Draaideurconstructies

'Uitzendbureaus pompen Polen rond om kosten te besparen'

29 december 2018 15:18 Aangepast: 29 december 2018 16:22
Een wasserette met uitleg in het Pools op een recreatiepark in Oss (archieffoto). Beeld © ANP

Met draaideurconstructies en het rondpompen van Poolse arbeidskrachten proberen uitzendbureaus zo veel mogelijk kosten te besparen. Dat zeggen vakbonden FNV en CNV. Het komt ook regelmatig voor dat ze Polen met 'WW-vakantie' sturen om een paar cent pensioenpremie te besparen. "Het is gewoon crimineel", zegt de FNV.

Eerder dit jaar viel zo’n beetje heel politiek Den Haag over frauderende Poolse werknemers die WW aanvragen terwijl ze daar geen recht op hebben. Uitkeringsinstantie UWV controleerde dat nauwelijks. Minister Koolmees (Sociale Zaken) beloofde strengere controles, en hij laat onderzoeken hoe dit kon gebeuren.

'Werkgevers willen niet vastzitten aan personeel'

Er is zeker ook fraude, zegt CNV-bestuurder Henry Stroek. Maar volgens hem is dit maar het halve verhaal. "De meeste arbeidsmigranten die hierheen komen, komen om zo veel mogelijk te werken." Het zijn volgens Stroek juist vaak werkgevers die niet aan personeel vast willen zitten en er alles aan doen om te voorkomen dat werknemers te veel rechten opbouwen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kamer eist opheldering van minister over fraude met uitkeringen arbeidsmigranten

In de uitzend-cao is geregeld dat de werkgever na 26 weken pensioenpremie gaat afdragen voor een werknemer. Tot 78 weken gaat het om een relatief laag bedrag waarmee een basaal pensioen wordt opgebouwd. Daarna worden de kosten voor de werkgever hoger. "Elke keer dat er extra kosten in beeld komen zie je dat werkgevers proberen van werknemers af te komen", zegt Erik Pentenga van FNV.

Het UWV moet eigenlijk toetsen of een ontslag terecht of onterecht is. Maar dat gebeurt niet of nauwelijks, zegt de FNV. Mensen worden dus ontslagen terwijl er wel werk is. De volgende uitzendkracht wordt dan op hetzelfde werk gezet. Degene die wordt ontslagen heeft vaak geen andere keuze dan terug naar huis te gaan, omdat huisvesting vaak door de werkgever is geregeld en is gekoppeld aan werk.

Draaideurconstructie

"Flex, flex, flex is het devies", zegt Stroek. "Uitzendbureaus spelen een kwalijke rol." Volgens Stroek komt maar 2 à 3 procent van alle uitzendkrachten uiteindelijk in vaste dienst. "De rest raakt na een tijdje uitzendwerk zijn of haar baan weer kwijt of komt in een draaideurconstructie."

Het overkwam ook Krzysztof Wasala, die al jaren in de bollenstreek werkt. "Ik kreeg te horen: neem maar een half jaar pauze in de WW en kom dan terug."Na zes maanden kunnen Poolse werknemers vaak weer terugkeren in hun oude baan, maar beginnen dan weer vanaf nul. "Ze willen alleen maar meer en meer geld verdienen", zegt Krzysztof.

Uitzend-cao, hoe zit het?

  • Eerste 26 weken: geen pensioenopbouw

  • Vanaf 26 weken: recht op basispensioen

  • Vanaf 1,5 jaar: recht op pluspensioen

  • Vanaf 2 jaar: recht op transitievergoeding

Bang om baan te verliezen

Andere Polen die RTL Nieuws spreekt willen anoniem blijven, bang dat ze zijn om hun baan te verliezen. Een Pool die bij een logistiek bedrijf werkte krijgt na anderhalf jaar een mailtje dat zijn contract wordt beëindigd, maar dat hij na zes maanden kan terugkomen.

"Uitzendbureaus doen dat vaak", zegt een andere Pool die al lang in Nederland werkt. "Dan word je ontslagen omdat je te duur wordt." Stroek zegt stapels dossiers te hebben van Poolse werknemers die dit is overkomen en bij hem aan hebben geklopt voor hulp.

Uitzendkoepel: onwaarschijnlijk

Uitzendkoepel ABU ontkent het bestaan van dergelijke constructies. Volgens een woordvoerder is een 'WW-vakantie' in deze tijden van schaarste op de arbeidsmarkt onwaarschijnlijk. "Wij krijgen van onze leden alleen maar te horen dat ze de arbeidsmigranten hard nodig hebben om te voldoen aan de vraag van opdrachtgevers." De ABU is er dan ook van overtuigd dat dit niet op grote schaal gebeurt.

 

`