Ga naar de inhoud
Nederland

Ook begrip voor lawaaiprotest Dodenherdenking: 'Soms moet je extreme dingen doen'

Beeld © ANP

De aangekondigde lawaaidemonstratie op de Dam tijdens de twee minuten stilte tijdens de Dodenherdenking, leidt tot extreme woede. Op sociale media buitelen mensen over elkaar heen om de lawaaimanifestatie in zo sterk mogelijke bewoordingen af te wijzen. Toch is er ook begrip. "Op een gegeven moment moet je wel, als er niet naar je wordt geluisterd."

Het Comité 4 en 5 mei omschrijft het als volgt: 'Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.'

Uitdrukkelijk geen daders herdenken

Er worden uitdrukkelijk geen daders herdacht. Dat werd een paar jaar geleden nog eens onderstreept toen sommige plekken in het land ook Duitse soldaten wilden herdenken tijdens de twee minuten stilte. Het leidde tot boze reacties.

ZIE OOK: Massale steun voor actie '2 minuten stil' op Facebook: 'Lawaaiprotest is belachelijk'

En daar zit het voor #geen4meivoormij het probleem, zegt woordvoerder Rogier Meijerink (foto). Want: de ene persoon kan een militair zien als een vrijheidsstrijder, een ander kan diezelfde militair zien als een (oorlogs)misdadiger.

Nederland verzette zich direct na de Tweede Wereldoorlog tegen onafhankelijkheid van Nederlands-Indië. Op 17 augustus 1945 werd de onafhankelijkheid van Indonesië uitgeroepen.

Miniatuurvoorbeeld

Nederlandse oorlogsmisdadigers

Reden voor Nederland om er militairen naartoe te sturen die die onafhankelijkheid met militaire kracht dienden te voorkomen. Tijdens de zogeheten politionele acties kwamen aan de ene kant 150.00 Indonesiërs om het leven en aan de andere kant 5000 Nederlandse militairen. Uiteindelijk erkent Nederland de onafhankelijkheid van Indonesië op 27 december 1949.

Tijdens de Dodenherdenking worden omgekomen Nederlandse soldaten herdacht, dus ook die tijdens de politionele acties actief waren in Nederlands-Indië. Volgens #geen4meivoormij gaat het om een koloniale oorlog en zijn de Nederlandse soldaten daardoor oorlogsmisdadigers. Op de Dodenherdenking worden daarmee dus daders van oorlogsgeweld in Nederlands-Indië herdacht en niet de slachtoffers, stelt Meijerink.

Woedende reacties

"Ik wil op 4 mei demonstreren omdat we nu oorlogsmísdadigers eren en niet oorlogsslachtoffers. En dat komt omdat we de witte Nederlanders die in Nederlands-Indië waren en vochten en omkwamen herdenken, maar niet de Indonesiërs die door hun toedoen slachtoffer werden. 150.000 Nederlandse onderdanen worden niet herdacht", zegt Meijerink.

Hij kreeg als woordvoerder van de actiegroep sinds de aankondiging van de lawaaidemonstratie, te maken met extreme reacties. Het maakt veel mensen boos.

Burgemeester en Comité 4 en 5 mei tegen lawaaiprotest

De groep #geen4meivoormij stapt naar de rechter omdat ze tijdens de Nationale Herdenking op de Dam een lawaaidemonstratie wil houden en burgemeester Van Aartsen dat heeft verboden. Van Aartsen ziet de Dodenherdenking als 'een heilig moment'. Verstoring daarvan is 'onacceptabel, respectloos en bovendien strafbaar'. Het Nationaal Comité 4 en 5 Mei is diezelfde mening toegedaan.

Extreme stappen noodzakelijk

Toch staat de actiegroep niet alleen. Jeffry Pondaag (foto), voorzitter van de Stichting Comité Nederlandse Ereschulden, die zich inzet voor erkenning van de Indonesische slachtoffers én schadevergoedingen, snapt het idee achter de lawaaimanifestatie. "Soms moet je extreme dingen doen om iets te bereiken. Nederland heeft toen ook extreme dingen gedaan", zegt Pondaag.

Miniatuurvoorbeeld

Pondaag voert zelf juridische procedures. "En ik lobby om dingen te bereiken wat ik wil. Maar zij doen het zo. Op een gegeven moment moet je wel, als er niet naar je wordt geluisterd", zegt Pondaag.

Of hij zelf mee gaat doen aan de manifestatie weet Pondaag nog niet. Als het überhaupt door mag gaan van de bestuursrechter. Die moet daar in elk geval vóór 4 mei om 20.00 uur een uitspraak over doen. "Ik weet nog niet of ik meedoe", zegt hij over de manifestatie. "Daar moet ik over nadenken."

Foute vader herdacht

Columnist Jan Kuitenbrouwer (foto) begrijpt dat de actiegroep #geen4meivoormij er moeite mee heeft dat tijdens de Dodenherdenking Nederlandse soldaten worden herdacht die vochten in Nederlands-Indië. "Als ze zeggen dat het oorlogsmisdadigers zijn, dan hebben ze feitelijk een punt. Mijn vader vocht ook in Nederlands-Indië en die was daardoor in feite ook fout. Want volgens het comité herdenken we alle Nederlanders die bij oorlogsgeweld zijn gevallen."

Miniatuurvoorbeeld

"Het Comité 4 en 5 mei heeft dit probleem een beetje aan zichzelf te wijten", zegt Kuitenbrouwer. Hij wijst erop dat enkele jaren geleden de omschrijving van wie er tijdens de Dodenherdenking werd herdacht, is aangepast. "Het werd een herdenking voor alle Nederlanders die zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties én bij vredesoperaties. Dat werd gedaan om het ook te laten aansluiten bij jongeren. Maar daarmee herdenk je ook mensen die historisch gezien aan de verkeerde kant staan, zoals mijn vader."

Andere Dodenherdenking

Kuitenbrouwer denkt dat een goede oplossing een terugkeer zou zijn naar de herdenking van alleen de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. "Alle slachtoffers van de nazi's dus. De joden die werden vermoord, de Nederlandse burgers die die vijf jaar stierven en het handjevol soldaten dat in mei 1940 omkwam."

Een andere mogelijkheid is volgens Kuitenbrouwer de Nederlandse soldaten die deelnamen aan de politionele acties 'uit' de Dodenherdenking te halen. Of iedereen herdenken die is omgekomen in de strijd voor vrijheid en democratie.

Primitief, simplistisch en ongepast

Toch ziet Kuitenbrouwer een aanpassing van de Dodenherdenking door het Comité 4 en 5 mei niet gebeuren. "Dat is volstrekt onhaalbaar. Dan moet je groepen wegduwen die je eerst wel herdacht."

Hoewel Kuitenbrouwer begrijpt dat de actiegroep #geen4meivoormij grote problemen heeft met de Dodenherdenking, ziet hij niets in de lawaaimanifestatie. "Nee, kom op zeg. Dat vind ik zo primitief en simplistisch. Het is totaal ongepast. Maar dat er een brede nationale discussie hierover moet komen, dat vind ik wel. Als ze dat van plan waren, dan hebben ze wel een beetje hun doel bereikt. Dan kan ik ook nog wel begrip op brengen voor hun strategische manoeuvre door met zo'n demonstratie te dreigen."

Meer op rtlnieuws.nl: