Code rood

Natuur bezwijkt, dieren onder druk: 'We moeten nu iets doen'

30 oktober 2018 16:35 Aangepast: 30 oktober 2018 16:35
Beeld © RTL Nieuws

Wereldwijd is het aantal dieren in het wild sinds 1970 gedaald met gemiddeld 60 procent. In Nederland zijn weidevogels op grote schaal het slachtoffer van het oprukken van landbouw en industrie. Zijn we te laat, of is er nog iets tegen te doen?

Het klinkt alarmerend – en dat is het ook, zegt Kirsten Schuijt, directeur van het Wereldnatuurfonds (WNF). In nog geen halve eeuw is het aantal dieren in het wild met 60 procent afgenomen, blijkt uit het tweejaarlijkse Living Planet Report van haar organisatie.

Natuur is de basis

Dat kan maar één ding betekenen, zegt Schuijt. "We kunnen niet blijven doorgaan zoals we dat de afgelopen 150 jaar deden. Economische groei. Altijd maar meer. Dat betekent dat de natuur het kind van de rekening is, terwijl je het moet omdraaien: de natuur is de basis van onze economie en onze maatschappij."

Ze noemt de grutto als voorbeeld van een dier waarmee het in Nederland niet bepaald goed gaat. "Dat is toch een soort nationale vogel. En die is, sinds 1970, in aantal met 70 procent teruggelopen. Terwijl Nederland niet alleen een leefgebied voor hem is, maar ook een broedgebied. Nederland is cruciaal voor die vogel."

Kirsten Schuijt: "De natuur is het kind van de rekening." Kirsten Schuijt: "De natuur is het kind van de rekening."

Waar de natuur onder druk staat, leggen dieren het loodje. "Het is dramatisch voor de soorten die onze kinderen en kleinkinderen niet meer kunnen zien", zegt Schuijt.

Blokkentoren

Ze vergelijkt de situatie het liefst met een blokkentoren. "Daar kun je af en toe een blokje uit halen. Die toren blijft best nog een tijdje overeind staan. Maar op zeker moment heb je er te veel blokjes uit gehaald. Dan valt die toren om. Zo gaat het ook met de natuur: er komt een moment dat die onderuit gaat. En daarmee onze hele maatschappij."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Populaties wilde dieren sinds 1970 gehalveerd

Onder de rook van Amsterdam, in polder De Ronde Hoep, legt Kees de Pater van Vogelbescherming Nederland uit dat het op een paar plekken best goed gaat met de grutto, de veldleeuwerik en andere boerenlandvogels. "Hier is een reservaat dat zijn vruchten afwerpt."

Betrokken boeren

Dat komt door de betrokkenheid van de boeren in de directe omgeving, die het gebied beheren en veel doen om de vogelstand op peil te houden. De intensieve landbouw is één van de hoofdoorzaken van het verdwijnen van vogels. Wil je die behouden, dan moeten boeren dus een stapje extra zetten.

Een grote groep wil dat ook best doen, is de ervaring van De Pater. "Maar eigenlijk moet het totale landbouwsysteem op de schop." Niet alles moet gericht zijn op de voortdurende groei van de productie. De natuur moet een centrale rol krijgen bij de bedrijfsvoering, vindt hij. "Een flink agrarisch gebied moet duurzaam worden beschermd voor weidevogels en andere boerenlandvogels."

Kruiden en bloemen

Want daarmee gaat het in Nederland heel slecht. "Patrijzen, veldleeuweriken: als je het vergelijkt met de jaren 50, is van die vogels het aantal zelfs met 95 procent teruggelopen." Nederland moet alles doen voor het behoud van zijn natte, uitgestrekte weidegebieden die heel open zijn. "Dat is precies wat die vogels nodig hebben."

De weilanden van vroeger, vol kruiden en bloemen die insecten aantrekken, zijn er bijna niet meer. "Er wordt eerder gemaaid dan vroeger, de waterstanden zijn lager. Daardoor is er te weinig voedsel en hebben de vogels te weinig mogelijkheden om zich voort te planten."

Kees de Pater: "Nederland heeft heel veel natte, uitgestrekte weidegebieden. Precies wat die vogels nodig hebben." Kees de Pater: "Nederland heeft heel veel natte, uitgestrekte weidegebieden. Precies wat die vogels nodig hebben."

De Pater durft toch een beetje optimistisch te zijn. "Op bepaalde plekken tonen we aan dat we het best kunnen. Maar er moet veel gebeuren. Dat besef dringt ook steeds meer door tot de overheid. We moeten nu iets doen."

Hij hoopt dat de landbouw een stapje terug kan doen. Die kan in Nederland best minder grootschalig. "We moeten niet alleen maar denken aan de wereldmarkt."

Betere toekomst

Kirsten Schuijt van het Wereldnatuurfonds denkt dat wij, de consument, de sleutel naar een betere toekomst zelf in handen hebben. "Kijk naar wat je eet. Hoe vaak eet je vlees? Wat voor vlees eet je? Probeer eens wat te doen aan je waterverbruik. Zie je plastic liggen? Ruim het op."

Dat zijn de kleine dingen die we zelf kunnen doen, zegt ze. "Daarnaast moeten we kijken naar de grote bedrijven en naar de politiek. Het is hoog tijd om van bovenaf grote stappen te maken."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`