindtoets nu weer bepalender gaat worden. "Dat middelbare scholen die kale eindcijfers willen hebben bij een schooladvies."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Schooladvies moet weer na de eindtoets komen'

Mondige ouders

Dat mondige ouders op dit moment zóveel invloed hebben dat ze het schooladvies kunnen laten aanpassen, betwijfelt Sjoerd van den Berg. Hij geeft les op basisschool de Ark in Haarlem. "Als een kind een ander advies verdient, dan doe je dat ook als ouders het niet zeggen."

Ook zet Van den Berg vraagtekens bij het argument van de politici dat kinderen zonder mondige ouders nu minder kansen hebben. "Als je de eindtoets belangrijker maakt, gaan ouders hun kinderen bijles geven. Dan krijg je júist die ongelijkheid. Want ouders die het geld hebben, laten hun kinderen extra oefenen."

Volgens de docent moet men ervan uitgaan dat scholen een goed beleid hebben om kinderen van een goed schooladvies te voorzien. "Ik vind dat politiek best wel wat meer vertrouwen mag hebben in het advies van leerkrachten."

Scholen kiezen eindtoets

Van 1970 tot 2014 verzorgde stichting Cito een eindtoets voor leerlingen uit groep 8. Die toets was nooit verplicht, maar wel gangbaar. In 2015 is de Cito-toets opgehouden te bestaan. Stichting Cito is nog wel betrokken bij de Centrale Eindtoets. Scholen kunnen voor de verplichte eindtoets kiezen uit de volgende eindtoetsen:

Bron:  Rijksoverheid

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`