Nederland

Haagse leiders in spanning voor verkiezingen: er staat wat op het spel

17 maart 2018 17:15 Aangepast: 19 april 2018 13:23
Beeld © ANP

Natuurlijk: woensdag draait het om de verkiezingen in de gemeenten. De lokale partijen zullen de meeste stemmen binnenhalen, maar ook aan het Binnenhof wordt de uitslag gespannen afgewacht. Dit staat er op het spel voor de landelijke partijen.

CDA of VVD? 

In 2014 veroverde het CDA een mooie titel: ze waren lokaal de grootste landelijke partij. De partij van Sybrand Buma haalde zo'n 1500 gemeenteraadszetels binnen, bij de nummer 2 VVD bleef de teller op zo'n 1100 steken. Kan de VVD nu weer terugslaan? ​

Miniatuurvoorbeeld

Rutte en Buma bij hun verkiezingsavonden in 2014. (Foto: ANP) 

De twee partijen zijn sinds de Tweede Kamerverkiezingen wat weggezakt in de landelijke peilingen, maar dat zegt voor de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen niet zoveel omdat zo'n 30 procent van de stemmers waarschijnlijk voor een lokale partij gaat.  

"Deze verkiezingen zijn voor CDA en VVD een kleine test over hoe hun achterban denkt over het nieuwe kabinet", zegt politiek commentator Frits Wester. "Maar eerlijk gezegd is het wel heel vroeg om daar goede conclusies over te trekken. Effectief zijn ze nog maar zo'n vier maanden bezig. Gezien de te verwachte lage opkomst en het feit dat woensdag ongeveer een derde van de kiezers op een lokale partij stemt, is het lastig grote conclusies te trekken. Toch: een groot verlies zal de mannen wel raken."

Hoe groot wordt Wilders? 

De PVV-verkiezingsavond in 2014 dreunde lang na. Het was de avond van de 'minder-minder'-uitspraak van Geert Wilders. De rechtbank oordeelde in 2016 dat de PVV-leider zich daarmee schuldig heeft gemaakt aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Het hoger beroep begint in mei

Miniatuurvoorbeeld

Wilders tijdens de verkiezingsavond in 2014. (Foto: ANP) 

De PVV deed toen alleen mee in Almere en in Den Haag. Hoe anders is dat nu: Wilders heeft grote ambities bij de verkiezingen. Hij doet nu in 30 gemeenten mee. De campagne is zeker niet vlekkeloos verlopen. Na het zoveelste incident bij een lokale fractie zeiden anonieme PVV-Kamerleden tegen RTL Nieuws dat Wilders nooit in zo veel gemeenten mee had moeten doen

​Voor Wilders wordt het toch een beetje erop of eronder, zegt Wester. "Kan hij nu doorbreken in de lokale politiek of niet? Neem Rotterdam, waar hij voor het eerst meedoet. Bij de Kamerverkiezingen haalde hij daar ruim 15 procent van de stemmen. Maar nu heeft hij concurrentie van Leefbaar Rotterdam, een partij die zich de afgelopen vier jaar bestuurlijk bewezen heeft in die stad. En Leefbaar wordt ook nog eens gesteund door Forum voor Democratie. Kortom, een zware dobber voor Wilders."

Pechtold: koning van de Randstad, maar blijft dat zo? 

De gemeenteraadsverkiezingen in 2014 waren een enorm succes voor D66. De partij werd de grootste in onder meer Amsterdam, Utrecht en Den Haag. Pechtold wil natuurlijk de 'koning van de Randstad' blijven, maar hij voelt de hete adem van GroenLinks-leider Jesse Klaver in zijn nek.  

Miniatuurvoorbeeld

Pechtold vierde feest in 2014: zijn partij kreeg er toen ongeveer 260 raadszetels bij. Foto ANP.  

Vooral GroenLinks staat klaar om de strijd met D66 in de grote steden aan te gaan. Zeker in Amsterdam en Utrecht zal het spannend worden wie de grootste zal worden. 

​De slag om de grote steden kan bij de landelijke politiek pijnlijk worden, zegt Wester. "Dit is wel een hele interessante strijd. Neem Amsterdam. Als GroenLinks daar de grootste wordt en D66 van de troon stoot, gaat dat echt pijn doen bij de partij van Alexander Pechtold."

Asscher: hoe erg wordt het? 

​In 2014 was de uitslag al dramatisch voor de PvdA: de partij werd de grote verliezer van de gemeenteraadsverkiezingen. Maar vergeleken met de rampzalige uitslag bij de landelijke verkiezingen in 2017, viel die uitslag in 2014 eigenlijk nog wel mee. De vraag bij deze verkiezingen is daarom vooral: hoe erg gaat het nu worden? 

Miniatuurvoorbeeld

Asscher op campagne in Amsterdam in 2014. Foto: ANP. 

De PvdA zal in de grote steden ook nog extra concurrentie krijgen van de oud-partijgenoten van DENK. De partij is nog bezig met het likken van de wonden van de landelijke verkiezingsnederlaag.

"Voor Asscher is het vooral van belang dat de PvdA de weg naar boven weer kan vinden. Als die lijn niet zichtbaar wordt, wacht een nieuwe paniekgolf binnen de PvdA. Lukt het wel het tij wat te keren, dan zal dat als enorm succes gevierd worden."

​Ook Lilian Marijnissen wacht een spannende avond. "Als het gaat om de SP moet je vooral kijken naar het algemene beeld", zegt Wester. "Geeft Marijnissen de partij een nieuwe boost? Als dat lukt is haar eerste proef geslaagd."

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore