Nederland

Je kunt niet zien of een verdachte liegt of niet

01 augustus 2018 22:38 Aangepast: 01 augustus 2018 22:41
Beeld ter illustratie. Beeld © ANP

Een verdachte die tijdens zijn verhoor stottert, wegkijkt en friemelt... Betekent dit dat deze persoon liegt? Nee! Volgens deskundigen heeft het geen zin om op de houding van een persoon te letten tijdens een verhoor. Zien of verdachte liegt is vrijwel onmogelijk.

Dat meldt het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Het centrum onderzocht de opnamen (beeld en geluid) van verdachtenverhoren, interviews en vragenlijsten.

Zenuwachtig gedrag tijdens een verhoor is voor verschillende interpretaties vatbaar, laat het onderzoek zien. "Vooral leken denken dat als de verdachte zenuwachtig is, deze zit te liegen." Maar dat gedag is niet zo gek: iederéén zou zenuwachtig worden tijdens een verhoor, want verhoren zijn stressverhogend.

Friemelen

Professionals zoals agenten blijken minder snel te denken dat een verdachte liegt dan leken. Toch zijn er ook agenten die ten onrechte denken te kunnen zien of een verdachte liegt tijdens het verhoor. En dat is gevaarlijk. "Verreweg de meeste non-verbale gedragingen duiden niet op liegen", schrijven de onderzoekers. Ze hebben het dan over bijvoorbeeld stotteren, wegkijken en friemelen.

Sommige andere gedragingen kunnen wél op liegen duiden, zoals een hoge stem en minder bewegingen maken met handen en voeten. "Maar op dit gedrag wordt juist minder goed gelet of het wordt verkeerd geïnterpreteerd."
 
Als de politie conclusies trekt op basis van het gedrag van een verdachte, dan moet daar voorzichtig mee omgegaan worden, schrijven de onderzoekers.

Beeld is noodzakelijk

Het NSCR vindt het desondanks een goede ontwikkeling dat steeds meer verhoren worden opgenomen. Beeld is volgens de onderzoekers noodzakelijk om de verhoormethoden van de politie goed te kunnen controleren. "Uit een proces-verbaal wordt bijvoorbeeld niet duidelijk of de politie misschien druk heeft uitgeoefend op de verdachte om een verklaring af te leggen." 

Ook de rechter kan niet alleen afgaan op wat er in een proces-verbaal staat beschreven. "Beeld is dus nodig. Wel moeten beelden voorzichtiger geïnterpreteerd worden en professionals zouden zich méér bewust moeten zijn van de risico’s van beeld."

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore