Moord op moslimmannen

Advies: Nederland niet aansprakelijk voor drama Srebrenica

01 februari 2019 13:00 Aangepast: 01 februari 2019 16:53
Een rouwende vrouw bij het graf van slachtoffers van de val bij Srebrenica. Beeld © AFP

Dutchbat kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de moord op moslimmannen die in 1995 uit de enclave Srebrenica werden geleid. Dat adviseert de advocaat-generaal (AG) aan de Hoge Raad.

Het hof in Den Haag bepaalde eerder dat de Staat verantwoordelijk was voor ongeveer 350 van de omgekomen mannen, de laatsten die door Bosnisch-Servische troepen werden weggevoerd van de VN-compound. Dat vonnis kan volgens de AG niet in stand blijven. De Hoge Raad doet waarschijnlijk medio april uitspraak en hoeft het advies van de AG niet te volgen.

Dutchbat opereerde onder grote druk

De AG erkent het verweer van de Staat dat Dutchbat opereerde in een oorlogssituatie en onder grote druk en dreiging van wapengeweld beslissingen moest nemen. De Nederlandse militairen hielpen met de afscheiding van de mannen door met voertuigen een sluis naar de bussen te vormen, om zo chaos te voorkomen.

Zo kwam Srebrenica ten val

Volgens de AG kan niet zonder meer worden gezegd dat dat onrechtmatig was. "Dit was alleen anders geweest als Dutchbat wist of had moeten weten dat de mannen met zekerheid de dood of een onmenselijke behandeling tegemoet gingen. Dat was niet het geval."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verdwenen cameraman maakte videoboodschappen vanuit Srebrenica

Ook als de mannen op de compound hadden mogen blijven, hadden ze een groot risico gelopen om te worden gedood of onmenselijk te worden behandeld, stelt de AG. Ze zouden onder erbarmelijke omstandigheden zijn achtergebleven, terwijl Dutchbat zich misschien moest terugtrekken en er geen bevoorrading was.

Niet alleen de Staat maar ook de zogeheten Moeders van Srebrenica zijn tegen het oordeel van het hof in cassatie gegaan. De Moeders strijden er al jaren voor dat de Staat verantwoordelijkheid erkent voor de dood van alle meer dan 7000 mannen en jongens die door Bosnisch-Servische troepen zijn vermoord. De AG adviseert de Hoge Raad om de cassatie van de Moeders te verwerpen.

'Onbestaanbaar als Staat niet aansprakelijk is'

De advocaat van de Moeders van Srebrenica kan zich niet voorstellen dat de Hoge Raad de Staat niet aansprakelijk stelt voor de dood van 7000 mannen door de hand van Bosnisch-Servische troepen.

De raad stelde de Staat in 2013 aansprakelijk voor de dood van een elektricien en de vader en de broer van een tolk. "Het zou heel opmerkelijk en naar mijn mening onbestaanbaar zijn als dat niet ook zou gelden voor al die honderden en duizenden die onder dezelfde omstandigheden zijn omgekomen", stelt Marco Gerritsen. Hij vertegenwoordigt de Moeders, een groep van ruim 6000 nabestaanden.

Bijzondere zaak

Gerritsen benadrukt dat de Hoge Raad het advies van de advocaat-generaal niet hoeft te volgen. "Dat doet de raad in een derde van de zaken niet. En dit is zo'n bijzondere zaak, dat ze dat niet zomaar zullen doen."

Gerritsen verbaast zich erover dat de AG stelt dat Dutchbat niet kon weten dat de mannen een wisse dood tegemoet gingen. "Hun paspoorten werden ingenomen en in de fik gestoken. Daardoor was meteen duidelijk dat het niet ging om het screenen van de mannen, maar dat er iets anders aan de gang was. Dat ze daadwerkelijk in gevaar waren."

ANP

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`