Veel te hoog

Den Haag liet bouwers steeds hoger vreugdevuur maken ondanks eigen regels

02 januari 2019 17:00 Aangepast: 02 januari 2019 22:26
De opbouw van het vreugdevuur op het strand van Scheveningen. Beeld © ANP

De bouwers van de vreugdevuren op Scheveningen hebben de afgelopen jaren meerdere keren de afspraken geschonden. Ze bouwden de vuurstapels te hoog, gebruikten te veel pallets en lapten veiligheidsvoorschriften aan hun laars. Ondanks dat liet de gemeente het evenement de afgelopen 5 jaar gewoon doorgaan.

Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. Ondanks het schenden van de afspraken en zorgen om de veiligheid kregen de bouwers wat ze wilden: de grens van wat werd toegestaan werd door de gemeente Den Haag keer op keer verder opgerekt om de bouwers tegemoet te komen. De gemeente had geen oog voor een scenario van wegvliegende vonken.

Vuurstapel te hoog

Tijdens oudejaarsnacht ging het mis met het vreugdevuur op de Scheveningse boulevard. De wind trok aan en vonken vlogen richting het dorp, met veel schade tot gevolg. Burgemeester Krikke van Den Haag stelde dat de houtstapel 48 meter hoog was, terwijl maximaal 35 meter was toegestaan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vreugdevuur 13 meter te hoog, 'bouwers hielden zich niet aan afspraak'

De gemeente wist bij het ontsteken van het vuur dat de hoogtegrens met 13 meter was overschreden, maar liet het evenement desondanks toch doorgaan. Het is niet voor het eerst dat de gemeente toestaat dat de grenzen worden overschreden.

Regels aan de laars gelapt

In 2014 mochten de bouwers hun stapel maximaal 20 meter hoog bouwen. Een grens die de toenmalige burgemeester Van Aartsen toen al 'enorm' noemde. Maar die stapel werd desondanks hoger dan was toegestaan. Een jaar later werd de bouwhoogte opgerekt, een wens van de bouwers. De maximale hoogte werd 35 meter. Opnieuw werden regels overtreden: de bouwers gebruikten meer dan de 25.000 pallets die waren toegestaan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Scheveningse huizen en auto's beschadigd door vonkenregen: 'Overal zwarte smurrie'

"Het is bijzonder dat de gemeente telkens schuift met de veiligheidsmarge. Het oprekken van de hoogte geeft aan dat je niet een heel scherp beeld hebt van wat je veilig vindt", zegt Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit.

Documenten van de gemeente geven een inzicht in hoe de gemeente worstelt met de vreugdevuren en de organisatoren ervan. "Het nakomen van afspraken door de organisatoren bleek bewerkelijk. Onder andere stond de drang om het grootste vuur op gespannen voet met de maximale hoogte van vuren om de veiligheid te waarborgen", schrijft toenmalig burgemeester Van Aartsen in 2014.

Een jaar later schrijft hij: "Door de strijd tussen Scheveningen Dorp en Duindorp zijn gedurende de jaren de verschillende vuurstapels alsmaar groter en risicovoller geworden." En een paar maanden later: "Er is gezocht naar de juiste balans tussen enerzijds de wens van de organisatoren om de stapels steeds hoger te maken en anderzijds de absolute randvoorwaarde dat aan veiligheidseisen geen concessies worden gedaan."

Volgens Helsloot lapten niet alleen de bouwers de regels aan de laars, maar deed de gemeente dat ook door niet altijd in te grijpen. "Daarmee geef je niet bepaald een signaal af aan de bouwers."

Totaal verkeerde maatregel

In 2013 ging het mis toen de houtstapel na het ontsteken omviel. Niemand raakte gewond. De gemeente nam wel meteen maatregelen, maar die waren gericht op het op een veilige afstand houden van het publiek. "Een totaal verkeerde maatregel, want daarmee zouden de bouwers toch nog hoger kunnen bouwen zolang ze het publiek maar op veilige afstand zouden zetten. De gemeente heeft nooit nagedacht over andere risico’s, zoals een vuurtornado", aldus Helsloot.

RTL Nieuws heeft de gemeente Den Haag gevraagd om de vergunningen en de afspraken die de bouwers en de gemeente hebben vastgelegd in een convenant. De gemeente heeft deze documenten tot op heden niet verstrekt.

 

Reactie van de gemeente Den Haag

Inmiddels is duidelijk dat er géén vergunning werd verleend voor het bouwen van de vreugdevuren, maar dat de gemeente afspraken maakte met de bouwers.

De gemeente Den Haag heeft een grondige evaluatie aangekondigd naar de gebeurtenissen rond het vreugdevuur. Daarbij wordt ook gekeken naar de afspraken die ten grondslag liggen aan de bouw van de vuurstapels. En naar de vraag of het traject zoals dat ieder jaar is gevolgd op basis van afspraken en convenanten adequaat is geweest.

Op de vraag van RTL Nieuws waarom er voor een groot evenement met veel publiek géén vergunning aangevraagd hoefde te worden, antwoordt burgemeester Krikke: "Dit is in de afgelopen 25 jaar zo gegroeid. We gaan daar in de evaluatie naar kijken."

Op de vraag waarom de gemeente heeft toegestaan dat het vreugdevuur maar liefst 13 meter hoger was dan afgesproken was, zegt Krikke: "Op de ochtend van oudjaarsdag hebben we de situatie met de driehoek bekeken. We hebben de hoogte van de hekken aangepast en het publiek verder naar achteren geplaatst. We dachten dat het veilig zou kunnen, maar met de kennis van nu weten we dat dat anders ligt."

De suggestie dat er bij de gemeente angst zou zijn om de bouwers te reguleren, wijst Krikke van de hand. "Dat is niet zo. Natuurlijk, als je een baan hebt zoals ik komt het voor dat mensen stevige dingen tegen je zeggen, maar dat heeft me nog nooit op geen enkele wijze belet om een standpunt in te nemen."

RTL Nieuws / Jeroen Wetzels / Yoeri Vugts
`