Nederland

Wrange nasmaak na vakkenvulbaantje: 'Ik werkte 20 uur onbetaald over'

05 april 2018 06:00 Aangepast: 02 mei 2018 02:53
Niet de supermarkt waar het in het verhaal om gaat. Beeld © ANP

Het eerste bijbaantje vakkenvullen is voor veel tieners de eerste leuke ervaring op de werkvloer. Maar dat is niet voor iedereen zo. Vakbond FNV krijgt elk jaar meldingen van supermarkten die zich niet aan de regels houden of overwerk niet betalen. De 16-jarige Liza overkwam dat ook. "Na twee maanden kregen we opeens te horen dat het overwerk niet betaald werd."

Op doordeweekse avonden werkte Liza* op haar vijftiende van 5 tot 7 's avonds. Langer mocht niet, want voor tieners die werken in de supermarkten, gelden strenge regels. "Ik vond het echt wel spannend. Het was mijn eerste baantje en ik werkte voor mijn gevoel erg hard." 

'We schrokken ons rot' 

Het kwam dan ook regelmatig voor dat Liza langer bleef werken: "Van de achttien diensten die ik gewerkt heb, moest ik er elf werken tot ongeveer acht uur. Het overwerk zelf vond ik niet zo’n groot probleem. Het is wel onhandig maar ik kreeg in ieder geval extra betaald, dacht ik. Dat bleek dus niet zo te zijn."

Als Liza twee maanden bij het filiaal werkt, krijgen zij en andere collega’s van de filiaalmanager te horen dat overwerk niet wordt uitbetaald. "We schrokken ons rot. In de groepsapp werd er ook best veel over gescholden. Het is niet dat we heel veel betaald krijgen, dus het extra geld van overwerk is echt wel welkom. Maar de filiaalmanager zei dat dit nou eenmaal is hoe het gaat."

'Vakkenvuller, let op je rechten':

Even een kwartiertje extra? Werken tot laat? Sommige supermarkten houden zich niet aan de regels. Dit zijn je rechten.

Vakkenvullers durven mond niet open te trekken

Volgens Marjelle Boonsma van FNV Jong gebeurt dit vaker. "De vakkenvullers zijn vaak erg jong en het is hun eerste baantje. Ze gaan dus mee in wat de filiaalmanager zegt dat klopt."

Semra*, die bij hetzelfde filiaal als Liza werkte, herkent dat. "Ik durf echt niet zomaar naar de filiaalmanager te stappen om meer loon te eisen. Voor jou hebben ze tien anderen, dat weet ik ook wel.”

Ook Semra werkte als 15-jarige structureel over. "Ik heb daar achttien diensten gewerkt en eigenlijk was er altijd overwerk. Mijn broer had me geadviseerd om mijn uren zelf ook goed bij te houden. Ik had 36 uur mogen werken in diensten, maar dat zijn er 56 geworden. Ik heb dus zo’n twintig uur onbetaald overgewerkt."

Taken zijn te groot

Volgens Boonsma van FNV verschuilen de supermarkten zich bij het overwerk vaak achter een colli-norm. Dat is de hoeveelheid producten die je in twee uur tijd kan neerzetten. "Omdat de tieners maar twee uur mogen werken, wordt er werk gezocht dat in die twee uur past. Maar die taken zijn best weleens te groot. Vervolgens wordt dan tegen de tieners gezegd dat ze niet hard genoeg werken." 

De 'achterstand' moeten ze dan in hun eigen tijd inhalen, weet Boonsma. Ook dit gebeurde in het filiaal van Liza en Semra. "Er is tegen mij ook weleens gezegd dat ik harder moest werken, maar niemand in ons filiaal haalt die normen zomaar, ook mensen die er al drie jaar werken niet. Ik had rugpijn van het tillen van alle wijnflessen. Het is echt niet zo dat ik alleen maar aan het kletsen was."

'Het gaat in 90% van de supermarkten zo'

Uiteindelijk is het de vader van Liza die naar de filiaalmanager stapt. "Toen we het hoorden heb ik hem geappt en is hij naar de supermarkt gekomen." Na een paar gesprekken en meerdere mails met de filiaalmanager wordt er afgesproken alsnog de overuren uit te betalen. "Mijn vader vertelde dat de kloktijden die de filiaalmanager liet zien ook helemaal niet klopten. Tegen mijn vader was gezegd dat dit in 90 procent van de supermarkten er zo aan toegaat. Toch hoefde ik daarna opeens niet meer over te werken", zag Liza.

Ook Semra besluit te gaan mailen. "Ik stond naast het gesprek van de vader van Liza. Samen met mijn broer heb ik toen meerdere mails geschreven. Uiteindelijk kreeg ik antwoord. Omdat ik al mijn uren zo zorgvuldig had bijgehouden, krijg ik mijn overwerk alsnog betaald."

Wrange nasmaak

Hoewel ze allebei nu alsnog betaald worden, blijft bij de meiden een wrange nasmaak van hun eerste werkervaring. Zowel Liza als Semra is gestopt bij het filiaal. Liza: "Het voelde gewoon niet leuk meer daar te werken. Het gaat niet om veel geld maar als je zo behandelt wordt is de lol er snel vanaf." Semra heeft er vooral veel van geleerd: "Ik raad iedereen aan je eigen uren goed bij te houden."

Reactie:

De supermarktketen waaronder het franchisefiliaal van Liza en Semra valt, heeft schriftelijk gereageerd. In hun reactie laat de supermarkt het volgende weten:

Helaas hebben wij moeten constateren dat er in het verleden een aantal keer wat fout is gegaan bij deze winkel. Zowel de supermarktketen als de ondernemer van deze winkel betreurt dit ten zeerste. Nadat de bedrijfsleidster vernam over het niet correct omgaan met de arbeidstijdenwet, heeft zij direct actie ondernomen. Uiteraard is het beleid van deze winkel om zich aan geldende wet- en regelgeving te houden. Alle leidinggevenden in de winkel zijn hier nogmaals nadrukkelijk op gewezen, zodat dergelijke situaties in de toekomst niet meer kunnen voorkomen. 

Voor zover de bedrijfsleidster heeft kunnen vaststellen, is bij deze 15-jarige ex-medewerkers een aantal keren doorgewerkt ná 19.00 uur. Dat had niet gemogen. Niettemin is deze extra tijd wel uitbetaald.

*De namen van Liza en Semra zijn gefingeerd. De echte namen zijn bij de redactie bekend.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`