Nederland

Hoe slaat de premier zich door het debat? Zes trucs waarmee Rutte zich uit pijnlijke situaties redt

25 april 2018 16:24 Aangepast: 03 mei 2018 20:07
Rutte tijdens het debat. Beeld © ANP

Terwijl premier Mark Rutte maandenlang bleef volhouden niets te weten van memo's, blijkt nu dat hij zélf een memo liet opstellen over de afschaffing van dividendbelasting. Rutte moest zich daarvoor verantwoorden in een debat. Welke debattrucs past hij doorgaans toe?

Iemand die als geen ander antwoord op die vraag weet, is Roderik van Grieken, oprichter van het Nederlands Debat Instituut.

ZIE OOK: Livestream: debat over omstreden memo's dividendbelasting

1. De vraag ontmantelen

"Waar Rutte erg goed in is, is het opknippen van een vraag in deelvragen", zegt Van Grieken. "Op die manier ontmantelt hij de vraag een beetje."

"Stel dat iemand de vraag stelt: 'Bent u vanavond naar Amsterdam geweest en heeft u zich daar misdragen?' Dan zegt Rutte: 'Goede vraag. Eigenlijk stelt u me hier twee vragen. Ik ben inderdaad in Amsterdam geweest. Daar kom ik erg graag en dat vind ik een interessante stad.'  De vraagsteller zal dan reageren met: 'Mijn vraag is of u zich daar misdragen heeft.' Waarop Rutte zegt: 'U vroeg twee dingen. Het Amsterdamgedeelte heb ik nu beantwoord, maar of ik mij daar misdragen heb? Nee.'

Op die manier haalt Rutte de kracht van de vraag weg, aldus de oprichter van het Debatinstituut. "Hij wekt de suggestie dat hij heel goed luistert naar de opponent en dat hij de vraag heel serieus neemt. Als luisteraar is dat heel prettig: door de vraag in blokjes op te delen, wordt de vraag behapbaar. Maar doordat hij dat doet, ontmantelt hij de vraag."

2. Bepalen van sfeer en tempo

Het tweede waar Rutte volgens Van Grieken een meester in is, is het bepalen van het tempo en de sfeer van het debat. "Hij is heel goed om op de juiste manier en op het juiste moment humor toe te passen en zo de kou uit het debat te halen. En hij weet ook bij wie hij dat moet doen."

Naar Emile Roemer haalde Rutte in het verleden bijvoorbeeld wat feller uit, omdat hij een minder sterke debater is, zegt Van Grieken. En bij Pechtold, die wat beter in debatteren is, gebruikt hij grapjes. "Hij weet heel goed met welke wapens hij zijn tegenstanders moet bestrijden en kan daar eindeloos in variëren."

3. Dossierkennis

Het derde punt waarin Rutte volgens Van Grieken uitblinkt, is zijn dossierkennis. "Hij weet heel goed wat hij op welk moment moet weten. Het debat van vanmiddag gaat volledig over de memo over de afschaffing van de dividendbelasting en over welk citaat hij in welk debat heeft gebruikt."

"Als bijvoorbeeld gezegd wordt: 'Op 2 november heeft u gezegd dat u zich niet kan herinneren dat die memo's er zijn.' Dan kan hij iets zeggen als: 'Op 2 november heb ik inderdaad gezegd dat ik me niet kan herinneren dat die memo's op de hoofdtafel besproken zijn. De memo is van 29 september en op 2 november was die inderdaad nog niet besproken. Het klopt dus wat ik zei."

4. Volmondig erkennen van fouten

"Waar Rutte ook erg goed in is, is het volmondig erkennen van fouten", zegt Van Grieken. "Op die manier maakt hij heel snel het debat onschadelijk. Als er wordt gezegd: dit heb je fout gedaan, zegt Rutte: 'Dat klopt. Dat had ik niet moeten doen, het was een domme fout en daar moet ik van leren.' Hij gaat volledig door het stof. Als je dat doet voordat iemand los op je gaat, haal je de spanning van het debat weg."

5. Begrijpelijke taal

Daarnaast is Rutte meester in het in begrijpelijke taal uitleg geven, zegt Van Grieken. "Hij doet dat op een manier waardoor de mensen thuis er de redelijkheid van inzien. Over deze memo's zou hij bijvoorbeeld kunnen zeggen: 'Het is een heel gevoelig proces, waar allerlei partijen bij betrokken zijn. Het is daarom van belang dat er weinig over naar buiten kwam.'"

6. Bevlogen taal

Tot slot is Rutte kampioen in het bevlogen spreken, zegt Van Grieken. "In het eerste debat over het afschaffen van de dividendbelasting, wat 1,4 miljard kost, zei Rutte: 'Ik voel in al mijn vezels dat we dit moeten doen.' Dat is inhoudelijk natuurlijk geen sterk argument, maar Rutte kan zoiets met veel overtuiging zeggen. Waardoor hij mensen toch mee krijgt."

Meer op rtlnieuws.nl:

`