Kerstmis

Een hekel aan kerst: 'Het voelt alsof ik de ideale versie van mezelf moet zijn'

24 december 2018 09:04 Aangepast: 24 december 2018 09:23
Beeld © iStock

Waar de een al dagen in de keuken staat om het vlees te marineren met Jingle Bells op de achtergrond, stapt de ander eerste kerstdag geïrriteerd in de auto op weg naar de (schoon)familie. "Het idee dat je je moet aanpassen tijdens de kerstdagen zit vaak in je eigen hoofd."

"Misschien wel de vreselijkste dagen van het jaar", zegt Dennis, die als de herfst begint al opziet tegen de verplichtingen. "Mijn eigen familie is het ergst: starttijd van eerste kerstdag is traditioneel 13.30 uur en als je na al die gangen om 21.30 uur als eerste je hielen licht, krijg je steevast de vraag waarom je zo vroeg alweer weg moet."

"Mede daarom nemen we voor de andere kerstdag nooit het initiatief en hopen we dat de familie van mijn vriendin een jaartje over wil slaan. Dat gebeurt natuurlijk nooit, waardoor we ook die dag bijtijds op appèl komen en oppervlakkige gesprekken voeren met ooms en tantes die we eigenlijk nooit meer zien. Een paar jaar geleden hebben we iedereen laten weten met kerst een keer te 'cocoonen' na een zwaar jaar voor ons allebei. Maar daar komen we helaas niet elk jaar mee weg."

Het draait om tradities

Etiquette-expert Jan Jaap van Weering van Distinguished erkent dat kerst een enorm dilemma is voor twintigers en dertigers. "Kerst gaat vaak samen met etiquette. Het draait om tradities. Vroeger waren de jeugdigen gehoorzamer aan hun ouders, maar de millennials van nu zijn veel individualistischer."

Ze zijn volgens Van Weering meer ingesteld op het individu. "Het is voor hen moeilijk zich te conformeren aan 'oude' tradities. Ze zijn met andere dingen bezig." Maar later, als ze zelf een gezin hebben, zullen ze volgens Van Weering de tradities weer oppakken.

Dankbaar

De etiquette-expert heeft een tip voor deze kerst: "Schrijf vijf bulletpoints op met wat je niet leuk vindt aan kerst en tien dingen die wél leuk zijn. Zo kun je bijvoorbeeld dankbaar zijn dat je familie hebt die je steunt."

"En praat eens goed met elkaar. Een gesprek hoeft niet via app of mail, je zit met elkaar aan tafel en hebt alle tijd om de dialoog aan te gaan," adviseert Van Weering.

Lesje tafelmanieren voor familie Van der Meij: 'Opa krijgt beste plaats'

93 procent van de ouders vindt tafelmanieren tijdens het kerstdiner belangrijk. De familie Van der Meij krijgt een lesje tafel-etiquette van een expert. "Het is wel een beetje raar."

Oppervlakkige gesprekken

Ook Linda (34) heeft een haat-liefdeverhouding met kerst. "Het is fijn om met mijn ouders en het gezin van mijn broer samen te zijn. Maar dat zijn niet de enige mensen aan tafel. Al mijn ooms, tantes, neven en nichten en hun aanhang komen ook. Het voelt alsof ik de ideale versie van mezelf moet zijn bij oppervlakkige gesprekken als: ja hoor, met werk gaat het goed. Ja, thuis ook álles onder controle."

Vorig jaar ging haar familie uit eten, dit jaar moet Linda in de keuken staan. "Ik heb een volle werkweek voor kerst, een aantal kerstborrels en een gezin. Ik heb weinig zin om ook nog een dessert te maken, maar het wordt wel van me verwacht."

De vrede bewaren

"Het gevoel dat je je moet aanpassen tijdens de kerstdagen is heel universeel", zegt gedragsdeskundige Hanneke de Bruin. "Kerst is naast een religieus feest voor veel mensen vooral een viering van liefde en samenzijn. Om de vrede te bewaren, passen we ons gedrag aan en gaan we confrontaties juist uit de weg."

Daarom roept dit gezellige samenzijn bij sommige mensen meteen weerstand op. "Als jij het gevoel hebt: dit wordt er van mij verwacht en daar heb ik geen zin in, dan is de strijd met jezelf al begonnen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Laatste kerst samen: Torbjørn (80) en Ellen (77) per ambulance naar familie gebracht

Het 'moet' wel gezellig zijn

Rond de kerstdagen zingt vooral het woord 'moeten' rond. Je 'moet' er rond koffietijd zijn en het 'moet' gezellig zijn. Maar ook zijn er in deze periode vaak andere 'moetjes': werk afronden, borrels bij verenigingen. De Bruin: "En dan zijn er natuurlijk ook wensen van ouders en familie. Het idee dat iets 'moet', wordt juist door de kinderen irritant gevonden."

Die irritatie begint al voordat je in je nette pak in de auto zit. "Sociaal wenselijk gedrag kost vaak veel energie. Als je merkt dat je niet jezelf bent deze feestdagen, vraag je dan af waarom je deze sociaal wenselijke dingen doet en wat je wilt veranderen. Maak het bespreekbaar."

Voer dat gesprek het liefst niet aan de kerstdis, maar op een ander moment in het jaar. De Bruin: "Spreek je ouders liefdevol aan en stel voor kerst volgend jaar anders aan te pakken. Leg je wensen op tafel, doe een duidelijk voorstel en vraag ook hun mening. Misschien komen jullie samen wel tot een hele creatieve oplossing waar iedereen blij mee is."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De grote kerstuitdaging: hoe zorg je ervoor dat je kinderen het diner niet verstoren?

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`