Nederland

#MeTwo laat zien hoe wijdverbreid racisme is, komen we er ooit vanaf?

02 augustus 2018 14:00 Aangepast: 04 augustus 2018 09:55
Een anti-racismeprotest in Amsterdam. Beeld © iStock

Als enige gecontroleerd worden in een treincoupé omdat je de enige niet-blanke bent, als 7-jarig meisje 'stinkturk' genoemd worden door een buurman, of mensen die vragen waar je zo goed Nederlands hebt leren spreken, terwijl je hier gewoon geboren bent. De hashtag #MeTwo laat zien hoe vaak racisme voorkomt. Komen we ooit van discriminatie af?

Volgens Jan Rath, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, komt racisme voort uit het onderscheid dat de mens wil maken. "Onderscheid maken is menselijk", zegt Rath, "maar zodra je dat doet door te kijken naar iemands biologische of andere kenmerken en op basis daarvan vindt dat iemand minder is, is dat racisme." 

"Het is bijvoorbeeld racistisch als je denkt: 'Er zijn nu twintig Turkse gezinnen die in mijn buurt wonen, dat is wel genoeg.' Dat is racistisch", vervolgt hij.

#MeTwo

Een week geleden kondigde topvoetballer Mesut Özil aan te stoppen als Duits international, omdat hij racisme ervaart. Een Duitse activist riep daarop kinderen van migranten op hun ervaringen met racisme te delen onder de hashtag #MeTwo.

Binnen no-time was de hashtag trending op Twitter in Duitsland. Tienduizenden Duitsers delen hoe zij anders worden behandeld, bijvoorbeeld omdat ze een andere huidskleur hebben.

Inmiddels delen kinderen van migranten wereldwijd situaties van racisme die ze hebben meegemaakt. Ook in Nederland worden ervaringen gedeeld.

Waarom discrimineren we?

We hebben een natuurlijke neiging naar 'ons soort mensen' toe te trekken, vertelt Rath. "We hebben de neiging gelijkgestemden op te zoeken. Je voelt je minder verwant met de mensen van wie je dénkt dat ze anders zijn en die niet aansluiten bij jouw manier van leven."

Dat zoeken naar onderscheid zit in ons allemaal, vervolgt Rath. "Je zoekt naar een contrast om te kunnen uitspreken wie je bent." Dat doe je het snelst bij groepen die maatschappelijk zwak staan, zoals minderheden, zegt hij.

Aangeleerd

Discriminatie is iets dat is aangeleerd, zegt Rath. "Het zit niet in onze genen, maar wordt door de samenleving gevormd."

Zo legt Rath uit dat het bij zijn dochtertje op de peuterspeelzaal niet eens opkwam om een klasgenootje op basis van zijn huidskleur te omschrijven. "Terwijl volwassenen zouden uitleggen wie het is door naar huidskleur te kijken. Zij zag alleen gezichten, geen kleur."

Onbewust

Mensen hebben vaak niet eens door dat ze discrimineren, vertelt Rath. Als voorbeeld noemt hij de uitspraken van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok. "Hij heeft niet eens in de gaten dat wat hij zegt racisme is."

Daarom is het volgens hem ook zo belangrijk dat zoveel mensen zich uitspreken onder #MeTwo. "Het is een geluid dat anders niet op die manier naar voren komt", zegt hij. "Het laat zien dat heel veel mensen dit vinden en meemaken, waardoor er misschien bewustzijn wordt gecreëerd."

Op de agenda

Ook dwingt het de overheid, het onderwijs, de politie en de journalistiek om hierover na te denken, zegt hij. "Er zijn tien miljoen vraagstukken in de wereld en maar een paar die daadwerkelijk aandacht krijgen. Door Özil en #MeTwo wordt dit onderwerp nu serieus genomen." Dat kan volgens hem een begin zijn om discriminatie van minderheden te verminderen.

Maar komen we ooit van discriminatie af? Rath vreest van niet. "Er wordt altijd wel ergens onderscheid gemaakt. Alleen de groepen die als probleemgroepen worden weggezet, veranderen. Nu is er heel veel aandacht voor moslims, over tien jaar hebben we het over een andere groep mensen."

'Iedereen heeft vooroordelen':

In Nederland worden steeds vaker anti-vooroordeel-cursussen gegeven. Bijvoorbeeld in de klas.

Meer op rtlnieuws.nl:

`