Nederland

Agenten slaan alarm: 'We worden een narcostaat'

17 mei 2018 09:00 Aangepast: 17 mei 2018 10:49
Archieffoto. Beeld © ANP

Nederland faalt in de opsporing en aanpak van drugscriminaliteit. Wijkagenten voelen zich machteloos en raken daardoor gefrustreerd. Dat zegt Edward van der Torre, lector gebiedsgebonden politie bij de Politieacademie, in een dringende oproep aan het kabinet. "We zijn een narcostaat aan het worden."

Wijkagent Hans Hoekman werkt al jaren in de Rotterdamse wijk Delfshaven. "We zeggen het regelmatig tegen elkaar: de coke klotst hier tegen de stoepranden. Je hoeft je hand maar uit te steken of je hebt drugs te pakken."

Dagelijkse kost

Dealers, hangjongeren of drugsoverlast bij woningen of speeltuinen, het is dagelijkse kost voor de Rotterdamse agent. "We doen wat we kunnen, maar de opsporingscapaciteit schiet tekort. Het probleem is veel groter dan wat we aankunnen." 

De wijkagent wil niet alleen negatief zijn. "De laatste jaren werken we steeds meer samen met woningcorproaties, gemeenten en instellingen in de wijk. Op die manier weten we een hoop op te lossen. Maar ik zou een gat in de lucht springen als we meer drugscriminaliteit kunnen aanpakken." 

Oproep aan de politiek

Vandaag praat de Tweede Kamer tijdens een speciale hoorzitting over het functioneren van de politie. De rol van de wijkagent is een belangrijk thema. Politieonderzoeker Edward van der Torre, verbonden aan de Politieacademie, deed daar onderzoek naar en sprak met veel agenten.

Volgens Van der Torre heeft het kabinet veel te weinig oog voor het grootste probleem waar ons land mee te maken heeft: de opsporing van drugscriminelen in de wijken en dorpen. Ruim 75 procent van de wijkagenten ziet in zijn werkgebied veel criminelen, die veel te weinig worden aangepakt. Het gaat vooral om drugscriminelen.

Zijn oproep is alarmerend: "Vele tienduizenden mensen zien de georganiseerde misdaad als een kans. Een kans om rijk te worden of een graantje mee te pikken. Omdat de opsporing faalt, is Nederland een narcostaat aan het worden. We staan internationaal voor paal. De politiek moet wakker worden en onder ogen zien dat er weinig tot niets terechtkomt van de opsporing. Wijkagenten smeken bijna om meer lokale opsporing."

Verhaal gaat verder onder kader

Wijkagent Brugt Peper: 'Er blijven te veel zaken liggen' 

Miniatuurvoorbeeld

Wijkagent Brugt Peper (57 jaar) is wijkagent in het Gelderse Berg en Dal. Hij is twaalf jaar wijkagent en verantwoordelijk voor 5000 mensen. "Drugsoverlast is ook in onze regio een probleem. Je komt in je werk drugsoverlast tegen, hennepkwekerijen, dealers, noem maar op. Er zijn eigenlijk geen mensen die echt vrijgemaakt kunnen worden om de drugsproblematiek op te pakken. We zijn vooral druk met noodhulp, meldingen rijden, surveilleren. Door krapte en reorganisatie moeten we met minder mensen een groter gebied beslaan. Het is gewoon een capaciteitsverhaal. Er zijn te weinig mensen, daardoor blijven zaken liggen. We melden de drugsoverlast wel, maar het verdwijnt vaak in de systemen. Daar kun je ziek en overspannen van worden, je kunt het ook naast je neerleggen. "

Lege handen

Ons land telt 167 basisteams van gemiddeld 160 agenten. Van der Torre: "Daarin zitten vooral agenten in uniformen die zich bezighouden met het oplossen van diefstallen, surveilleren in de wijk en noodhulp verlenen. Dat werk gaat goed. Maar de opsporingscapaciteit is dramatisch."

Wijkagenten Brugt Peper en Hans Hoekman ervaren daar dagelijks de gevolgen van. Hans Hoekman: "Als wijkagent werk je gemiddeld in een gebied van 5000 inwoners. Je bent veel bezig met verbinden: verbinding leggen tussen bewoners en andere partijen. Samen oplossingen zoeken. Er is veel te weinig opsporingscapaciteit voor drugscriminaliteit. We hebben wel een groep rechercheurs in ons district maar als er moord of doodslag is, zijn ze daar druk mee. Vaak krijgen andere zaken voorrang."

Verhaal gaat verder onder kader

Wijkagent Hans Hoekman: 'Iedere dag zie ik drugscriminaliteit'

Miniatuurvoorbeeld

"Ik ben 30 jaar agent in Rotterdam. Elke dag zie ik drugscriminaliteit. Je ziet vooral de randverschijnselen: overlast rond woningen, dealen, hangjongeren bij speeltuinen. De opsporingscapaciteit is onvoldoende. We hebben in ons district rechercheurs die zich ermee bezighouden, maar die zijn vaak weer druk met andere zaken zoals het oplossen van moord- of doodslagzaken waardoor veel blijft liggen. Daardoor zie je dat kleine drugsfamilies doorgroeien tot grote criminelen. Ik geloof ook dat drugscriminaliteit een van de grootste problemen is waarmee we hebben te kampen. Daar moet veel meer capaciteit en dus geld naar toe. Het is niet alleen kommer en kwel. Doordat we samenwerken, met woningcorporaties, gemeenten en andere instellingen kunnen we echt wel wat."

Nederland is wereldkampioen drugs

Het gebrek aan opsporingscapaciteit is ook voelbaar op het platteland. Brugt Peper is wijkagent in de regio Nijmegen en ook daar is drugsoverlast aan de orde van de dag.  "Overlastgevende jongeren, hennepkwekerijen, dealen; we zien het ook veel in onze regio." Maar ook in zijn regio zijn weinig mensen die de drugszaken kunnen aanpakken, vertelt de wijkagent. "We zijn druk met meldingen rijden, noodhulp verlenen, surveilleren. Daardoor blijft het opsporen van drugscriminalteit snel liggen. We missen gewoon mensen om zaken op te pakken." 

Hoe hij daar mee omgaat? "Heel frustrerend is het soms. Daar kun je ziek en overspannen van worden, dat kun je ook accepteren. Dat laatste heb ik gedaan." 

Oplossing

De oplossing? Die is simpel maar duur: er moeten meer agenten bij, vooral rechercheurs. Volgens onderzoeker Van der Torre moet het kabinet de ogen openen en beseffen dat drugscriminaliteit het grootste probleem van ons land is. "Deze misdaad is omvangrijk, groeit en floreert. Het kabinet moet zich realiseren dat de politie nu heel zwak is in de opsporing."

Volgens de politieonderzoeker moeten er veel meer rechercheurs naast de wijkagenten komen. "Wijkagenten smeken om meer lokale opsporing."

Meer geld en investeringen

Die gaat er ook komen. In het regeerakkoord is toegezegd dat de komende jaren ruim een kwart miljard euro naar rechercheurs en wijkagenten zal gaan. Een woordvoerder van de Nationale Politie laat weten dat de verhalen van de wijkagenten bekend zijn.

"We gaan de komende tijd dan ook veel investeren. Een groot deel van dat geld komt ook ten goede aan meer opsporingscapaciteiten."

Meer op rtlnieuws.nl:
Brief van de burgemeester: drugscriminaliteit geen ver-van-je-bed-show

`